Kinh tế bứt phá từ động lực du lịch

Động lực phát triển kinh tế

Mùa Hè năm nay, chị Nguyễn Thị Hằng, chủ một homestay tại Tổ dân phố Cát Bà (đặc khu Cát Hải) gần như không có ngày nghỉ. Điện thoại liên tục đổ chuông đặt phòng, lịch khách đặt kín từ nhiều tuần trước.

Nếu như cách đây vài năm, cơ sở lưu trú của gia đình chị chỉ hoạt động sôi động trong khoảng ba tháng Hè, thì nay, những đoàn khách trải nghiệm, khách quốc tế và các đoàn doanh nghiệp giúp mùa du lịch kéo dài gần như quanh năm.

“Điều tôi thấy rõ nhất là khách đến đông hơn, ở lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn. Không chỉ homestay của gia đình có thêm thu nhập mà các nhà hàng, tàu du lịch, xe điện, cửa hàng đặc sản quanh đây cũng đều nhộn nhịp", chị Hằng chia sẻ.

Câu chuyện của gia đình chị Hằng chỉ là một trong rất nhiều hình ảnh sinh động trong bức tranh phát triển du lịch của Hải Phòng. Ở những khu nghỉ dưỡng ven biển, các điểm du lịch văn hóa - tâm linh hay các làng nghề truyền thống đều có thể nhận thấy lượng khách tìm về ngày càng đông mang theo nguồn sinh khí mới cho kinh tế địa phương.

Hải Phòng sở hữu hệ sinh thái tài nguyên du lịch hiếm có với sự kết hợp giữa biển đảo, đồng bằng, sông nước, văn hóa, lịch sử và tâm linh. Đây chính là nền tảng quan trọng để thành phố phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, hướng tới trung tâm du lịch lớn của cả nước và mang tầm quốc tế.

Lợi thế tài nguyên này đang được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển thông qua những dòng vốn đầu tư mạnh mẽ. Giai đoạn 2021 đến tháng 9/2025, thành phố dành hơn 64.000 tỷ đồng vốn đầu tư công cho 62 dự án hạ tầng, trong đó có 22 dự án đã hoàn thành và 40 dự án đang tiếp tục triển khai. Cùng với đó là 47 dự án du lịch ngoài ngân sách với tổng vốn đăng ký hơn 142.000 tỷ đồng, tập trung tại trung tâm thành phố, Cát Hải, Đồ Sơn và khu vực phía Tây thành phố.

Ông Nguyễn Văn Thành, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ lữ hành Quốc tế (phường An Biên), nhận định: “Hải Phòng hiện không còn chỉ là điểm trung chuyển hay điểm đến theo mùa. Hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ, sản phẩm du lịch ngày càng đa dạng giúp lượng khách lưu trú tăng lên rõ rệt. Khi khách ở lại lâu hơn, họ sẽ sử dụng nhiều dịch vụ hơn và tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn cho nền kinh tế”.

Hiệu quả kinh tế từ du lịch mang lại đang ngày càng rõ nét. Theo thống kê, năm 2025, Hải Phòng ước đón khoảng 14,45 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt trên 15.200 tỷ đồng, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. 6 tháng đầu năm 2026, thu hút khách du lịch là một trong 10 chỉ tiêu dự kiến đạt và vượt kịch bản tăng trưởng 6 tháng.

Du lịch Hải Phòng ước đón và phục vụ hơn 8,7 triệu lượt khách, tăng 15,7% so với cùng kỳ, doanh thu ước đạt 10.425 tỷ đồng. Tuy tỷ trọng đóng góp vào GRDP hiện mới đạt hơn 2%, song ngành Du lịch đang tạo sức lan tỏa lớn đối với thương mại, dịch vụ, đầu tư, xây dựng, vận tải và việc làm.

Định vị ngành kinh tế trọng điểm

Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hải Phòng lần thứ nhất (nhiệm kỳ 2025 - 2030) xác định phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, là một trong 5 đột phá chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố công nghiệp hiện đại, văn minh, phát triển bền vững và có sức cạnh tranh trong khu vực. Đây cũng là lần đầu du lịch được đặt ở vị trí tương xứng với tiềm năng và vai trò trong cơ cấu kinh tế của thành phố.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, thành phố đang xây dựng Đề án tổng thể phát triển du lịch Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 với quan điểm xuyên suốt là phát triển du lịch xanh, thông minh, bền vững, lấy chất lượng sản phẩm và trải nghiệm của du khách làm trung tâm.

Theo định hướng của Đề án, Hải Phòng sẽ phát triển du lịch trên nền tảng 6 nhóm sản phẩm chủ lực gồm du lịch biển, đảo; du lịch văn hóa, lịch sử và tâm linh; du lịch kết hợp âm nhạc, thể thao và sự kiện; du lịch đường thủy; du lịch đô thị gắn với kinh tế ban đêm; cùng các sản phẩm bổ trợ như du lịch MICE, du lịch nông thôn, du lịch sinh thái, du lịch đường sắt và du lịch học đường. Việc cơ cấu lại hệ thống sản phẩm sẽ giúp thành phố khai thác hiệu quả hơn lợi thế của không gian phát triển mới, đồng thời giảm tính mùa vụ vốn là điểm yếu của du lịch nhiều năm qua.

Cùng với phát triển sản phẩm, thành phố cũng xác định đầu tư hạ tầng là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh. Nhiều dự án quy mô lớn đang được đẩy nhanh tiến độ và khi hoàn thành, Hải Phòng sẽ có thêm những cực tăng trưởng mới, bổ sung chuỗi dịch vụ cao cấp và mở rộng không gian phát triển du lịch biển, nghỉ dưỡng và giải trí.

Điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển là thúc đẩy du lịch thông minh và chuyển đổi số. Thời gian qua, thành phố triển khai số hóa nhiều khu, điểm du lịch, xây dựng cơ sở dữ liệu số, ứng dụng bản đồ số, mã QR, thực tế ảo và nền tảng Hải Phòng Go nhằm hỗ trợ du khách tiếp cận thông tin, đặt dịch vụ và trải nghiệm thuận tiện hơn. Đây không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là giải pháp nâng cao chất lượng quản lý điểm đến, quảng bá hình ảnh thành phố và tiếp cận thị trường quốc tế.

Theo ông Phạm Hải Quỳnh, Viện trưởng Viện Phát triển du lịch châu Á (Hà Nội), điểm mạnh lớn nhất của Hải Phòng sau hợp nhất là sự cộng hưởng giữa tài nguyên biển đảo với tài nguyên văn hóa, lịch sử và sinh thái. Điều quan trọng hiện nay không phải chỉ bổ sung thêm điểm đến mà là tạo ra những hành trình đủ hấp dẫn để giữ chân du khách lâu hơn, khuyến khích họ chi tiêu nhiều hơn và quay trở lại. Khi làm được điều đó, du lịch sẽ tạo giá trị gia tăng lớn cho toàn bộ nền kinh tế.

Nhận định này cũng phản ánh đúng định hướng thành phố đang theo đuổi. Thay vì phát triển theo chiều rộng, Hải Phòng hướng đến nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng thương hiệu điểm đến và gia tăng trải nghiệm cho du khách. Mỗi sản phẩm du lịch sẽ gắn với bản sắc văn hóa địa phương, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, phát huy giá trị di sản và mang lại sinh kế bền vững cho người dân.

Phát biểu tại hội nghị về phát triển du lịch thành phố, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Minh Hùng cho biết, thành phố sẽ tập trung khai thác hiệu quả hệ thống tài nguyên biển đảo, di sản văn hóa, du lịch sinh thái và du lịch đô thị; đồng thời đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, phát triển các sản phẩm đặc trưng, nâng cao chất lượng dịch vụ và chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch. Mục tiêu xuyên suốt là xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm du lịch lớn của cả nước, có sức cạnh tranh trong khu vực và từng bước vươn tầm quốc tế, để du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng GRDP của thành phố.

Theo mục tiêu của Đề án tổng thể phát triển du lịch Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đến năm 2030, Hải Phòng phấn đấu đón khoảng 25 triệu lượt khách, trong đó có 3,7 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu từ du lịch đạt khoảng 40.000 tỷ đồng; ngành du lịch đóng góp khoảng 5,5% GRDP; toàn thành phố có khoảng 720 cơ sở lưu trú với hơn 25.700 phòng, trong đó có 20 khách sạn từ 4 đến 5 sao. Xa hơn, đến năm 2045, Hải Phòng hướng tới trở thành điểm đến du lịch quốc tế hàng đầu vùng Duyên hải Bắc bộ, trung tâm du lịch biển đảo và văn hóa - di sản đặc sắc của cả nước; du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn với mức đóng góp trên 10% GRDP.

THANH HOA