Hình thành trường học quy mô lớn, nâng cao hiệu quả quản trị

Giảm ít nhất 30% đầu mối trường học

Tại Kết luận Hội nghị Thành ủy lần thứ 4, nhiệm kỳ 2025 - 2030 ngày 8/7/2026, đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng chỉ đạo đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập, phấn đấu giảm ít nhất 30% đầu mối hiện có.

Trong đó, thành phố tập trung thí điểm sáp nhập đầu mối quản lý các cơ sở giáo dục cùng địa bàn để hình thành trường học quy mô lớn, thiết lập mô hình quản trị mới từ ngày 1/7/2026; hoàn thiện mạng lưới trường lớp và bộ máy tổ chức để vận hành từ năm học 2026 - 2027, hoàn thành trước ngày 30/8/2026.

Đây là bước đi nhằm thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, đồng thời khắc phục những bất cập trong mạng lưới trường học hiện nay. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo, năm học 2025 - 2026, toàn thành phố có 1.314 trường công lập từ cấp mầm non đến THCS với 24.176 lớp, hơn 803.000 học sinh và 51.430 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; gồm 457 trường mầm non, 434 trường tiểu học và 423 trường THCS.

Mạng lưới trường học đã phủ kín địa bàn, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt 82,9%. Tuy nhiên, quy mô bình quân của nhiều trường vẫn nhỏ và phân tán. Bình quân mỗi trường mầm non có 15,4 lớp, mỗi trường THCS khoảng 17,3 lớp, thấp hơn khá nhiều so với quy mô tối đa theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đáng chú ý, khoảng 60% số trường THCS hiện có dưới 15 lớp, cho thấy còn nhiều dư địa để sắp xếp, hợp nhất, hình thành các cơ sở giáo dục quy mô lớn, nâng cao hiệu quả đầu tư và quản trị.

Theo Trưởng Phòng Tổ chức cán bộ (Sở Giáo dục và Đào tạo) Đặng Vũ Thắng, việc sắp xếp được thực hiện trên nguyên tắc đúng chuyên môn và đúng định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo: Chỉ sáp nhập các trường cùng cấp học trong cùng đơn vị hành chính cấp xã; không sáp nhập khác cấp học, không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông hoặc trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên.

Quan trọng hơn, việc sắp xếp phải bảo đảm mỗi xã, phường có tối thiểu một trường ở mỗi cấp học; giữ ổn định quy mô học sinh, không làm tăng khoảng cách đi học, không phát sinh thêm chi phí cho người dân và không ảnh hưởng đến quyền tiếp cận giáo dục. Trên cơ sở rà soát thực trạng và lấy ý kiến các địa phương, Sở Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng phương án trình UBND thành phố xem xét theo hướng giảm từ 30% đầu mối trường học trở lên, phù hợp chỉ đạo của Thành ủy.

Phù hợp với điều kiện từng địa phương

Theo phương án đề xuất của Sở Giáo dục và Đào tạo, thành phố dự kiến sắp xếp các trường mầm non dưới 15 lớp, tiểu học dưới 20 lớp và THCS dưới 30 lớp. Đây được đánh giá là phương án thận trọng, hạn chế tối đa xáo trộn, nhất là đối với bậc mầm non khi trẻ nhỏ nhạy cảm với việc thay đổi môi trường học tập và khoảng cách đi lại. Theo phương án này, toàn thành phố có khoảng 715 trường thuộc diện sắp xếp, dự kiến giảm khoảng 444 đầu mối, tương đương 33,8%, còn khoảng 870 trường học.

Tuy nhiên, ông Đặng Vũ Thắng, Trưởng Phòng Tổ chức cán bộ (Sở Giáo dục và Đào tạo) cũng cho biết, cùng hướng tới mục tiêu chung nhưng việc sắp xếp phải phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Mỗi nơi có quy mô dân số, địa hình, điều kiện giao thông và định hướng phát triển khác nhau nên không thể áp dụng một mô hình cứng nhắc.

Theo Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Vĩnh Thuận Nguyễn Thị Ngà, địa phương hiện có 9 trường từ mầm non đến THCS. Nếu giảm hơn 30% đầu mối sẽ còn 6 trường, song quy mô giữa các trường cùng cấp sẽ chênh lệch khá lớn. Vì vậy, xã nghiên cứu phương án sáp nhập các trường cùng cấp thành một trường để bảo đảm cân đối quy mô và thuận lợi trong công tác quản lý.

Tại phường Kinh Môn, địa phương dự kiến giảm từ 10 xuống còn 7 trường; giữ nguyên các trường mầm non, sáp nhập 2 trường tiểu học gần nhau và hợp nhất 3 trường THCS thành 1, đồng thời giữ nguyên trường THCS trọng điểm. Trong khi đó, xã Việt Khê với đặc thù địa hình chia cắt, định hướng phát triển công nghiệp và đã sáp nhập 2 trường THCS từ năm 2023, dự kiến chỉ sắp xếp còn 8 trường với 17 điểm trường. Thực tiễn cho thấy, cùng hướng tới mục tiêu chung nhưng việc sắp xếp cần linh hoạt, phù hợp với điều kiện của từng địa phương.

Trên cơ sở phương án đề xuất, các địa phương đều kiến nghị thành phố sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về tiêu chí sắp xếp. Các tiêu chí cần được xem xét đồng bộ từ quy mô trường, số lớp, số học sinh, quỹ đất, hiện trạng cơ sở vật chất, khả năng mở rộng, vị trí địa lý, điều kiện giao thông, bán kính phục vụ đến định hướng phát triển lâu dài của từng địa phương.

Bên cạnh đó, việc bố trí đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên sau sắp xếp cũng cần có hướng dẫn thống nhất; đồng thời xây dựng lộ trình giải quyết hợp lý đối với số cán bộ quản lý dôi dư và cơ chế bảo đảm quyền lợi của viên chức. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để tạo sự đồng thuận trong toàn ngành, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển của Hải Phòng trong giai đoạn mới.

BÙI HƯƠNG