Bác sĩ cảnh báo các sai lầm khi sơ cứu trẻ đuối nước

Nhiều trẻ đuối nước ngay tại bể bơi và lớp học bơi

Thông tin từ Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, đơn vị vừa tiếp nhận một bé trai 6 tuổi ở Hà Nội bị đuối nước trong lúc học bơi. Đáng chú ý, gia đình cho trẻ đi học bơi để trang bị kỹ năng phòng, chống đuối nước trước khi vào lớp 1, nhưng đến buổi học thứ ba, trẻ bất ngờ bị chìm dưới nước.

Khi được phát hiện và đưa lên bờ, trẻ đã ngừng tim, ngừng thở. Giáo viên tại bể bơi lập tức hồi sức tim phổi và gọi cấp cứu đưa trẻ đến bệnh viện. Nhờ được sơ cứu đúng cách và chuyển viện kịp thời, trẻ đã có cơ hội giành lại sự sống.

Theo bác sĩ Ngô Tiến Đông, khoa Điều trị tích cực nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương, khi nhập viện trẻ trong tình trạng rất nặng. Các bác sĩ đã triển khai nhiều biện pháp hồi sức tích cực, kiểm soát thân nhiệt chủ động để bảo vệ não, kết hợp thở máy và sử dụng thuốc vận mạch. Sau 5 ngày điều trị, trẻ hồi phục tốt về hô hấp, tuần hoàn và chức năng thần kinh.

Bác sĩ Ngô Tiến Đông cho biết đây là trường hợp may mắn vì trẻ được hồi sức tim phổi ngay sau khi được đưa lên bờ. Ngược lại, bệnh viện cũng tiếp nhận nhiều trường hợp trẻ bị dốc ngược, vác chạy trước khi cấp cứu khiến thời gian não thiếu oxy kéo dài. Khi nhập viện, trẻ đã suy đa cơ quan, tổn thương não rất nặng và không qua khỏi dù được tích cực cứu chữa.

Theo bác sĩ Ngô Tiến Đông, không ít trẻ dù được cứu sống vẫn phải đối mặt với di chứng thần kinh kéo dài, thậm chí phụ thuộc hoàn toàn vào sự chăm sóc của gia đình.

Chỉ trong hai tháng nghỉ hè (tháng 5 và tháng 6), Bệnh viện Nhi Trung ương đã tiếp nhận 20 trường hợp trẻ đuối nước. Trong đó có trẻ tử vong, có trẻ bị di chứng thần kinh không hồi phục. Đáng chú ý, nhiều trường hợp xảy ra ngay tại bể bơi công cộng hoặc trong các lớp học bơi - những nơi vốn được nhiều phụ huynh cho là an toàn.

Từ thực tế điều trị, các bác sĩ cho biết nhiều trường hợp đuối nước tại bể bơi xuất phát từ sự chủ quan của người lớn.

Theo bác sĩ Ngô Tiến Đông, ngay cả khi trẻ đã biết bơi hoặc bơi giỏi vẫn có nguy cơ gặp nạn do va chạm, bị xô đẩy, va đầu vào thành bể hoặc bị trẻ khác nhảy trúng người. Trong môi trường đông người, những dấu hiệu đuối nước rất dễ bị nhầm với việc vui chơi hoặc ngụp lặn nên không được phát hiện kịp thời.

Bên cạnh đó, vào dịp hè, nhiều lớp học bơi có số lượng học viên đông trong khi giáo viên hạn chế, khiến việc quan sát, bao quát toàn bộ trẻ gặp nhiều khó khăn.

Ngoài ra, nhiều phụ huynh rời khỏi khu vực bể bơi hoặc mải làm việc riêng vì cho rằng đã có giáo viên và nhân viên bể bơi giám sát. Trong khi đó, một số bể bơi còn thiếu nhân viên cứu hộ hoặc lực lượng cứu hộ chưa được đào tạo bài bản về cấp cứu, dẫn đến việc phát hiện và xử trí sự cố chưa kịp thời.

Sai lầm nguy hiểm khi sơ cứu

Theo bác sĩ Ngô Tiến Đông, sơ cấp cứu ban đầu có ý nghĩa quyết định đối với trẻ đuối nước vì nguyên nhân tử vong chủ yếu là tổn thương não do thiếu oxy.

Não chỉ có thể chịu đựng tình trạng thiếu oxy trong khoảng 4 - 5 phút. Nếu vượt quá khoảng thời gian này, trẻ có nguy cơ tổn thương não không hồi phục, để lại di chứng nặng nề hoặc tử vong.

Vì vậy, khi phát hiện trẻ đuối nước trong tình trạng bất tỉnh, không thở, cần tiến hành hồi sức tim phổi (thổi ngạt, ép tim) ngay tại chỗ.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Ngô Tiến Đông, hiện vẫn còn nhiều người mắc sai lầm nghiêm trọng khi sơ cứu là bế vác trẻ lên vai chạy hoặc dốc ngược trẻ để nước chảy ra ngoài. Cách làm này không chỉ khiến dịch dạ dày dễ trào ngược vào đường thở mà còn làm mất "thời gian vàng" cấp cứu, khiến tình trạng của trẻ nặng hơn, thậm chí dẫn đến tử vong.

Chỉ trong hai ngày cuối tháng 6, Bệnh viện Nhi Trung ương đã tiếp nhận 4 trẻ bị đuối nước. Trong đó, 2 trẻ nhập viện trong tình trạng rất nặng, nguy cơ tử vong cao do bỏ lỡ "thời gian vàng" và được sơ cứu ban đầu không đúng cách.

Điển hình là một bệnh nhi 9 tuổi bị đuối nước tại bể bơi công cộng. Sau khi được phát hiện, trẻ bị dốc ngược khoảng 3 phút trước khi được ép tim. Sau khi tim đập trở lại, trẻ được chuyển đến cơ sở y tế địa phương rồi tiếp tục chuyển lên Bệnh viện Nhi Trung ương.

Do thời gian chìm trong nước kéo dài và sơ cứu ban đầu chưa phù hợp, khi nhập viện trẻ trong tình trạng nguy kịch, nguy cơ tử vong rất cao.

TT (tổng hợp)