Hải Phòng kiến tạo du lịch xanh - Bài 1: Xây nền cho tăng trưởng xanh
Hải Phòng ban hành tiêu chí du lịch xanh, ứng dụng khoa học trị thủy, thúc đẩy phát triển bền vững, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.
.jpg)
Dựng "hàng rào xanh" từ thể chế
Hải Phòng sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch phong phú với gần 4.000 di tích lịch sử, văn hóa; 2 di sản thế giới liên tỉnh gồm Vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà và quần thể di tích Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc; 9 di tích quốc gia đặc biệt cùng 36 khu, điểm du lịch được công nhận. Đây được coi là nền tảng mang lại nhiều lợi thế để ngành du lịch thành phố bứt phá.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hải Phòng, trong 6 tháng đầu năm 2026, Hải Phòng ước đón và phục vụ hơn 8,7 triệu lượt khách, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, hơn 613.000 lượt khách quốc tế. Doanh thu ước đạt 10.425 tỷ đồng.
Lượng khách du lịch đặc biệt tăng mạnh trong tháng 5 và 6 do bước vào cao điểm mùa du lịch hè. Chỉ tính riêng tháng 6, thành phố ước đón 2.582.000 lượt khách du lịch, trong đó, 116.034 lượt khách quốc tế, ước doanh thu đạt 3.098 tỷ đồng. Quần đảo Cát Bà ước đón và phục vụ gần 855.000 lượt khách, trong đó hơn 95.300 lượt khách quốc tế; khu du lịch Đồ Sơn ước đạt 610.000 lượt khách, trong đó 1.000 lượt khách quốc tế.
Thành phố công nhận 9 cơ sở du lịch đạt tiêu chí Du lịch Xanh thành phố Hải Phòng, gồm 1 điểm tham quan du lịch, 3 cơ sở doanh nghiệp lữ hành và 5 cơ sở lưu trú du lịch. Công bố quyết định công nhận Khu du lịch Vũ Yên là khu du lịch cấp tỉnh.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và sự biến đổi không ngừng của các hệ giá trị tiêu dùng toàn cầu, ngành “công nghiệp không khói” đang trải qua cuộc tái cấu trúc toàn diện từ vĩ mô đến vi mô. Sự chuyển dịch từ du lịch đại trà, khai thác cạn kiệt tài nguyên sang mô hình du lịch sinh thái, tuần hoàn và có trách nhiệm không còn là xu hướng mang tính lựa chọn, mà trở thành yêu cầu sống còn, quyết định năng lực cạnh tranh của mọi quốc gia và vùng lãnh thổ.
Đối với thành phố Hải Phòng, cực tăng trưởng trọng điểm của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, cửa ngõ giao thương hàng hải lớn nhất phía Bắc, bài toán phát triển du lịch luôn đặt ra yêu cầu duy trì tốc độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nhiệm vụ bảo tồn các di sản thiên nhiên vô giá.
Nghị quyết số 45- NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, cùng với Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ I (nhiệm kỳ 2025 - 2030) xác định rõ định hướng đưa Hải Phòng trở thành trung tâm du lịch biển, văn hóa và di sản tầm cỡ khu vực và quốc tế.
Để hiện thực hóa khát vọng đó, thành phố xây dựng Nghị quyết và Đề án phát triển du lịch Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Bộ tiêu chí Du lịch xanh Hải Phòng là "hàng rào kỹ thuật" thể hiện sự nghiêm túc trong thực thi kỷ cương pháp luật về môi trường.
Để biến nguyên lý "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần" từ khẩu hiệu thành thực thể chính sách đo lường được, Hải Phòng đã xây dựng bộ lọc thể chế cực kỳ khắt khe. Trọng tâm là Bộ Tiêu chí Du lịch xanh thành phố Hải Phòng, được ban hành theo Quyết định số 5333/QĐ-UBND ngày 30/12/2025. Bộ Tiêu chí Du lịch xanh thành phố Hải Phòng không chỉ là văn bản hành chính, mà là bộ lọc sinh thái khắt khe nhất từ trước đến nay.
Ông Mai Xuân Thắng, Chủ tich Hiệp hội Du lịch Hải Phòng cho biết việc cụ thể hóa các tiêu chuẩn quốc gia thành 3 bộ tiêu chí chuyên biệt cho các cơ sở lưu trú, khu du lịch và các đơn vị lữ hành, tạo ra hệ thống “hàng rào kỹ thuật” đồng bộ. Nếu không có bộ lọc, Hải Phòng sẽ rơi vào cái bẫy “phát triển nóng” - nơi mà các dự án FDI với công nghệ cũ, năng suất thấp nhưng phát thải cao có thể dễ dàng thâm nhập.
Việc từ chối các dự án "xám" ngay từ khâu phê duyệt là hành động thể hiện nhất quán của Đảng bộ thành phố. Các doanh nghiệp muốn thâm nhập thị trường Hải Phòng buộc phải nâng cấp công nghệ lên mức chuẩn xanh toàn cầu.
Điều này không làm suy giảm sức hút đầu tư, mà ngược lại thu hút những nhà đầu tư có tư duy dài hạn, những tập đoàn đa quốc gia coi trọng chỉ số ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị).
Cấu trúc phát triển du lịch xanh của Hải Phòng hiện đã chuyển đổi từ vị thế "đối trọng phản biện" sang vị thế "tiên phong dẫn dắt". Thành phố không chỉ chứng minh đang bảo vệ môi trường, mà còn đang sử dụng tư duy xanh để tái tạo và kiến tạo ra những tài nguyên du lịch hoàn toàn mới, làm cho du lịch xanh hơn, bền vững hơn.
Đây là bộ lọc để mọi dòng vốn FDI hay vốn tư nhân trong nước muốn chảy vào thị trường du lịch Hải Phòng đều phải vượt qua một rào cản kỹ thuật sinh thái. Các doanh nghiệp vượt qua "hàng rào kỹ thuật" này sẽ được hưởng các chính sách ưu đãi vượt trội về quảng bá, xúc tiến, tham gia các chương trình kích cầu của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, và tiếp cận các nguồn vốn xanh. Đây là câu trả lời sắc bén nhất cho các luận điệu cho rằng việc thu hút các siêu dự án sẽ tàn phá thiên nhiên.
Thuận thiên để tạo lợi thế cạnh tranh
Theo TS Dương Đức Hùng, Viện trưởng Viện Khoa học ứng dụng và Phát triển Hải Phòng, xét về mặt khoa học, Hải Phòng áp dụng triết lý "Dĩ bất biến, ứng vạn biến" trong giải quyết xung đột nhị nguyên: Bảo tồn và phát triển.
"Bất biến" chính là việc gìn giữ trọn vẹn những giá trị cốt lõi, phần hồn cốt vô giá của văn hóa và tự nhiên bản địa. "Vạn biến" là phương thức khai thác di sản, biến di sản thành tài sản, biến nguồn lực thành động lực.
Điển hình là việc giải mã Dự án Khu Du lịch quốc tế Đồi Rồng tại Đồ Sơn. Trước các luận điệu việc lấn biển 480 ha tại đây sẽ giết chết hệ sinh thái dòng chảy, thực tế khoa học đã chứng minh ngược lại. Đồ Sơn vốn gắn liền với hiện tượng nước đục do phù sa sông, một cản trở lớn cho du lịch. Các nhà khoa học đã ứng dụng đề tài cấp nhà nước mã số KC08.34/11-15, sử dụng mô hình toán học 3 chiều Delft 3D của Hà Lan và mô hình ECOMSED để mô phỏng sự lan truyền độ đục và biến động địa hình đáy biển.
Bằng việc xây dựng các công trình nhân tạo, phân luồng bùn cát, triệt tiêu sự nhào trộn trầm tích, dự án đã cải thiện chất lượng nước biển. Bãi tắm nhân tạo với nước trong xanh tại Đồi Rồng là minh chứng cho việc con người dùng vốn lớn và công nghệ cao để làm sạch, kiến tạo không gian sinh thái an toàn, đẳng cấp. Quy trình làm trong nước hoàn toàn dựa trên công nghệ lắng lọc tự nhiên và kiểm soát chu kỳ lấy nước biển thông minh, bác bỏ hoàn toàn các tin đồn sai lệch về việc dùng hóa chất.
Đối với quần đảo Cát Bà, trước sức ép quá tải du lịch, Hải Phòng áp dụng chiến lược "phân tán điểm đến". Thay vì tập trung khách vào trung tâm, thành phố mở rộng sức chứa sang các điểm đến giàu tính nguyên bản, cộng đồng như Việt Hải, Xuân Đám, Phù Long, Gia Luận.
Việc áp dụng Nghị định 91/2024/NĐ-CP để thí điểm các mô hình dịch vụ du lịch bằng vật liệu sinh thái thân thiện, có khả năng tự phân hủy hoặc tái chế, tại các bãi cát nhỏ trên vịnh Lan Hạ và trong vườn quốc gia là minh chứng sinh động cho sự “vạn biến”.
----------------