Doanh nghiệp 'trợ lực', sinh viên hưởng lợi
Việc huy động đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị đào tạo là động lực giúp các trường đại học giải quyết những thách thức và bắt kịp sự phát triển của công nghệ.
Doanh nghiệp đồng hành với nhà trường
Hiện nay, ngành hàng hải thế giới đang trải qua những thay đổi sâu rộng dưới tác động của chuyển đổi số, giảm phát thải và phát triển vận tải biển xanh, cụ thể là hướng tới mục tiêu trung hòa carbon và sử dụng các nguồn năng lượng mới. Là đơn vị “đầu tàu” trong đào tạo nguồn nhân lực ngành hàng hải, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam luôn nỗ lực nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đào tạo.
Đồng hành cùng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam, các doanh nghiệp đã có nhiều hỗ trợ thiết thực. Từ năm 2024, sau quá trình làm việc với nhà trường, Công ty NS United Kaiun Kaisha nhận thấy nhu cầu nâng cấp hệ thống đào tạo quản lý nguồn lực buồng máy (ERM) nhằm đáp ứng các yêu cầu mới của ngành hàng hải hiện đại. Vì vậy, công ty quyết định phối hợp cùng nhà trường triển khai dự án này.
Ngày 9/6 vừa qua, đại diện công ty đã trao tặng nhà trường hệ thống mô phỏng buồng máy hiện đại. Thiết bị có khả năng mô phỏng các công nghệ động cơ tiên tiến như động cơ sử dụng LNG, động cơ nhiên liệu kép (Dual Fuel) và các hệ thống của những hãng hàng đầu thế giới như WinGD, MAN và Wärtsilä. Qua đó, sinh viên được tiếp cận và trải nghiệm môi trường vận hành thực tế ngay trong quá trình học tập.
Ông Kazuma Yamanaka, Chủ tịch Công ty NS United Kaiun Kaisha cho biết: Đào tạo mô phỏng là một trong những nội dung cốt lõi của giáo dục hàng hải theo Công ước STCW. Hệ thống mô phỏng không chỉ giúp nâng cao kỹ năng chuyên môn mà còn hỗ trợ phát triển năng lực làm việc nhóm, giao tiếp và lãnh đạo cho người học. Thiết bị sẽ góp phần giúp sinh viên và thuyền viên tiếp cận các công nghệ mới, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và yêu cầu phát triển bền vững của ngành.
Tương tự, với thế mạnh là đào tạo các ngành kỹ thuật, Trường Đại học Sao Đỏ cũng tranh thủ các nguồn lực bên ngoài nhà trường, giúp sinh viên có cơ hội tiếp cận với những công nghệ tiên tiến, hiện đại.
Trong tháng 4/2026, Công ty TNHH Ford Việt Nam trao tặng nhà trường 1 động cơ, 2 hộp số và 3 cánh cửa ô tô phục vụ trực tiếp các học phần thực hành động cơ, truyền lực và hệ thống gầm.
Còn Mitsubishi Motors Việt Nam đã trao tặng Trường Đại học Sao Đỏ 1 xe ô tô Mitsubishi Destinator phục vụ đào tạo. Với thiết kế tiên tiến, hiện đại, Mitsubishi Destinator giúp sinh viên viên có cơ hội thực hành, tháo lắp và tìm hiểu về những động cơ công nghệ mới nhất, góp phần nâng cao năng lực thực hành thực nghiệm, tiếp cận nhanh với thực tế sản xuất tại doanh nghiệp, tạo tiền đề để các em tiếp cận với các vị trí công việc tại các doanh nghiệp ngay sau khi tốt nghiệp…
Rút ngắn giữa đào tạo và yêu cầu của thị trường
Nhà giáo ưu tú, tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Nguyên, Hiệu trưởng Trường Đại học Sao Đỏ khẳng định: Những thiết bị mà các đơn vị, doanh nghiệp trao tặng giúp sinh viên nhà trường được tiếp cận công nghệ hiện đại ngay trong quá trình học tập. Từ đó, rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu của thị trường lao động. Rất nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp đã và đang làm tại các doanh nghiệp “bắt tay” với nhà trường trong hoạt động đào tạo. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của hoạt động kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp.
Tại Trường Đại học Hải Dương, hoạt động hợp tác với doanh nghiệp được triển khai đa dạng và toàn diện. Các doanh nghiệp không chỉ tạo điều kiện để sinh viên thực hành, thực tế, thực tập và tham gia lao động trải nghiệm, mà còn phối hợp với nhà trường trong nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đồng thời tổ chức các khóa bồi dưỡng, đào tạo ngắn hạn.
Bên cạnh đó, giảng viên của trường có thể giảng dạy một số nội dung ngay tại doanh nghiệp, trong khi doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình, giảng dạy và đánh giá kết quả học tập nhằm bảo đảm sự phù hợp với nhu cầu việc làm. Hai bên cũng thúc đẩy trao đổi khoa học, công nghệ và trang thiết bị thực hành, thực tập, góp phần hình thành hệ sinh thái đào tạo, ứng dụng gắn liền với thị trường lao động, giúp sinh viên tự tin hòa nhập môi trường làm việc sau khi ra trường.
Trước thực tiễn nhu cầu chất lượng nguồn nhân lực ngày càng cao, việc kết nối giữa nhà quản lý - nhà trường - doanh nghiệp chính là chìa khóa bền vững để giải quyết bài toán này. Theo ông Inoue Yoshitomo, Giám đốc Công ty TNHH Công nghiệp Brother Việt Nam, các trường đại học, cao đẳng và cơ sở giáo dục cần xây dựng mô hình đào tạo kép, kết hợp học tại trường và thực hành tại doanh nghiệp; kéo dài thời gian thực tập, trải nghiệm thực tế từ 3 lên 6 tháng.
Đồng thời, tăng cường đào tạo ngoại ngữ, kỹ năng mềm và thay đổi nhận thức của sinh viên, phụ huynh theo nguyên tắc “tam hiện”: đi đến hiện trường - tham gia sản xuất - hiểu rõ thực tiễn. Cùng với đó là việc đổi mới trang thiết bị, cập nhật kiến thức và phần mềm sát với yêu cầu doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cũng mong muốn thành phố sớm ban hành các cơ chế, chính sách kết nối chặt chẽ giữa các đơn vị, hướng tới xây dựng hệ sinh thái nhân lực bền vững cho thành phố Hải Phòng và cả nước.
Hiện nay, hệ thống các khu công nghiệp, khu kinh tế không ngừng được mở rộng cả về quy mô và chất lượng. Tầm nhìn đến năm 2030, Hải Phòng sẽ có 83 khu công nghiệp, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp xanh, năng lượng sạch. Điều này đặt ra yêu cầu rất lớn đối với nguồn nhân lực cả về số lượng, chất lượng. Vì vậy, các cơ sở đào tạo cần xây dựng cho mình một chiến lược, định hướng bài bản, có tầm nhìn xa hơn. Trọng tâm là đổi mới đồng bộ từ công tác tuyển sinh đến tổ chức đào tạo, nhất là phát triển các chương trình đào tạo chất lượng cao gắn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và thị trường lao động.
Cùng với đó, thường xuyên cập nhật thông tin về nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp, dự báo sự thay đổi của thị trường lao động... để có đánh giá tổng quan về nhu cầu của doanh nghiệp trước mắt và lâu dài, từ đó có kế hoạch đào tạo, cung ứng nguồn nhân lực phù hợp.