Xây dựng nền tảng quản lý sức khỏe toàn dân

Đẩy mạnh chuyển đổi số

Trên cơ sở các chủ trương của Đảng, Chính phủ, Bộ Y tế xác định việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân là nhiệm vụ mang tính chiến lược, gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng dân số và giảm gánh nặng bệnh tật trong dài hạn.

Theo đó, hệ thống văn bản hướng dẫn chuyên môn, quy trình tổ chức và tiêu chuẩn kỹ thuật đang được hoàn thiện theo hướng thống nhất trên toàn quốc. Việc tổ chức khám không chỉ dừng ở quy mô chiến dịch, mà từng bước trở thành hoạt động thường xuyên trong hệ thống y tế cơ sở.

Các địa phương được yêu cầu xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời bảo đảm nguyên tắc đồng bộ dữ liệu, thống nhất quy trình và liên thông kết quả khám giữa các tuyến. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải bảo đảm điều kiện về nhân lực, trang thiết bị và quy trình chuyên môn theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh và phòng bệnh.

Một yêu cầu xuyên suốt là kết quả khám sức khỏe phải được chuẩn hóa, số hóa và tích hợp vào hồ sơ sức khỏe điện tử, làm cơ sở hình thành cơ sở dữ liệu y tế thống nhất phục vụ quản lý dân cư và hoạch định chính sách y tế.

Chuyển đổi số được xác định là trụ cột trong triển khai chương trình khám sức khỏe toàn dân. Theo định hướng của Bộ Y tế, dữ liệu khám sức khỏe sẽ được liên thông với hệ thống giám định bảo hiểm y tế, cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế và tích hợp trên ứng dụng định danh điện tử VNeID.

Việc số hóa dữ liệu không chỉ giúp quản lý thông tin sức khỏe cá nhân một cách liên tục mà còn tạo nền tảng quan trọng cho phân tích, dự báo và hoạch định chính sách y tế. Dữ liệu được tích hợp đầy đủ, hệ thống y tế có thể nhận diện sớm xu hướng bệnh tật, phân nhóm nguy cơ và triển khai can thiệp kịp thời ngay từ tuyến cơ sở.

Huy động tổng thể hệ thống chính trị và mạng lưới y tế cơ sở

Thực tiễn triển khai tại các địa phương cho thấy, hiệu quả của chương trình phụ thuộc lớn vào khả năng huy động tổng thể hệ thống chính trị và mạng lưới y tế cơ sở.

Tại thành phố Hồ Chí Minh, chương trình khám sức khỏe toàn dân đã bước đầu cho thấy hiệu quả của mô hình triển khai đồng bộ. Sau một tháng thực hiện, hơn 108.000 người dân đã được khám sức khỏe, với xu hướng tăng nhanh theo từng tuần.

Ngày 3/6, UBND thành phố Hải Phòng ban hành Kế hoạch số 201/KH-UBND về tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân trên địa bàn thành phố, thay thế Kế hoạch số 180/KH-UBND ban hành ngày 15/5/2026. Theo kế hoạch, từ năm 2026, người dân có hộ khẩu thường trú trên địa bàn thành phố sẽ được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần/năm. Chính sách nhằm phát hiện sớm bệnh tật, các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe để tư vấn, quản lý và điều trị kịp thời; đồng thời góp phần nâng cao chất lượng dân số, chất lượng cuộc sống và số năm sống khỏe mạnh của người dân.

Một trong những yếu tố quyết định thành công của chương trình là vai trò của chính quyền cơ sở trong việc tổ chức thực hiện. Từ lập danh sách, bố trí địa điểm, tuyên truyền vận động đến điều phối lịch khám, chính quyền cấp xã, phường giữ vai trò quan trọng bảo đảm tính bao phủ của chương trình.

Bên cạnh đó, sự tham gia chủ động của người dân cũng là yếu tố quan trọng. Khi người dân hiểu rõ quyền lợi và ý nghĩa của việc khám sức khỏe định kỳ, mức độ tham gia sẽ tăng lên, góp phần nâng cao hiệu quả chung của chương trình.

Việc gắn khám sức khỏe với các hoạt động y tế thường xuyên như tiêm chủng, khám bệnh bảo hiểm y tế, quản lý bệnh mạn tính cũng giúp mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ, giảm chi phí tổ chức và tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Tổng thể quá trình triển khai cho thấy một xu hướng rõ ràng: hệ thống y tế Việt Nam đang chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình điều trị sang mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động. Trong đó, khám sức khỏe định kỳ toàn dân là bước đi nền tảng để hình thành hệ thống quản lý sức khỏe liên tục, dựa trên dữ liệu và gắn với công nghệ số.