Sắp xếp bộ máy để nâng cao năng lực phục vụ

Mọi cuộc cải cách đều được đánh giá qua những kết quả thực tế mang lại cho xã hội. Đối với việc sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính hiện nay, thước đo quan trọng nhất không nằm ở việc giảm được bao nhiêu đầu mối, tinh giản được bao nhiêu biên chế hay sắp xếp được bao nhiêu đơn vị hành chính.

Điều quan trọng hơn là bộ máy có hoạt động hiệu quả hơn hay không, người dân và doanh nghiệp có được phục vụ tốt hơn hay không, địa phương có thêm động lực phát triển hay không.

Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc làm việc với Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp đã một lần nữa nhấn mạnh yêu cầu đó. Việc nhìn thẳng vào những hạn chế, bất cập sau một năm triển khai cho thấy quyết tâm của Trung ương không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành một cuộc sắp xếp về tổ chức, mà hướng tới mục tiêu cao hơn là xây dựng một nền hành chính hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ tốt hơn nhu cầu của nhân dân.

Thực tế cho thấy, tinh gọn bộ máy là điều kiện cần nhưng chưa phải điều kiện đủ để nâng cao chất lượng quản trị. Giảm đầu mối không đồng nghĩa với hiệu quả sẽ tự động được nâng lên. Sáp nhập đơn vị hành chính cũng không mặc nhiên tạo ra chất lượng phục vụ tốt hơn. Nếu người dân vẫn phải đi lại nhiều lần để giải quyết thủ tục; nếu doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận các dịch vụ công; nếu cán bộ cơ sở vẫn phải gánh khối lượng công việc vượt quá khả năng đáp ứng thì mục tiêu của cuộc cải cách vẫn chưa được thực hiện trọn vẹn.

Vì vậy, điều đáng chú ý trong các đánh giá của Trung ương không chỉ là việc chỉ ra những hạn chế mà còn ở cách tiếp cận đối với cuộc cải cách này. Đó là lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Mọi thay đổi về tổ chức bộ máy đều phải hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ; mọi điều chỉnh về đơn vị hành chính đều phải tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sự phát triển.

Tinh thần đó cũng đặt ra yêu cầu đối với mỗi địa phương khi rà soát, đánh giá hiệu quả sau sắp xếp. Kết quả không nên chỉ được nhìn nhận qua những con số về tổ chức bộ máy, mà cần được đánh giá bằng những chuyển biến thực chất: năng lực quản trị của chính quyền có được nâng cao hay không, nguồn lực phát triển có được tập trung và sử dụng hiệu quả hơn hay không, thủ tục hành chính có được giải quyết nhanh chóng hơn hay không, và quan trọng nhất là người dân có thực sự được hưởng lợi từ những thay đổi đó hay không.

Tại Hải Phòng, quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương thời gian qua đã cho thấy nhiều kết quả tích cực. Bộ máy được kiện toàn theo hướng tinh gọn hơn, trách nhiệm được xác định rõ hơn, tính chủ động của chính quyền cơ sở được nâng lên. Tuy nhiên, cùng với đó cũng xuất hiện những vấn đề mới cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện.

Từ thực tiễn cơ sở có thể thấy, yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới đang đặt ra áp lực ngày càng lớn đối với đội ngũ cán bộ, công chức. Nhiều lĩnh vực như đất đai, quy hoạch, môi trường, đầu tư, công nghệ thông tin đòi hỏi nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn sâu trong khi khả năng đáp ứng ở một số nơi còn hạn chế. Khối lượng công việc tăng lên trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng và tiến độ giải quyết ngày càng cao cũng đặt ra thách thức không nhỏ đối với chính quyền cơ sở.

Những vấn đề đó cho thấy câu chuyện sắp xếp đơn vị hành chính không chỉ là bài toán về địa giới hay tổ chức bộ máy. Sâu xa hơn, đó là bài toán về năng lực quản trị và năng lực phục vụ. Mục tiêu không phải chỉ để bộ máy gọn hơn, mà phải để bộ máy vận hành tốt hơn. Không phải chỉ để giảm đầu mối, mà phải để nâng cao hiệu quả hoạt động. Không phải chỉ để thuận lợi cho công tác quản lý, mà trước hết phải thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Vì vậy, cùng với việc tiếp tục rà soát, hoàn thiện mô hình tổ chức, cần đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách quy trình giải quyết công việc, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực đáp ứng yêu cầu mới. Chỉ khi những yếu tố đó được triển khai đồng bộ, những lợi ích của việc sắp xếp bộ máy mới có thể được chuyển hóa thành những kết quả cụ thể trong đời sống kinh tế - xã hội.

Người dân không quan tâm bộ máy có bao nhiêu đầu mối, mà quan tâm thủ tục có thuận tiện hơn hay không. Doanh nghiệp không quan tâm một đơn vị hành chính được sắp xếp như thế nào, mà quan tâm môi trường đầu tư có thông thoáng hơn hay không. Đó là những thước đo trực tiếp và chân thực nhất đối với hiệu quả của mọi cuộc cải cách.

Tinh gọn để phát triển. Sắp xếp để phục vụ tốt hơn. Đó phải là tinh thần xuyên suốt trong quá trình hoàn thiện tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính hiện nay. Suy cho cùng, mục tiêu cao nhất của mọi cuộc cải cách không nằm ở những thay đổi về hình thức tổ chức, mà nằm ở việc nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp và khơi thông những nguồn lực mới cho phát triển.

HÀ KIÊN