Châu Âu tăng cường hỗ trợ Ukraine phát triển hệ thống phòng không

Ngày 13/9, tại Hội nghị thượng đỉnh của Liên minh Tự nguyện (Coalition of the Willing), diễn ra ở Paris (Pháp) ngày 13/7, đại diện 37 quốc gia cùng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã nhất trí mở rộng hỗ trợ dành cho Kiev, từ tăng cường năng lực phòng không, không quân đến xây dựng cơ chế bảo đảm an ninh sau khi xung đột kết thúc.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thông báo Paris sẽ cho phép Ukraine sản xuất các loại tên lửa hành trình, bom dẫn đường và tên lửa đánh chặn phòng không do Pháp thiết kế. Đây là lần đầu Paris cấp phép để các hệ thống vũ khí của mình được sản xuất tại Ukraine.

Phát biểu tại cuộc họp báo sau Hội nghị "Liên minh Tự nguyện" diễn ra ở Paris (Pháp) ngày 13/7, Tổng thống Pháp cho biết ông và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã thống nhất lộ trình triển khai thỏa thuận hợp tác quốc phòng song phương mà hai bên đã nhất trí về nguyên tắc từ tháng 11 năm ngoái.

Theo nhà lãnh đạo Pháp, thỏa thuận bao gồm việc Ukraine được sản xuất bom dẫn đường chính xác AASM, tên lửa đánh chặn phòng không Aster và tên lửa hành trình phóng từ trên không tầm xa SCALP. Tại Anh, biến thể của SCALP được sản xuất với tên gọi Storm Shadow.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng cho biết Pháp sẽ chuyển giao các hệ thống radar cho Ukraine. Kiev đã đặt mua các tổ hợp phòng không SAMP/T thế hệ mới. Trước khi các hệ thống này được bàn giao, Ukraine sẽ tiếp nhận thêm các tổ hợp SAMP/T phiên bản hiện có cùng một lô tên lửa bổ sung.

Bên cạnh đó, Pháp dự kiến chuyển giao 16 tiêm kích Rafale cho Ukraine. Theo Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, các máy bay này có thể bắt đầu hoạt động trong không phận Ukraine vào giai đoạn 2028 - 2029.

Thông báo của Pháp được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định cấp phép để Ukraine sản xuất tên lửa phòng không Patriot. Kiev từ lâu đã đề nghị được tự sản xuất loại tên lửa này nhằm tăng cường khả năng đánh chặn các tên lửa đạn đạo của Nga.

Cũng trong ngày 13/7, Ukraine và 9 đối tác châu Âu đã chính thức thành lập Liên minh Phòng thủ chống tên lửa đạn đạo (Anti-Ballistic Missile Coalition), với mục tiêu tăng cường năng lực phòng thủ tên lửa của châu Âu, đồng thời hỗ trợ phát triển hệ thống phòng không nội địa Freya của Ukraine.

Việc Pháp mở đường cho Ukraine sản xuất vũ khí diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến trên không giữa Nga và Ukraine tiếp tục leo thang. Trong nhiều tháng qua, Nga liên tục tiến hành các đợt tập kích quy mô lớn bằng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và thiết bị bay không người lái nhằm vào Kiev cùng nhiều thành phố khác, gây sức ép lớn lên mạng lưới phòng không của Ukraine.

Để đối phó, Ukraine ngày càng phụ thuộc vào các hệ thống phòng không do phương Tây viện trợ như Patriot của Mỹ, SAMP/T của Pháp và Italy, NASAMS của Na Uy - Mỹ, IRIS-T của Đức cùng nhiều tổ hợp khác. Tuy nhiên, giới chức Ukraine nhiều lần cảnh báo lượng tên lửa đánh chặn đang bị tiêu hao nhanh do cường độ không kích của Nga gia tăng, trong khi năng lực sản xuất của phương Tây chưa đáp ứng đủ nhu cầu trên chiến trường.

Trong bối cảnh đó, Kiev đã chuyển hướng sang mục tiêu xây dựng ngành công nghiệp quốc phòng trong nước. Việc Mỹ cấp phép sản xuất tên lửa Patriot, tiếp đó là quyết định tương tự của Pháp đối với các loại vũ khí như SCALP, Aster và AASM được xem là bước tiến quan trọng, giúp Ukraine từng bước chủ động hơn về nguồn cung vũ khí, giảm phụ thuộc vào các chuyến viện trợ từ nước ngoài và rút ngắn thời gian bổ sung đạn dược.

Trong khi đó, Nga nhiều lần tuyên bố các hoạt động viện trợ quân sự và chuyển giao công nghệ vũ khí của phương Tây chỉ khiến xung đột kéo dài, đồng thời khẳng định quân đội Nga sẽ tiếp tục tấn công các cơ sở công nghiệp quốc phòng, kho vũ khí và hạ tầng quân sự mà Moskva cho là phục vụ nỗ lực tác chiến của Ukraine.

TT (tổng hợp)