Dân vận khéo bằng văn hóa, nghệ thuật ở phường Hòa Bình
Phường Hòa Bình đã xây dựng các mô hình dân vận khéo gắn với hoạt động văn hóa, văn nghệ, góp phần nâng cao đời sống tinh thần và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.
Đánh thức sức mạnh văn hóa trong cộng đồng
Tối thứ bảy, sân nhà văn hóa tổ dân phố Đông Môn (phường Hòa Bình) rực sáng ánh đèn. Tiếng nhạc hòa cùng tiếng cười nói rộn rã. Một góc sân là các bà, các chị tập dân vũ; phía bên kia, đội văn nghệ miệt mài hoàn thiện tiết mục biểu diễn. Trẻ nhỏ vui chơi, người cao tuổi trò chuyện, tạo nên không gian sinh hoạt cộng đồng sôi nổi.
Đó là hình ảnh quen thuộc từ khi phường Hòa Bình triển khai mô hình dân vận khéo "Sáng đèn nhà văn hóa". Theo đó, tối thứ bảy và chủ nhật hằng tuần, các tổ dân phố duy trì hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao tại nhà văn hóa theo mục tiêu "có đèn - có người - có hoạt động", đưa thiết chế văn hóa trở thành điểm sinh hoạt thường xuyên của người dân.
Ông Đỗ Văn Kỳ, người dân tổ dân phố Đông Môn chia sẻ: "Trước đây nhà văn hóa nhiều hôm đóng cửa, bà con chủ yếu gặp nhau khi họp tổ dân phố. Nay cứ đến cuối tuần là mọi người lại ra sân tập văn nghệ, dưỡng sinh hoặc xem các cháu biểu diễn. Người già có nơi giao lưu, thanh niên có sân chơi, trẻ em cũng bớt thời gian sử dụng điện thoại. Điều quý nhất là tình làng nghĩa xóm ngày càng gắn bó".
Song song với đó, phường Hòa Bình còn triển khai mô hình dân vận khéo "Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật ca trù Đông Môn". Tháng 5/2026, địa phương thành lập 7 câu lạc bộ "Em yêu ca trù" tại 7 trường tiểu học và THCS trên địa bàn, tạo điều kiện để học sinh được học hát, gõ phách, đánh trống chầu và tiếp cận di sản ngay từ nhỏ.
Theo Nghệ nhân Ưu tú Tô Văn Tuyên, Chủ nhiệm Câu lạc bộ ca trù Đông Môn, giá trị lớn nhất của mô hình là khơi dậy niềm tự hào về quê hương và tạo môi trường để nghệ nhân truyền dạy cho thế hệ trẻ. Muốn bảo tồn ca trù lâu dài cần đưa di sản vào cộng đồng, trường học để người dân trực tiếp tham gia gìn giữ.
Từ vài chục thành viên ban đầu, đến nay ca trù Đông Môn đã lan tỏa tới nhiều lứa tuổi. Tiếng hát không chỉ vang lên trong phủ từ mà còn hiện diện tại trường học, nhà văn hóa và các sự kiện cộng đồng, góp phần làm sống dậy loại hình nghệ thuật truyền thống.
Lấy văn hóa làm cầu nối
Điểm nổi bật của 2 mô hình dân vận khéo ở phường Hòa Bình không nằm ở số lượng hoạt động mà ở cách địa phương sử dụng văn hóa như một phương thức vận động quần chúng.
Thông qua các buổi sinh hoạt cuối tuần, khoảng cách giữa chính quyền và người dân được thu hẹp. Nhà văn hóa không chỉ là nơi hội họp mà trở thành không gian giao lưu, chia sẻ và tăng cường tình đoàn kết trong cộng đồng.
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Vân, Phó Bí thư Thường trực phường Hòa Bình, địa phương có truyền thống di sản ca trù và người dân rất yêu các hoạt động văn nghệ. Vì vậy, Đảng ủy phường xây dựng hai mô hình dân vận nhằm lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời khai thác hiệu quả hệ thống nhà văn hóa để tổ chức các hoạt động phục vụ nhân dân. Khi người dân tham gia sinh hoạt văn hóa ngay tại tổ dân phố, họ cũng nâng cao ý thức trách nhiệm với cộng đồng, thêm gắn bó với địa phương và tích cực đóng góp xây dựng quê hương.
Mỗi chương trình văn nghệ, mỗi buổi tập luyện đều có sự tham gia của nhiều thế hệ. Người cao tuổi truyền kinh nghiệm, thanh niên tổ chức hoạt động, thiếu nhi học hỏi và biểu diễn. Chính sự gắn kết ấy góp phần xây dựng mối quan hệ bền chặt giữa các gia đình, tổ dân phố và địa phương.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Toàn, thành viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia Việt Nam, điểm đáng quý của Hòa Bình là không coi bảo tồn di sản chỉ là nhiệm vụ của ngành văn hóa hay các nghệ nhân. Địa phương đã biến di sản thành tài sản chung của cộng đồng, để người dân trực tiếp tham gia gìn giữ. Khi cộng đồng cùng thực hành di sản, quá trình đó cũng trở thành hoạt động dân vận hiệu quả, tạo sự đồng thuận, niềm tự hào và trách nhiệm đối với quê hương.
Từ những buổi tối sôi động tại nhà văn hóa đến tiếng phách vang lên trong các lớp học ca trù, phường Hòa Bình cho thấy dân vận không chỉ là tuyên truyền mà còn được thực hiện bằng những hoạt động văn hóa gần gũi. Khi người dân trực tiếp sáng tạo, hưởng thụ và gìn giữ các giá trị truyền thống, sức mạnh cộng đồng được khơi dậy, góp phần xây dựng quê hương ngày càng văn minh, giàu bản sắc.