Bắt buộc xác thực khuôn mặt khi chuyển SIM sang thiết bị mới

Theo đó, tất cả các thuê bao di động khi có hoạt động thay đổi thiết bị đầu cuối sẽ bị tạm dừng dịch vụ một chiều và bắt buộc phải hoàn thành xác thực sinh trắc học khuôn mặt để tiếp tục duy trì sử dụng. Đây là giải pháp công nghệ mạnh mẽ tiếp theo của cơ quan quản lý để thiết lập một thị trường viễn thông minh bạch, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân trước các nguy cơ lừa đảo công nghệ cao.

Quy định mới này được triển khai nhằm thực thi nghiêm túc các yêu cầu mang tính pháp lý quy định tại điều 8, Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN ngày 31/3/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất.

Theo cơ chế vận hành, trong thời gian tối đa hai giờ kể từ khi hệ thống của nhà mạng phát hiện một thuê bao có sự thay đổi về thiết bị đầu cuối so với lịch sử đăng ký trước đó, doanh nghiệp viễn thông phải tiến hành rà soát và chủ động tạm dừng dịch vụ chiều đi của thuê bao này. Ở trạng thái khóa một chiều, người dùng sẽ không thể thực hiện cuộc gọi hoặc gửi tin nhắn đi, tuy nhiên để bảo đảm không làm gián đoạn hoàn toàn liên lạc trong các tình huống khẩn cấp, chiều nhận cuộc gọi, tin nhắn đến và quyền truy cập internet vẫn được giữ nguyên bình thường. Song song với lệnh khóa, nhà mạng sẽ liên tục gửi thông báo thông qua nhiều hình thức trực quan như tin nhắn flash hiển thị trực tiếp trên màn hình một lần cùng các tin nhắn SMS liên tục để yêu cầu chủ thuê bao tiến hành xác thực sinh trắc học theo đúng quy định.

Để giảm thiểu phiền hà và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, quy trình xác thực khuôn mặt được đa dạng hóa qua hai phương thức là dịch vụ điện tử hoặc đối chiếu trực tiếp. Đối với phương thức điện tử, chủ thuê bao có thể chủ động tự thao tác ngay tại nhà thông qua các ứng dụng di động chính thức của các nhà mạng như My Viettel, My VNPT hay My MobiFone.

Toàn bộ dữ liệu hình ảnh khuôn mặt được chụp lại qua ứng dụng sẽ trải qua quy trình đối chiếu tự động, bảo đảm trùng khớp tuyệt đối với các nguồn dữ liệu gốc hợp pháp như Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước, Cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh, hoặc thông tin đã được mã hóa lưu trữ trong chip của thẻ căn cước.

Nhiều chuyên gia viễn thông nhận định, quy trình trực tuyến này rất đơn giản và thân thiện, có độ tương đồng cao với các thao tác đăng nhập tài khoản ngân hàng hoặc kích hoạt ứng dụng VNeID trên một chiếc điện thoại mới. Trong khi đó, với những khách hàng không am hiểu về công nghệ, phương thức đối chiếu trực tiếp tại các hệ thống cửa hàng của nhà mạng sẽ là lựa chọn tối ưu, nơi nhân viên giao dịch sẽ hỗ trợ so sánh trực tiếp khuôn mặt thực tế với kho dữ liệu sinh trắc học hiện có của doanh nghiệp.

Đi đôi với sự linh hoạt cho người dùng, cơ quan quản lý cũng áp đặt những tiêu chuẩn kỹ thuật cực kỳ khắt khe đối với hệ thống xác thực của các doanh nghiệp viễn thông, đồng thời gắn trách nhiệm pháp lý cao nhất cho nhà mạng về tính chính xác và trùng khớp của thông tin sinh trắc học.

Công nghệ được các nhà mạng sử dụng bắt buộc phải đạt độ chính xác tối ưu theo tiêu chuẩn quốc tế FIDO, giới hạn tỷ lệ từ chối sai dưới mức 5% và tỷ lệ chấp nhận sai không được vượt quá 0,01%. Đặc biệt, để đối phó với làn sóng tội phạm công nghệ cao sử dụng trí tuệ nhân tạo tạo dựng hình ảnh giả, hệ thống của nhà mạng phải sở hữu năng lực phát hiện tinh vi các hình thức giả mạo sinh trắc học phổ biến hiện nay như dùng ảnh chụp, video phát lại hoặc các loại mặt nạ 3D. Mọi lịch sử chứng minh việc xác thực, bao gồm cả mốc thời gian thực hiện chi tiết của từng thuê bao, đều phải được doanh nghiệp viễn thông ghi nhận và lưu trữ nghiêm ngặt.

Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, các chế tài hành chính mạnh mẽ cũng sẽ được áp dụng đối với những thuê bao cố tình không tuân thủ quy định. Nếu người dùng không hoàn thành việc xác thực lại trong thời hạn 30 ngày kể từ thời điểm thay đổi thiết bị, các nhà mạng sẽ tiến hành biện pháp xử lý nghiêm khắc hơn bao gồm khóa thuê bao hai chiều và chấm dứt hợp đồng cung cấp dịch vụ.

Nhiều chuyên gia khẳng định, việc siết chặt xác thực khuôn mặt khi đổi máy là chìa khóa để giải quyết tận gốc bài toán SIM không chính chủ vốn đã tồn tại dai dẳng. Việc này không chỉ bảo vệ an toàn tuyệt đối cho tài khoản viễn thông của chính chủ trước nguy cơ bị kẻ xấu chiếm đoạt, mà còn phá bỏ chuỗi mắt xích đăng ký SIM số lượng lớn để đầu cơ, bán lại, qua đó quét sạch tận gốc các nguồn phát tán cuộc gọi rác và vấn nạn lừa đảo viễn thông trong xã hội.

THÀNH ĐẠT