Luồng lạch bồi lắng, cảng cá Ngọc Hải hoạt động khó khăn

Luồng lạch bồi lắng

Cảng cá Ngọc Hải được UBND thành phố phê duyệt dự án đầu tư xây dựng từ năm 1999. Năm 2000, thành phố tiếp tục phê duyệt dự án mở rộng theo Quyết định số 183/QĐ-UB và điều chỉnh tại các quyết định năm 2001, 2003 nhằm hoàn thiện khu neo đậu tàu thuyền và dịch vụ hậu cần nghề cá Đồ Sơn.

Từ năm 2011, cảng được giao cho Ban Quản lý cảng cá, bến cá quản lý, vận hành với chức năng tổ chức hoạt động cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão và dịch vụ hậu cần thủy sản. Bình quân mỗi ngày có gần 100 lượt tàu cá ra vào cảng.

Tới nay, do nhiều năm không được bố trí kinh phí duy tu thường xuyên, nhiều hạng mục đã xuống cấp nghiêm trọng. Hệ thống bến cập tàu, kè bờ, đê chắn sóng, chắn cát bị sụt lún, nứt gãy. Hệ thống cấp điện, cấp nước, phòng cháy chữa cháy hư hỏng. Phao tiêu, đèn báo hiệu và đệm va không còn bảo đảm an toàn.

Đáng lo ngại nhất là tình trạng bồi lắng luồng lạch. Khi thủy triều xuống thấp, mực nước khu vực cảng chỉ còn khoảng 0,6 - 0,9 m, khiến nhiều tàu công suất lớn không thể ra vào.

Anh Lê Văn Tuấn, ngư dân phường Dương Kinh cho biết, mỗi ngày chỉ có khoảng 3 giờ thông luồng, tàu nhỏ còn có thể di chuyển, còn tàu lớn hầu như không thể cập cảng. Nhiều chủ tàu phải dùng phao xốp hoặc thuê tàu nhỏ trung chuyển hàng vào bờ, làm tăng chi phí, kéo dài thời gian bốc dỡ và ảnh hưởng chất lượng hải sản sau khai thác.

Theo báo cáo của UBND phường Đồ Sơn, quy hoạch Cảng cá Ngọc Hải hiện không còn phù hợp, một số phân khu chức năng đã bị phá vỡ. Hạ tầng thiếu đồng bộ khi 3 cầu cảng cách nhau từ 700 - 1.000 m, trong khi diện tích mặt cảng chỉ khoảng 1.000 m², chiều dài mỗi cầu cảng từ 80 - 90 m, không đáp ứng nhu cầu neo đậu của tàu công suất lớn.

Nhiều dịch vụ nghề cá thiết yếu như cung cấp nước ngọt, nước đá, xăng dầu, kho lạnh, khu phân loại thủy sản, khu tập kết hàng hóa còn manh mún. Các hạng mục như chợ thủy sản, khu dịch vụ tổng hợp, khu xử lý nước thải, bãi đỗ xe, giao thông nội bộ... cũng chưa được đầu tư đầy đủ.

Đầu tư đồng bộ

Là cảng cá loại 2 do thành phố chỉ định, Cảng cá Ngọc Hải không chỉ cung ứng dịch vụ hậu cần, thu mua, chế biến thủy sản mà còn là khu neo đậu tránh trú bão quan trọng, phục vụ quản lý nghề cá, truy xuất nguồn gốc thủy sản và chống khai thác IUU.

Vào mùa mưa bão, cảng có thể tiếp nhận từ 500 - 800 tàu thuyền của Hải Phòng và các địa phương lân cận. Vì vậy, việc nâng cấp cảng không chỉ giải quyết khó khăn trước mắt cho ngư dân mà còn góp phần thực hiện chiến lược phát triển kinh tế biển của thành phố.

Năm 2020, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã lập dự án cải tạo, khơi thông luồng và khu neo đậu tàu cá tại Cảng cá Ngọc Hải trình UBND thành phố. Tuy nhiên, dự án đến nay vẫn chưa triển khai do nhiều vướng mắc, trong đó có thủ tục đất đai.

Hiện diện tích đất đã được bàn giao cho Ban Quản lý cảng cá, bến cá quản lý, sử dụng nhưng hợp đồng thuê đất vẫn đứng tên Công ty Chế biến thủy sản xuất khẩu Hải Phòng. Đây là một trong những nguyên nhân khiến các thủ tục đầu tư bị kéo dài.

Phó Chủ tịch UBND phường Đồ Sơn Phạm Thái Sơn cho biết, nhiều năm qua địa phương đã nhiều lần kiến nghị thành phố và các sở, ngành quan tâm đầu tư nâng cấp Cảng cá Ngọc Hải nhưng đến nay vẫn chưa thể triển khai do còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Địa phương đề nghị thành phố và các sở, ngành sớm tháo gỡ điểm nghẽn về thủ tục pháp lý, ưu tiên bố trí nguồn lực thực hiện dự án cải tạo luồng lạch, nạo vét khu neo đậu và nâng cấp đồng bộ hạ tầng kỹ thuật.

Theo đề xuất của UBND phường Đồ Sơn, giai đoạn 2026 - 2030 sẽ triển khai dự án nâng cấp, sửa chữa tổng thể Cảng cá Ngọc Hải với các hạng mục: mở rộng bến cập tàu; nạo vét luồng và khu neo đậu tránh trú bão; nâng cấp hệ thống đê chắn sóng, chống sa bồi; xây dựng khu dịch vụ hậu cần, giao thông nội bộ; cải tạo hệ thống điện, cấp thoát nước, phòng cháy chữa cháy; lắp đặt phao tiêu, đèn tín hiệu luồng lạch. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 450 tỷ đồng.

Trong bối cảnh hiện nay, việc sớm tháo gỡ vướng mắc về thủ tục pháp lý để khởi động dự án cải tạo Cảng cá Ngọc Hải là rất cần thiết. Thành phố cần đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, khu neo đậu, hệ thống bảo đảm an toàn và dịch vụ hậu cần nghề cá, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động của cảng, đáp ứng yêu cầu phát triển nghề cá bền vững, bảo đảm an toàn cho ngư dân vươn khơi bám biển và góp phần thực hiện hiệu quả chiến lược phát triển kinh tế biển của thành phố.

HẢI VÂN