Không để xã hội giàu lên về vật chất nhưng nghèo đi về văn hóa

Tại cuộc làm việc với Đảng ủy Công an Trung ương về Đề án “Xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, văn minh, hài hòa, phát triển” cách đây chưa lâu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra một thông điệp mang ý nghĩa định hướng sâu sắc: “Không để xã hội giàu lên về vật chất nhưng nghèo đi về văn hóa, đạo đức và các giá trị nhân văn”.

Theo Tổng Bí thư, phát triển nhanh phải đi đôi với giữ vững ổn định xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, không đánh đổi trật tự kỷ cương, công bằng xã hội, môi trường và các giá trị văn hóa để lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần.

Đây không chỉ là yêu cầu đối với chiến lược phát triển quốc gia, mà còn là thước đo cho sự thành công của mỗi địa phương, trong đó có thành phố Hải Phòng.

Một thành phố có thể sở hữu những khu công nghiệp hiện đại, những công trình hàng nghìn tỷ đồng hay tốc độ tăng trưởng kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Nhưng nếu ở đó, văn hóa xuống cấp, tội phạm gia tăng, sự vô cảm lan rộng, đạo đức xã hội bị xói mòn thì những thành tựu vật chất ấy sẽ không thể tạo nên một xã hội phát triển bền vững.

Nhìn vào Hải Phòng hôm nay có thể thấy một bức tranh nhiều gam màu tươi sáng. Thành phố Cảng đang vươn mình mạnh mẽ, trở thành một trong những cực tăng trưởng năng động của cả nước. Hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược, khu công nghiệp, khu đô thị hiện đại và hệ thống cảng biển quốc tế đang tạo nên diện mạo mới cho thành phố. Đó là những thành quả rất đáng tự hào.

Điều đáng ghi nhận hơn là cùng với phát triển kinh tế, Hải Phòng đã và đang dành sự quan tâm ngày càng lớn cho văn hóa, cho việc xây dựng con người và nuôi dưỡng các giá trị nhân văn. Nhiều nghị quyết, đề án và chương trình phát triển văn hóa được triển khai đồng bộ. Các phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở được duy trì. Việc bảo tồn di sản, phát huy bản sắc địa phương được chú trọng. Thành phố đang từng bước cụ thể hóa quan điểm coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội và là nguồn lực nội sinh cho phát triển.

Một xã hội văn minh không thể chỉ được đánh giá bằng quy mô GDP hay số vốn đầu tư thu hút được. Điều quyết định chất lượng phát triển chính là sự bình yên của cộng đồng và chuẩn mực ứng xử của con người.

Bởi vậy, việc lực lượng Công an Hải Phòng liên tục mở các đợt cao điểm trấn áp tội phạm, xử lý nghiêm các hành vi đua xe trái phép, gây rối trật tự công cộng hay tội phạm đường phố... không chỉ là nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự, mà là hành động bảo vệ môi trường văn hóa lành mạnh, giữ gìn kỷ cương xã hội và tạo dựng niềm tin của nhân dân.

Một thành phố muốn phát triển bền vững không thể để tiếng gầm rú của đua xe trái phép lấn át tiếng cười bình yên của người dân. Không thể để sự coi thường pháp luật làm tổn thương những giá trị văn minh đã dày công vun đắp.

Từ những việc tưởng nhỏ, điều làm nên bản sắc Hải Phòng không chỉ là cảng biển lớn hay những cây cầu hiện đại, mà còn là tính cách hào sảng, nghĩa hiệp và giàu tình người của người dân đất Cảng.

Hình ảnh người thợ sửa xe máy bất chấp hiểm nguy lao vào cứu người phụ nữ đang bị đối tượng kề dao vào cổ đã khiến nhiều người xúc động. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, không có sự tính toán hơn thiệt, chỉ có lòng dũng cảm và tinh thần thấy việc bất bình không thể làm ngơ. Chính những con người bình dị ấy đang góp phần gìn giữ hình ảnh đẹp của Hải Phòng bằng những hành động rất đời thường nhưng có sức lan tỏa mạnh mẽ.

Đó là những giá trị không thể mua bằng tiền, không thể xây dựng chỉ bằng các công trình bê tông, mà phải được nuôi dưỡng từ truyền thống, từ giáo dục, từ trách nhiệm xã hội và từ mỗi hành động tử tế.

Tuy nhiên, cũng cần thẳng thắn nhìn nhận rằng giữa những bước tiến mạnh mẽ về kinh tế, lĩnh vực văn hóa của Hải Phòng vẫn còn nhiều việc phải làm. Công nghiệp văn hóa chưa phát huy đúng với tiềm năng; các thiết chế văn hóa ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu; việc xây dựng môi trường ứng xử văn minh, nếp sống đẹp trong một bộ phận người dân vẫn cần được quan tâm nhiều hơn.

Điều đó là lời nhắc để thành phố không tự bằng lòng với thành công kinh tế. Bởi lẽ, văn hóa không thể phát triển theo kiểu đến sau, càng không thể được xem là phần việc phụ sau khi kinh tế đã hoàn thành mục tiêu.

Một thành phố đáng sống phải là nơi người dân được an toàn, được tôn trọng, được truyền cảm hứng sống đẹp và được nuôi dưỡng niềm tự hào về quê hương mình. Hải Phòng có đủ điều kiện để trở thành hình mẫu của sự phát triển hài hòa giữa kinh tế và văn hóa nếu tiếp tục kiên định với định hướng lấy con người làm trung tâm của mọi chính sách.

Giàu có về vật chất tạo nên diện mạo của một đô thị. Nhưng chính văn hóa, đạo đức và những giá trị nhân văn mới tạo nên cốt cách của một thành phố.

Hải Phòng đang đi trên con đường ấy. Và khi những công trình hiện đại được dựng xây song hành với việc vun đắp con người tử tế, khi tốc độ tăng trưởng kinh tế luôn đi cùng sự phát triển văn hóa, thì thành phố Cảng sẽ không chỉ là đầu tàu kinh tế của cả nước, mà còn trở thành biểu tượng của một đô thị phát triển bền vững, văn minh và giàu bản sắc.

TIẾN HUY