Mở hướng tăng trưởng mới cho Hải Phòng
Hải Phòng phát triển công nghiệp văn hóa thành một động lực tăng trưởng mới, chuyển sức mạnh văn hóa thành năng lực cạnh tranh quốc gia.
Tại phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh một định hướng mang tính chiến lược: phát triển công nghiệp văn hóa thành một động lực tăng trưởng mới, chuyển sức mạnh văn hóa thành năng lực cạnh tranh quốc gia. Đặc biệt, đến tháng 10/2026, Hải Phòng cùng Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Huế, Đà Nẵng và Cần Thơ phải hoàn thành việc xác định quỹ đất dành cho khu, trung tâm công nghiệp văn hóa, trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa và sáng tạo nội dung số.
Việc Hải Phòng là một trong 6 địa phương được người đứng đầu Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ không đơn thuần là yêu cầu về quy hoạch. Đó là sự ghi nhận vị thế của thành phố trong chiến lược phát triển quốc gia, đồng thời mở ra một hướng phát triển mới, nơi văn hóa không chỉ được gìn giữ mà còn phải tạo ra của cải, việc làm, tri thức và sức cạnh tranh.
Nhiều năm qua, Hải Phòng được biết đến là đầu tàu tăng trưởng của vùng Duyên hải Bắc bộ với lợi thế về cảng biển, logistics, công nghiệp và thu hút đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, khi nền kinh tế bước sang giai đoạn phát triển dựa nhiều hơn vào tri thức, công nghệ và sáng tạo, câu hỏi đặt ra là: đâu sẽ là dư địa tăng trưởng tiếp theo? Và chính chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gợi mở câu trả lời. Đó là công nghiệp văn hóa - lĩnh vực không chỉ tạo ra các giá trị tinh thần mà còn tạo ra giá trị kinh tế.
Đây cũng là điểm mới trong tư duy phát triển văn hóa hiện nay. Nếu trước đây văn hóa chủ yếu được nhìn nhận là lĩnh vực cần đầu tư, bảo tồn và thụ hưởng thì nay văn hóa phải trở thành nguồn lực nội sinh, có khả năng tạo doanh thu, việc làm, tài sản trí tuệ, thương hiệu và sức cạnh tranh cho quốc gia.
Một chỉ đạo rất đáng chú ý khác của đồng chí Tổng Bí thư là mỗi địa phương chỉ lựa chọn một số ít lĩnh vực và không quá ba dự án dẫn dắt, phát triển trên cơ sở lợi thế riêng, tránh tư duy dàn trải và sao chép mô hình. Thành phố Hải Phòng sẽ xây dựng mô hình riêng dựa trên bản sắc đô thị cảng, văn hóa biển, vị trí cửa ngõ quốc tế và nền tảng công nghiệp hiện đại để hình thành các trung tâm sáng tạo nội dung số, thiết kế, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn hay du lịch văn hóa biển có sức lan tỏa.
Hải Phòng có những nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu này. Thành phố sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch phong phú với gần 4.000 di tích lịch sử, văn hóa; 2 di sản thế giới liên tỉnh gồm Vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà và quần thể di tích Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc; có 9 di tích, cụm di tích quốc gia đặc biệt; 2 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh là thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại) và Hát Ca trù (di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp) cùng hơn 1.200 lễ hội diễn ra quanh năm. Đây là nguồn tài nguyên đặc biệt để phát triển các ngành công nghiệp văn hóa gắn với di sản, du lịch và sáng tạo.
Nhận thức rõ văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là nguồn lực phát triển, UBND thành phố đã ban hành Kế hoạch số 253/KH-UBND triển khai thực hiện Quyết định số 1909/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030 trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Chiến lược xác định rõ mục tiêu xây dựng con người Hải Phòng phát triển toàn diện, phát huy bản sắc văn hóa đất Cảng. Thành phố đang tiếp tục đầu tư hệ thống thiết chế văn hóa, mở rộng các không gian văn hóa công cộng, bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch và các hoạt động sáng tạo...
Chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ mở ra hướng đi mới cho công nghiệp văn hóa Việt Nam, mà còn trao thêm động lực để Hải Phòng khai thác không gian phát triển mới, bổ sung thêm một trụ cột phát triển bên cạnh công nghiệp, cảng biển và logistics.
Khi xác định đúng hướng đi, lựa chọn những lĩnh vực giàu tiềm năng và xây dựng hệ sinh thái sáng tạo mang dấu ấn riêng, Hải Phòng có thể mở rộng không gian phát triển từ một đô thị công nghiệp - cảng biển trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa của vùng Duyên hải Bắc bộ, nơi văn hóa không chỉ được bảo tồn, lan tỏa mà còn được phát huy như một nguồn lực kinh tế quan trọng, tạo nên những giá trị mới cho thành phố và đóng góp vào sức cạnh tranh của quốc gia.