Đổi mới hoạt động giám sát tại Hải Phòng

Giám sát vấn đề sát thực tiễn

Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều vấn đề mới phát sinh trong tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền và cơ chế phối hợp đòi hỏi hoạt động giám sát phải đổi mới mạnh mẽ hơn. Thay vì dàn trải, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố và các Ban của HĐND thành phố tập trung lựa chọn những chuyên đề giám sát gắn với yêu cầu phát triển của thành phố và những vấn đề cử tri quan tâm, qua đó kịp thời phát hiện khó khăn, vướng mắc để kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách.

Cụ thể, từ tháng 6 đến đầu tháng 7/2026, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng tổ chức khảo sát tình hình hoạt động sau sáp nhập, sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp tại nhiều cơ quan Trung ương đóng trên địa bàn như tòa án, viện kiểm sát, ngân hàng, thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội. Điểm mới của đợt khảo sát không chỉ đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ mà tập trung nhận diện những bất cập về thể chế, tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền và cơ chế phối hợp phát sinh trong quá trình vận hành mô hình mới.

Trên cơ sở ý kiến của các cơ quan, đơn vị, Đoàn khảo sát tổng hợp, kiến nghị Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và thành phố nghiên cứu sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật, hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước.

Cùng với đó, các Ban của HĐND thành phố triển khai nhiều cuộc khảo sát, giám sát chuyên đề gắn trực tiếp với đời sống nhân dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Ban Pháp chế HĐND thành phố khảo sát việc thực hiện các quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy tại doanh nghiệp, khu công nghiệp và làng nghề; giám sát về việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri tại các sở, ngành, địa phương. Ban Đô thị HĐND thành phố giám sát chuyên đề về tình hình sản xuất, cung cấp nước sạch.

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố giám sát việc quản lý, sử dụng các thiết chế văn hóa, thể thao. Các chuyên đề đều được lựa chọn từ những vấn đề nổi lên trong thực tiễn, phản ánh của cử tri và yêu cầu mới của vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Việc lựa chọn đúng nội dung giúp hoạt động giám sát đi đúng trọng tâm, tạo cơ sở để các cơ quan chức năng sớm tháo gỡ khó khăn, nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Qua giám sát hoạt động sản xuất, cung cấp nước sạch tại Nhà máy nước Hưng Đạo (phường Hưng Đạo) do Công ty CP Cấp nước Hải Phòng quản lý, đoàn giám sát HĐND thành phố phát hiện giáp khu vực lấy nước thô trên sông Đa Độ vẫn tồn tại trại nuôi vịt nhiều năm, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng chất lượng nguồn nước. Ngay tại cuộc giám sát, đồng chí Nguyễn Khắc Toản, Phó Chủ tịch HĐND thành phố chỉ đạo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương phối hợp với phường Hưng Đạo xử lý dứt điểm. Sau đó, vướng mắc được giải quyết, bảo vệ an toàn nguồn nước thô cho nhà máy.

Bà Nguyễn Thị Thanh, ở Khu dân cư Quỳnh Cư, phường Hồng Bàng đánh giá cao cuộc giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố về các thiết chế văn hóa. Theo bà, sau khi sắp xếp từ 70 tổ dân phố còn 38 tổ dân phố, toàn phường hiện mới có 21 nhà văn hóa, trong đó nhiều công trình xuống cấp, không đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng. Người dân kỳ vọng sau giám sát, thành phố sẽ có giải pháp đầu tư, nâng cấp đồng bộ hệ thống nhà văn hóa phù hợp với quy mô đơn vị hành chính mới.

Tạo chuyển biến thực chất

Nếu trước đây nhiều cuộc giám sát chủ yếu dừng ở việc đánh giá, kiến nghị thì nay, một trong những điểm đổi mới nổi bật là tăng cường theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát. Đây là yếu tố quyết định để các kết luận giám sát đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, điều hành.

Sau mỗi cuộc khảo sát, giám sát, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố và các Ban của HĐND thành phố đều tổng hợp kết quả, ban hành báo cáo, kiến nghị gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định; đồng thời theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị, bảo đảm những vấn đề được phát hiện qua giám sát được xử lý kịp thời.

Thời gian qua cho thấy, nhiều kiến nghị sau giám sát đã được các cơ quan có thẩm quyền tiếp thu, cụ thể hóa trong công tác chỉ đạo, điều hành và hoàn thiện cơ chế, chính sách. Không ít nội dung được đưa vào chương trình chất vấn tại các kỳ họp Quốc hội, HĐND thành phố hoặc trở thành cơ sở thực tiễn phục vụ sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật trên các lĩnh vực đất đai, lao động, giáo dục, phòng cháy, chữa cháy... và hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đồng chí Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố cho biết, hoạt động khảo sát, giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố và HĐND thành phố ngày càng hướng mạnh về cơ sở, bám sát thực tiễn, không chỉ phát hiện tồn tại, bất cập mà còn đồng hành với các cơ quan, đơn vị, địa phương tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.

Trong giai đoạn tới, cùng với các chương trình giám sát theo kế hoạch, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố và các Ban của HĐND thành phố tiếp tục tăng cường khảo sát, giám sát chuyên đề và giám sát đột xuất đối với những vấn đề nổi cộm từ thực tiễn hoặc phản ánh của cử tri. Đồng thời, nâng cao chất lượng theo dõi, đôn đốc thực hiện kiến nghị sau giám sát, gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và công khai kết quả để cử tri giám sát.

Có thể thấy, hoạt động khảo sát, giám sát đang chuyển từ chú trọng phát hiện tồn tại sang kiến nghị hoàn thiện thể chế, theo dõi việc thực hiện kiến nghị đến cùng và nâng cao hiệu quả thực thi. Qua đó, góp phần xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp hiệu lực, hiệu năng, hiệu quả, củng cố niềm tin của cử tri, nhân dân đối với cơ quan dân cử.

BÙI HƯƠNG