Tạo chuyển biến mạnh mẽ trong xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy

Hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền

Ngày 8/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 105/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW ngày 12/11/2025 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới.

Chương trình hành động được ban hành không chỉ xác định rõ nhiệm vụ, giải pháp cho các bộ, ngành, địa phương mà còn thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Chính phủ trong việc đưa các chủ trương của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo sự chuyển biến thực chất trong tổ chức và vận hành bộ máy nhà nước.

Một trong những mục tiêu trọng tâm của nghị quyết là nâng cao nhận thức, trách nhiệm và quyết tâm của các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu trong triển khai Kết luận số 210-KL/TW. Các cơ quan, đơn vị cần tiếp tục quán triệt sâu sắc tinh thần đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy gắn với làm tốt công tác tư tưởng, nhất là đối với các đơn vị thuộc diện sắp xếp, hợp nhất, tổ chức lại. Đồng thời, kịp thời biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW.

Điểm nhấn nổi bật của Nghị quyết số 105/NQ-CP là yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế liên quan đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy, bảo đảm phân định rõ thẩm quyền giữa các cơ quan thực hiện quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp; đồng thời xóa bỏ tình trạng chồng chéo, giao thoa nhiệm vụ giữa các cấp, các ngành.

Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để thực hiện phân cấp, phân quyền triệt để, nhất là giữa Trung ương với địa phương, giữa cấp tỉnh với cấp xã theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Gắn với đó là yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuẩn hóa và số hóa hồ sơ, quy trình nghiệp vụ, bảo đảm giảm tối đa thủ tục trung gian, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong giải quyết công việc hành chính.

Tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiện đại

Nghị quyết 105/NQ-CP tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu rà soát, sắp xếp tinh gọn các tổ chức bên trong các cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, cơ sở giáo dục, cơ sở y tế và doanh nghiệp nhà nước theo đúng định hướng của Trung ương.

Việc sắp xếp phải bảo đảm nguyên tắc tinh - gọn - mạnh, giảm đầu mối trung gian, khắc phục tình trạng phân tán nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ nhân dân.

Đặc biệt, nghị quyết đặt ra yêu cầu xây dựng chính quyền số, xã hội số, công dân số, đẩy mạnh liên thông dữ liệu dân cư - đất đai - an sinh - doanh nghiệp; tổ chức mô hình một cửa liên thông số từ cơ sở đến Trung ương, cập nhật dữ liệu theo thời gian thực. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực quản trị quốc gia và quản trị địa phương trong bối cảnh chuyển đổi số toàn diện.

Song hành với sắp xếp tổ chức bộ máy, nghị quyết yêu cầu thực hiện hiệu quả công tác quản lý cán bộ, công chức, viên chức, lấy vị trí việc làm, sản phẩm công việc và kết quả thực hiện nhiệm vụ làm thước đo đánh giá.

Các bộ, ngành, địa phương phải khẩn trương rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ mới; đồng thời tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực quản trị, kỹ năng số, chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ để đủ khả năng vận hành bộ máy sau sắp xếp.

Nghị quyết cũng đặc biệt nhấn mạnh việc khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, kịp thời thay thế cán bộ yếu kém, né tránh trách nhiệm; đồng thời thực hiện hiệu quả chiến lược thu hút, trọng dụng nhân tài, nhất là trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Một yêu cầu xuyên suốt của chương trình hành động là chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện phân cấp, phân quyền và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Thông qua kiểm tra, giám sát thường xuyên, các bộ, ngành, địa phương sẽ kịp thời phát hiện khó khăn, vướng mắc, vấn đề mới phát sinh để đề xuất sửa đổi chính sách hoặc xử lý theo thẩm quyền; đồng thời biểu dương những mô hình hay, cách làm hiệu quả và xử lý nghiêm những trường hợp né tránh, thiếu quyết tâm, không hoàn thành mục tiêu đề ra.

Có thể khẳng định, Nghị quyết số 105/NQ-CP là bước triển khai rất kịp thời, quyết liệt và đồng bộ chủ trương của Trung ương về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Việc thực hiện hiệu quả chương trình hành động sẽ góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch, phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp; đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững đất nước trong thời kỳ mới.

TH