Nho công nghệ cao mở hướng phát triển mới trong nông nghiệp
Trồng nho Mẫu Đơn và Hạ Đen theo hướng công nghệ cao đang mở ra triển vọng mới cho chuyển đổi cơ cấu cây trồng và phát triển nông nghiệp giá trị cao tại Hải Phòng.
Năng suất, chất lượng vượt trội
Từ loại cây vốn được xem là đặc sản của các vùng khí hậu khô nóng như Ninh Thuận hay Tây Nguyên, nho Mẫu Đơn và nho Hạ Đen đang từng bước thích nghi với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của Hải Phòng nhờ áp dụng các giải pháp canh tác công nghệ cao.
Đây là kết quả bước đầu của đề tài khoa học "Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật xây dựng mô hình trồng nho Mẫu Đơn và Hạ Đen theo hướng công nghệ cao", do Trung tâm Đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học - công nghệ (Sở Khoa học và Công nghệ) triển khai từ tháng 3/2024 trên diện tích 10.000 m² tại xã An Phú và phường Bắc An Phụ.
Quy trình trồng và chăm sóc được chuyển giao từ Trường Đại học Nông - Lâm Bắc Giang (Bắc Ninh), kết hợp hệ thống tưới phun mưa tự động, truy xuất nguồn gốc, quản lý dinh dưỡng và kiểm soát sâu bệnh theo quy trình kỹ thuật.
Sau gần 22 tháng triển khai, tỷ lệ cây sống của cả 2 giống đều đạt trên 97%. Cây sinh trưởng khỏe, phát triển đồng đều, phân cành tốt, tán cân đối, bộ lá xanh và thích nghi tốt với điều kiện sinh thái địa phương.
Trong vụ xuân hè năm 2026, tỷ lệ đậu quả của cả 2 giống đạt trên 81%, cao hơn kỳ vọng ban đầu. Năng suất nho Hạ Đen đạt khoảng 11,8 tấn/ha, nho Mẫu Đơn đạt khoảng 12,2 tấn/ha. Chất lượng quả cũng đáp ứng yêu cầu thị trường khi nho Hạ Đen giòn, không hạt, hương thơm đặc trưng; nho Mẫu Đơn có quả lớn, vị ngọt thanh, mẫu mã đẹp.
Theo bà Vương Thị Kim, hộ dân tham gia mô hình tại xã An Phú, nho Hạ Đen chỉ mất khoảng 113 - 118 ngày từ khi cắt cành đến thu hoạch, trong khi nho Mẫu Đơn cần 133 - 139 ngày, giúp người trồng chủ động bố trí mùa vụ. Bà Kim chia sẻ: "Ban đầu gia đình cũng khá lo lắng vì đây là loại cây hoàn toàn mới. Tuy nhiên, nhờ được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn từ khâu trồng, tạo tán, cắt cành đến xử lý ra hoa nên cây phát triển thuận lợi. Hệ thống tưới tự động giúp giảm đáng kể công lao động, tiết kiệm nước và nâng cao hiệu quả sản xuất".
Ngoài mô hình trên, một số hộ dân ở Hải Phòng cũng mạnh dạn đầu tư trồng nho sữa Hàn Quốc, nho Hạ Đen theo hướng ứng dụng công nghệ. Tiêu biểu là nhà vườn Mạnh Đoàn của ông Nguyễn Mạnh Đoàn ở xã Gia Phúc với hơn 1.000 m² trồng nho sữa Hàn Quốc. Theo ông Đoàn, yếu tố quan trọng nhất là điều tiết lượng nước tưới phù hợp. "Do là cây trồng mới nên thời gian đầu tôi phải thuê kỹ thuật, đồng thời vừa làm vừa tích lũy kinh nghiệm, thường xuyên trao đổi với những người trồng nho ở các địa phương khác để học hỏi. Nho cho giá bán cao hơn nhiều so với các loại cây ăn quả đang trồng tại địa phương", ông Đoàn cho biết.
Mở lối chuyển đổi cây trồng
Kết quả bước đầu cho thấy khi áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật, những giống cây có giá trị kinh tế cao hoàn toàn có thể thích nghi với điều kiện sinh thái của Hải Phòng, tạo cơ sở để tiếp tục hoàn thiện quy trình và nhân rộng sản xuất.
Bên cạnh hiệu quả kinh tế, cây nho còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp đa giá trị. Những giàn nho xanh mát có thể kết hợp với du lịch trải nghiệm, tham quan, chụp ảnh và thưởng thức nông sản tại vườn - mô hình đã thành công ở nhiều địa phương và có nhiều tiềm năng tại Hải Phòng.
Ngoài tiêu thụ quả tươi, nho còn có thể chế biến thành nước ép, nho sấy, mứt và các sản phẩm OCOP mang thương hiệu địa phương. Việc hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ sẽ góp phần nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản.
Theo ông Vũ Văn Tân, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học - công nghệ (Sở Khoa học và Công nghệ), chủ nhiệm đề tài "Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật xây dựng mô hình trồng nho Mẫu Đơn và Hạ Đen theo hướng công nghệ cao", mục tiêu của mô hình không chỉ là trồng thành công giống nho mới mà còn xây dựng quy trình kỹ thuật phù hợp với điều kiện địa phương. Đây sẽ là cơ sở để chuyển giao cho người dân và nhân rộng sản xuất trong thời gian tới.
Thời gian tới, Trung tâm Đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học - công nghệ sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá năng suất, hiệu quả của mô hình qua các vụ tiếp theo để hoàn thiện quy trình canh tác phù hợp với điều kiện Hải Phòng.
Nếu tiếp tục được hoàn thiện và nhân rộng, nho công nghệ cao có thể trở thành sản phẩm nông nghiệp đặc trưng mới của Hải Phòng, góp phần nâng cao giá trị sử dụng đất, tăng thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao theo hướng hiện đại, bền vững.