Thắp lên hy vọng tìm lại tên liệt sĩ
'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ' thắp lên hy vọng tìm lại tên cho các liệt sĩ còn vô danh.
Mong mỏi khôn nguôi
Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng với nhiều gia đình liệt sĩ, niềm mong mỏi, chờ đợi ngày các anh "trở về" vẫn chưa có hồi kết khi không ít ngôi mộ chỉ có tên, không có hài cốt vẫn lặng lẽ nằm trong nghĩa trang quê nhà, như một lời nhắc nhớ về sự hy sinh của cha ông cho hòa bình của dân tộc.
Năm 1972, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn cam go, khốc liệt nhất, ông Đào Văn Dề ở Tổ dân phố An Hòa, phường An Phong xung phong lên đường nhập ngũ và hy sinh ở chiến trường miền Nam. Ông Đào Văn Trọng, con trai của liệt sĩ, cất tiếng khóc chào đời vài ngày trước khi người cha hy sinh.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, 54 năm mòn mỏi ngóng chờ, gia đình vẫn chưa thể tìm thấy hài cốt của liệt sĩ Dề. Ngôi mộ mang tên liệt sĩ Đào Văn Dề tại nghĩa trang liệt sĩ địa phương suốt bao năm qua đã trở thành nơi để người thân gửi gắm nỗi nhớ và niềm mong mỏi chưa bao giờ nguôi: một ngày nào đó, hài cốt của người liệt sĩ sẽ được tìm thấy. Suốt hơn 50 năm năm qua, ông Trọng chỉ biết mặt cha qua những câu chuyện mẹ kể.
Ông Trọng nghẹn ngào nhớ lại: "Theo lời mẹ kể, tôi sinh được ba ngày thì bố hy sinh. Khi mẹ tôi còn sống, tôi cùng mẹ nhiều lần vào Quảng Trị tìm kiếm hài cốt cha tôi để mang về quê hương nhưng không có tin tức. Mẹ tôi mất rồi mà tâm nguyện lớn nhất vẫn chưa thực hiện được. Giờ đây, khi Nhà nước triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm, gia đình tôi chỉ mong một điều là tìm được hài cốt của cha tôi để đưa ông về quê hương yên nghỉ". Nói đến đây, đôi mắt của người con liệt sĩ nay đã bước sang tuổi ngoài 50 đỏ hoe.
Không chỉ riêng gia đình liệt sĩ Đào Văn Dề, tại các địa phương trên địa bàn thành phố còn nhiều gia đình có người thân hy sinh mà đến nay vẫn chưa xác định được nơi an nghỉ cuối cùng. Mỗi ngôi mộ ghi tên liệt sĩ không có hài cốt là một nỗi trăn trở kéo dài qua nhiều thế hệ.
Mệnh lệnh từ trái tim người lính
Với quyết tâm đẩy nhanh tiến độ thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", những ngày này, cùng với cả nước, Ban Chỉ đạo 515 thành phố Hải Phòng đang khẩn trương triển khai công tác khai quật, lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn. Từng phần mộ được khai quật theo đúng quy trình, từng mẫu sinh phẩm được thu nhận cẩn trọng để phục vụ giám định ADN.
Bà Phạm Thị Thu Hiền, Bí thư Đảng ủy xã Gia Lộc cho biết: “Trên địa bàn xã có 918 ngôi mộ nằm tại 5 nghĩa trang liệt sĩ. Trong đó có 15 ngôi mộ chưa xác định được danh tính, cần lấy mẫu sinh phẩm để xác định danh tính liệt sĩ. Ngay sau khi thành phố phát động Chiến dịch 500 ngày đêm, trong đợt này, Đảng ủy, UBND xã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong công tác khai quật, lẫy mẫu ADN đối với 3 ngôi mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính, số còn lại tiếp tục triển khai trong đợt sau".
Theo thống kê, toàn thành phố Hải Phòng hiện có 2.614 phần mộ liệt sĩ cần lấy mẫu hài cốt để giám định ADN. Đến nay đã lấy mẫu được 993 phần mộ, đạt khoảng 38% kế hoạch. Trong số các mẫu đã hoàn thành, 679 mẫu đã được bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội để giám định, 29 mẫu đang được lưu giữ tạm thời tại Trung tâm Pháp y Hải Phòng.
Công an thành phố đã cập nhật thông tin thân nhân của 33.815 trường hợp liệt sĩ; hơn 25.360 thân nhân đã đăng ký thu nhận mẫu ADN để phục vụ đối sánh.
Đại tá Vũ Kim Thắng, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Hải Phòng cho biết: “Ban Chỉ đạo 515 thành phố, đặc biệt là cơ quan Thường trực Bộ Chỉ huy quân sự thành phố luôn động viên các lực lượng tham gia lấy mẫu phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm. Chúng tôi xác định đây không chỉ là thực hiện nhiệm vụ, mà còn là mệnh lệnh từ trái tim người lính, góp phần làm vơi đi nỗi đau, sự mất mát của các gia đình liệt sĩ. Đây cũng là việc làm có ý nghĩa sâu sắc trong giáo dục truyền thống yêu nước, lòng biết ơn đối với thế hệ trẻ hôm nay".
Có những cuộc chiến đã kết thúc từ lâu, nhưng hành trình tìm lại tên tuổi và nơi an nghỉ của các liệt sĩ vẫn đang tiếp diễn. Đó cũng là sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với những người đã hiến trọn tuổi xuân vì độc lập, tự do của Tổ quốc, để các anh được trở về trong vòng tay quê hương và người thân yêu.