Nên chăng phát động sáng tác ca khúc mới về Hải Phòng?

Vùng đất của thi - ca - nhạc - họa

Âm nhạc có sức mạnh tạo nên dấu ấn riêng cho mỗi vùng đất. Trước khi sáp nhập, nhiều địa phương đã có những ca khúc được xem như "tỉnh ca", "thành phố ca", như "Dáng đứng Bến Tre" của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý, "Quảng Bình quê ta ơi" của nhạc sĩ Hoàng Vân, "Hà Tây quê lụa" của nhạc sĩ Nhật Lai hay "Bình Trị Thiên khói lửa" của nhạc sĩ Nguyễn Văn Thương...

Hải Phòng cũng có nhiều ca khúc gắn bó với thành phố suốt chiều dài lịch sử. Chỉ cần những nốt nhạc đầu tiên của "Bến cảng quê hương tôi" vang lên, người nghe đã nhận ra ngay hình ảnh thành phố Cảng.

Ca khúc của nhạc sĩ Hồ Bắc được sáng tác năm 1970, trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, sau chuyến đi thực tế tại Hải Phòng. Hình ảnh bến cảng nhộn nhịp, những nữ công nhân trẻ cùng khí thế lao động, chiến đấu đã trở thành nguồn cảm hứng để ông viết nên ca khúc. Sau 56 năm, "Bến cảng quê hương tôi" vẫn được cất lên trong nhiều sự kiện lớn, nhỏ, trở thành một biểu tượng âm nhạc của Hải Phòng.

Bên cạnh đó còn có "Thành phố hoa phượng đỏ" (thơ Hải Như, nhạc Lương Hữu). Bài thơ được Hải Như sáng tác sau một đêm thơ tại Hải Phòng, từ những xúc động trước nhịp sống sôi động và hình ảnh những địa danh quen thuộc như Bến Bính, Xi Măng, Cầu Rào, Cầu Đất, Lạc Viên.

Tỉnh Hải Dương trước đây cũng có nhiều ca khúc ghi dấu ấn như "Hải Dương quê hương anh hùng" của cố nhạc sĩ Đỗ Nhuận, "Đảm đang là gái Hải Dương" của nhạc sĩ Đức Minh. Sau này tiếp tục có "Nhớ lắm ôi Hải Dương" của cố nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu, "Hải Dương đi nhớ về thương" của nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn, "Bài ca Hải Dương" của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân...

Trong số đó, "Hát về Hải Dương" của nhạc sĩ Trần Minh được phổ biến rộng rãi và được nhiều người yêu mến. Ca khúc từng đứng đầu danh sách 12 ca khúc tiêu biểu về Hải Dương từ Cách mạng Tháng Tám đến năm 2000, nằm trong tuyển tập băng âm thanh, băng hình các ca khúc về Hải Dương do Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hải Dương trước đây chỉ đạo thực hiện.

Sáng tác ca khúc mới có cần thiết?

Trước khi hợp nhất, Hải Phòng và Hải Dương đều có vị trí quan trọng về kinh tế, văn hóa, quốc phòng, an ninh, đồng thời chia sẻ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa. Sau hợp nhất, những sắc thái riêng hòa quyện, hình thành một không gian phát triển mới.

Theo nhà văn Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng, việc hình thành một không gian hành chính - văn hóa mới không chỉ là thay đổi địa giới mà còn đặt ra nhu cầu xây dựng bản sắc tinh thần chung. Vì vậy, phát động cuộc vận động sáng tác ca khúc mới về Hải Phòng là việc cần thiết và có ý nghĩa.

Bà cho rằng âm nhạc là ký ức tập thể của mỗi vùng đất. Hải Phòng có những ca khúc mang đậm tinh thần kiên cường, hào sảng; Hải Dương là miền đất giàu truyền thống văn hiến và cách mạng. Khi 2 dòng chảy ấy hòa làm một, rất cần những giai điệu mới để kể câu chuyện về sự hội tụ, khát vọng phát triển và tương lai của thành phố.

Còn theo bà Trương Thị Thương Huyền, nguyên Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Hải Dương, cuộc vận động sẽ tạo sức hút đối với văn nghệ sĩ trong và ngoài Hải Phòng. Đây không chỉ là cơ hội đóng góp cho diện mạo văn hóa của thành phố sau hợp nhất mà còn khuyến khích những sáng tác phản ánh không gian địa lý, văn hóa mới, góp phần lan tỏa tình yêu quê hương và niềm tin vào sự phát triển trên nền tảng văn hiến của hai vùng đất.

Một cuộc vận động sáng tác ca khúc mới về Hải Phòng không chỉ nhằm tìm kiếm một tác phẩm tiêu biểu mà còn góp phần khơi dậy tình yêu quê hương, niềm tự hào và sự đồng thuận xã hội trong giai đoạn chuyển mình. Những ca khúc mới sẽ kết nối quá khứ với hiện tại, gắn kết người dân và lan tỏa khát vọng xây dựng một Hải Phòng mở rộng, giàu bản sắc, phát triển bền vững.

TIẾN HUY