Khai thác hiệu quả thiết chế văn hóa, thể thao
Triển khai Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị, Hải Phòng đặt ra yêu cầu đổi mới cách quản lý, khai thác để mỗi nhà văn hóa, sân thể thao thực sự trở thành điểm hẹn của cộng đồng.
Từ những thiết chế gần dân
Chiều muộn, tại nhà văn hóa tổ dân phố Cập Nhất 2, xã Nam Đồng, không khí sinh hoạt cộng đồng diễn ra sôi nổi. Người cao tuổi quây quần bên bàn cờ tướng, trẻ em ríu rít học bơi tại bể bơi xã hội hóa nằm trong khu liên hợp thể thao.
Ông Lê Văn Việt, chủ đầu tư bể bơi cho biết bể bơi được đầu tư từ năm 2023 khoảng 300 triệu đồng đã tạo thêm không gian sinh hoạt hè an toàn cho thiếu nhi. Mức giá 15.000 đồng/lượt giúp nhiều gia đình dễ dàng tiếp cận. Từ một công trình phục vụ thể thao, nơi đây trở thành điểm hẹn của nhiều thế hệ, minh chứng cho hiệu quả khi thiết chế văn hóa - thể thao được khai thác đúng công năng.
Xã Tân An duy trì 16 nhà văn hóa cùng 16 khu vui chơi, sân thể thao phục vụ người dân tại 11 thôn. Theo ông Vũ Văn Hưng, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Tân An, các thiết chế cơ bản đáp ứng nhu cầu hội họp, sinh hoạt văn hóa, thể thao của người dân. Địa phương đã xây dựng quy chế hoạt động, thành lập ban chủ nhiệm để điều phối lịch sử dụng giữa các đoàn thể, bảo đảm công trình được khai thác thường xuyên.
“Sau sắp xếp, tổ chức lại thôn, quy mô dân số tăng lên khiến nhiều nhà văn hóa vốn được xây dựng từ nhiều năm trước không còn đáp ứng nhu cầu thực tế. Có nơi hội trường chật hẹp khi tổ chức sinh hoạt đông người, trong khi nhiều sân thể thao vẫn thiếu dụng cụ tập luyện ngoài trời. Địa phương kiến nghị thành phố tiếp tục quan tâm đầu tư, nâng cấp nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt cộng đồng…”, ông Hưng cho biết thêm.
Ở cấp thành phố, hệ thống thiết chế thể thao cũng đang được khai thác với cường độ cao. Theo ông Nguyễn Xuân Thảo, Phó Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao thành phố Hải Phòng, đơn vị hiện quản lý và khai thác các cơ sở thể thao trọng điểm như cơ sở 17 Lạch Tray, bể bơi Bến Bính, Khu Liên hợp thể thao, nhà thi đấu Bùi Thị Xuân và sân vận động Đô Lương. Các công trình này được sử dụng tối đa cho công tác đào tạo, huấn luyện và tổ chức các giải đấu.
Những năm gần đây, thành phố quan tâm đầu tư, sửa chữa một số hạng mục, song nhiều công trình cốt lõi vẫn xuống cấp. Mái nhà thi đấu thấm dột, hệ thống điện hư hỏng, đường chạy điền kinh tại sân Đô Lương bong tróc... không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng huấn luyện mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho vận động viên.
Việc ưu tiên cải tạo các thiết chế trọng điểm trong giai đoạn 2026-2030 sẽ tạo nền tảng để thể thao Hải Phòng hiện đại hóa cơ sở vật chất, nâng cao thành tích thi đấu.
Để thiết chế thực sự “sống” cùng cộng đồng
Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển văn hóa phải gắn với xây dựng đồng bộ, phát huy hiệu quả hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao; tạo môi trường thuận lợi để người dân được hưởng thụ, sáng tạo và tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao. Tinh thần của Nghị quyết không chỉ dừng ở việc xây dựng thêm công trình mà nhấn mạnh yêu cầu quản lý, vận hành và khai thác hiệu quả các thiết chế đã có, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí nguồn lực.
Hải Phòng đang rà soát toàn bộ mạng lưới 2.321 nhà văn hóa và 853 khu thể thao sau hợp nhất địa giới hành chính, gắn với sắp xếp tổ chức bộ máy và không gian phát triển mới của thành phố. Mục tiêu không chỉ bảo đảm đủ cơ sở vật chất mà còn xây dựng mỗi thiết chế trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa, thể thao của cộng đồng, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người dân.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, thôn, tổ dân phố cũng đặt ra yêu cầu sử dụng linh hoạt hơn các công trình hiện có. Ở nơi dân cư đông, cần ưu tiên nâng cấp, mở rộng các thiết chế thường xuyên quá tải.
Với những địa điểm có quy mô lớn hoặc vị trí thuận lợi, cần tổ chức khai thác phục vụ đồng thời nhiều đối tượng, từ sinh hoạt của người dân, hoạt động của các đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội đến các câu lạc bộ văn nghệ, thể thao, lớp năng khiếu, kỹ năng cho thanh thiếu nhi. Chỉ khi công trình được sử dụng thường xuyên, đúng mục đích và phát huy hết công năng thì nguồn lực đầu tư mới thực sự mang lại hiệu quả.
Cùng với đầu tư sửa chữa các công trình xuống cấp, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện quy chế quản lý, phân công rõ trách nhiệm vận hành, khuyến khích xã hội hóa trong tổ chức hoạt động, nhưng phải bảo đảm các thiết chế vẫn giữ đúng bản chất là không gian phục vụ cộng đồng. Đặc biệt, vai trò của đội ngũ cán bộ văn hóa cơ sở cần phát huy trong việc kết nối các câu lạc bộ, tổ chức hoạt động thường xuyên, tạo sức hút để người dân chủ động tham gia.
Đầu tư là điều kiện cần, nhưng khai thác hiệu quả mới là điều kiện đủ để các thiết chế văn hóa, thể thao phát huy giá trị. Khi mỗi nhà văn hóa luôn sáng đèn, mỗi sân thể thao đều có người tập luyện, mỗi công trình trở thành nơi gặp gỡ, gắn kết của nhân dân và các tổ chức, đoàn thể ở cơ sở. Khi đó tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW được hiện thực hóa bằng những chuyển động cụ thể trong đời sống, góp phần xây dựng Hải Phòng phát triển bền vững cả về kinh tế lẫn văn hóa.