Hải Phòng chủ động thích ứng, nâng cao giá trị ngành thủy sản
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thời tiết ngày càng cực đoan, khó lường, cần những giải pháp căn cơ để phát triển thủy sản bền vững, hiệu quả và lâu dài.
Công nghệ là chìa khóa
HTX Thủy sản Xuyên Việt ở xã Gia Phúc là một trong những đơn vị tiên phong ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất tại thành phố Hải Phòng. HTX hiện có 12 thành viên góp vốn và gần 200 thành viên tham gia chuỗi liên kết giá trị với tổng sản lượng chế biến hằng năm đạt hơn 10.000 tấn cá.
Qua 15 năm hoạt động, HTX Thủy sản Xuyên Việt từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất ưu việt nhất với điều kiện thâm canh. Trong đó, HTX chú trọng ứng dụng khoa học công nghệ, tăng cường quản lý môi trường nước, kiểm soát dịch bệnh và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Ông Lê Văn Việt, Giám đốc HTX cho biết: “Chúng tôi chọn cá rô phi là sản phẩm chủ lực, bởi thời gian nuôi hợp lý, khả năng thích nghi tốt, chi phí sản xuất cạnh tranh, phù hợp với quy mô nuôi công nghiệp và nhiều cơ hội phát triển thị trường xuất khẩu. Công nghệ cao trong nuôi cá không chỉ đơn thuần chỉ là đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại, mà điều quan trọng hơn cả là thay đổi tư duy sản xuất từ kinh nghiệm, thói quen sang quản trị bằng quy trình và dữ liệu”.
HTX Sinh thái Ba Thôn ở xã Kiến Hải cũng đang có sự chuyển dịch để thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao giá trị sản xuất. Nhận thấy diện tích cấy lúa tại địa phương bị bỏ hoang nhiều, HTX đã tích tụ ruộng đất, đầu tư nuôi cá trên ao nổi theo hướng sinh thái, ứng dụng công nghệ cao. HTX hiện có 32 ao nổi nuôi thủy sản với diện tích khoảng 30 ha.
Theo ông Trần Viết Hưng, Giám đốc HTX, đơn vị hướng tới mô hình nuôi thủy sản đồng bộ, ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất để hạn chế những tác động của môi trường. “So với trồng trọt, chăn nuôi gia súc, gia cầm thì thủy sản là lĩnh vực đặc thù khi ở môi trường nước, người nuôi khó chủ động được các khâu sản xuất. Vì thế khi thời tiết biến đổi cực đoan và khắc nghiệt hơn, sẽ gây bất lợi lớn với ngành thủy sản. Do đó, khoa học công nghệ chính là giải pháp để người nuôi quản lý hiệu quả quy trình sản xuất, nắm bắt được tình hình phát triển của thủy sản để tính toán, điều chỉnh chế độ chăm sóc phù hợp”.
Phát triển bền vững
Thành phố Hải Phòng có nhiều tiềm năng và lợi thế trong phát triển thủy sản với diện tích hiện tại gần 24.000 ha, bao gồm hơn 19.000 ha nuôi nước ngọt, còn lại là nuôi nước mặn, lợ. Sản lượng nuôi thủy sản năm 2025 của thành phố đạt 200.740 tấn, tăng 21% so với năm 2021. Những năm gần đây, ngành thủy sản của Hải Phòng có bước phát triển tích cực khi chuyển đổi từ hình thức nuôi thâm canh truyền thống sang ứng dụng khoa học - công nghệ để nâng cao năng suất, chất lượng và bảo vệ môi trường sinh thái.
Nhiều cơ sở nuôi thủy sản tại Hải Phòng đã đầu tư hệ thống cho ăn tự động giúp kiểm soát lượng thức ăn chính xác, giảm thất thoát và hạn chế ô nhiễm môi trường. Đồng thời hệ thống quạt nước, sục khí được lắp đặt đồng bộ nhằm duy trì lượng oxy hòa tan trong thời điểm nắng nóng kéo dài. Bên cạnh đó, các thiết bị cảm biến nhiệt độ, lượng mưa, môi trường và giám sát được kết nối với điện thoại thông minh giúp người dân theo dõi tình trạng ao nuôi nhanh chóng, kịp thời xử lý các diễn biến bất thường.
Bà Đoàn Thanh Loan, giảng viên Khoa Thủy sản, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đánh giá ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong nuôi thủy sản là xu hướng tất yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Đây được xem là giải pháp then chốt nhằm nâng cao khả năng thích ứng, tối ưu hóa sản xuất, giảm thiểu rủi ro môi trường và tăng cường năng lực cạnh tranh cho ngành thủy sản. Thời gian qua, thành phố rất tích cực và chủ động để gia tăng hàm lượng công nghệ cao trong phát triển ngành thủy sản.
Theo ông Vũ Bá Công, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, nhiều doanh nghiệp, HTX thủy sản trên địa bàn đã mạnh dạn đầu tư công nghệ, xây dựng chuỗi giá trị, phát triển chế biến sâu để nâng cao giá trị. Thực tế sản xuất cho thấy, những mô hình nuôi cá truyền thống cho lợi nhuận từ 150 - 300 triệu đồng/ha/năm thì các cơ sở ứng dụng công nghệ cao đạt giá trị sản xuất từ 0,5 - 1 tỷ đồng/ha/năm.
Để tạo nền tảng phát triển thủy sản công nghệ cao, an toàn dịch bệnh và thích ứng với biến đổi khí hậu, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục rà soát, đề xuất quy hoạch các vùng sản xuất tập trung, tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển các mô hình nuôi thủy sản đạt các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, ASC..., đáp ứng yêu cầu của thị trường và xuất khẩu.
Đây là những giải pháp quan trọng để ngành thủy sản Hải Phòng nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững và thích ứng hiệu quả với những thách thức do biến đổi khí hậu.