Chân dung tân Tổng tư lệnh Các lực lượng vũ trang Ukraine

Quyết định khó khăn của Tổng thống Volodymyr Zelensky

Từ một sĩ quan xe tăng trưởng thành qua nhiều chiến trường ác liệt, Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi vừa được Tổng thống Volodymyr Zelensky bổ nhiệm giữ cương vị Tổng tư lệnh Các lực lượng vũ trang Ukraine, thay thế Đại tướng Oleksandr Syrskyi.

Quyết định được đưa ra trong bối cảnh dư luận và nhiều quân nhân Ukraine kỳ vọng quân đội sẽ có những thay đổi về phương thức chỉ huy và cải cách tổ chức.

Trong những ngày gần đây, hàng nghìn người đã tập trung biểu tình tại trung tâm thủ đô Kiev. Sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky quyết định miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov, phong trào biểu tình nhanh chóng chuyển thành lời kêu gọi thay đổi vị trí Tổng tư lệnh quân đội.

Nhiều binh sĩ và cựu chiến binh đã đề nghị bổ nhiệm ông Mykhailo Drapatyi, khi đó là Tư lệnh Lực lượng Liên quân, thay thế ông Syrskyi. Tối 21/7, Tổng thống Volodymyr Zelensky chính thức đưa ra quyết định nhân sự này.

Sau khi được bổ nhiệm, ông Mykhailo Drapatyi bày tỏ sự cảm ơn đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky vì đã tin tưởng giao trọng trách, đồng thời khẳng định sẽ lãnh đạo quân đội với tinh thần trách nhiệm cao nhất.

Ông Mykhailo Drapatyi viết trên Facebook: “Phục vụ Ukraine luôn là một vinh dự đối với tôi. Tôi sẽ làm việc có trách nhiệm, tập trung và với sự tôn trọng dành cho những người đang bảo vệ đất nước chúng ta”. Ông cũng gửi lời cảm ơn tới người tiền nhiệm Oleksandr Syrskyi, cho rằng vị tướng này đã góp phần định hình con đường binh nghiệp của mình.

Dù khá kín tiếng trước truyền thông, Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi được nhiều chỉ huy quân sự giàu kinh nghiệm đánh giá là nhà lãnh đạo hiệu quả. Trước khi đưa ra quyết định bổ nhiệm, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết đã có 2 cuộc làm việc với ông Drapatyi trong 2 ngày liên tiếp, đồng thời trao đổi với nhiều chỉ huy cấp cao khác của quân đội Ukraine.

Trong thời gian gần đây, Đại tướng Oleksandr Syrskyi ngày càng phải đối mặt với nhiều ý kiến chỉ trích từ một bộ phận sĩ quan trẻ vì phong cách chỉ huy mang tính tập trung, với sự can thiệp sâu của cấp trên vào hoạt động của các đơn vị và yêu cầu duy trì trận địa bất chấp tổn thất.

Ngược lại, ông Mykhailo Drapatyi nhiều lần nhấn mạnh vai trò chịu trách nhiệm của chỉ huy các cấp, khuyến khích tự đánh giá để rút kinh nghiệm từ những sai lầm.

Khi đánh giá về 6 tháng ông Mykhailo Fedorov đảm nhiệm cương vị Bộ trưởng Quốc phòng, ông Drapatyi cho rằng đã xuất hiện nỗ lực thực chất nhằm thay đổi những nguyên tắc tồn tại lâu năm trong quân đội, đồng thời giải quyết các vấn đề mà hệ thống trước đó chưa xử lý hiệu quả. Ông cũng bày tỏ quan điểm ủng hộ việc đẩy nhanh quá trình ra quyết định và tiến hành cải tổ quân đội một cách có hệ thống.

Trưởng thành từ chiến trường

Trước khi được bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh, ông Mykhailo Drapatyi chỉ huy Lực lượng Liên quân, phụ trách chiến tuyến tại tỉnh Kharkiv và khu vực lân cận ở đông bắc Ukraine.

Kể từ khi ông trực tiếp giám sát mặt trận Kharkiv vào mùa thu năm 2025, quân đội Ukraine đã giành lại nhiều khu vực trong và xung quanh thành phố Kupiansk, dù chưa thể xác định chính xác mức độ đóng góp của cá nhân ông trong các thành công này.

Trước đó, ông từng lãnh đạo Cụm tác chiến - chiến lược Dnipro và được Tổng thống Volodymyr Zelensky bổ nhiệm làm Tư lệnh Lục quân Ukraine vào năm 2024.

Theo ông Rob Lee, nghiên cứu viên cấp cao thuộc Chương trình Á - Âu của Viện Nghiên cứu chính sách đối ngoại tại Washington, ông Drapatyi được cấp dưới tôn trọng vì thường xuyên lắng nghe ý kiến và nhu cầu hỗ trợ của các đơn vị thay vì chỉ đưa ra mệnh lệnh. Đánh giá này được ông Rob Lee đưa ra sau nhiều cuộc trao đổi với các lữ đoàn trưởng tại Ukraine.

Ông Rob Lee nhận định: “Xét về kinh nghiệm, uy tín và sự chú trọng vào cải cách, Drapatyi sẽ là một lựa chọn xuất sắc cho vị trí Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang”.

Sinh ra tại thành phố Kamianets-Podilskyi, miền tây Ukraine, ông Mykhailo Drapatyi tốt nghiệp Học viện Lực lượng xe tăng Kharkiv năm 2004. Khi xung đột nổ ra tại Donetsk và Luhansk năm 2014, ông giữ quân hàm thiếu tá, chỉ huy một tiểu đoàn thuộc Lữ đoàn Cơ giới số 72 và tham gia các hoạt động quân sự nhằm ngăn lực lượng thân Nga kiểm soát Mariupol.

Một trong những sự kiện nổi tiếng là chiếc xe chiến đấu bộ binh BMP thuộc đơn vị của ông lao xuyên qua chướng ngại vật trên đường phố Mariupol, trở thành biểu tượng về quyết tâm giành lại quyền kiểm soát thành phố.

Khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022, với cương vị Phó tư lệnh Cụm tác chiến miền Nam, ông Mykhailo Drapatyi chỉ huy lực lượng ngăn bước tiến của quân đội Nga về phía thành phố Kryvyi Rih, sau đó tiếp tục tham gia chiến dịch giành lại Kherson và đẩy lực lượng Nga khỏi bờ tây sông Dnipro.

Đến năm 2024, ông tiếp tục tổ chức lực lượng ứng phó đợt tiến công mới của Nga tại Kharkiv, qua đó góp phần hạn chế phạm vi kiểm soát của đối phương dọc khu vực biên giới.

Sau khi đảm nhiệm cương vị Tư lệnh Lục quân, ông Drapatyi cho rằng lực lượng này đang rơi vào tình trạng trì trệ trong quản lý, với nhiều tồn tại như bầu không khí sợ hãi, thiếu tinh thần chủ động, không tiếp thu phản hồi, khoảng cách giữa cơ quan chỉ huy và đơn vị chiến đấu cũng như tình trạng kỷ luật mang tính hình thức. Những nỗ lực khắc phục các vấn đề này giúp ông xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo quân sự đề cao yếu tố con người và cải cách.

Ngày 1/6/2025, sau vụ tên lửa đạn đạo Iskander của Nga tấn công thao trường thuộc Trung tâm huấn luyện số 239 khiến 12 binh sĩ Ukraine thiệt mạng, ông Mykhailo Drapatyi tuyên bố từ chức Tư lệnh Lục quân.

Trong tuyên bố từ chức, ông tiếp tục nhấn mạnh: “Trách nhiệm vòng vo và sự miễn trừ trách nhiệm là chất độc đối với quân đội. Tôi đã cố loại bỏ nó khỏi Lục quân. Nhưng nếu các thảm kịch vẫn lặp lại, điều đó có nghĩa là những nỗ lực của tôi chưa đủ. Một quân đội mà các chỉ huy phải chịu trách nhiệm cá nhân đối với sinh mạng con người là một quân đội đang sống. Một quân đội mà không ai phải chịu trách nhiệm về những tổn thất sẽ chết dần từ bên trong”.

Theo ông Bohdan Krotevych, cựu Tham mưu trưởng Lữ đoàn Azov, quyết định từ chức sau vụ tập kích tên lửa thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm của ông Drapatyi. Ông Bohdan Krotevych cho rằng thay vì đưa ra lý do để bảo vệ bản thân, vị tướng này đã lựa chọn nhận trách nhiệm về mình.

Trên cương vị mới, ông Mykhailo Drapatyi được kỳ vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy cải cách, phát huy phong cách lãnh đạo coi trọng lắng nghe cấp dưới và đề cao trách nhiệm cá nhân trong toàn quân, đồng thời đối mặt với thách thức duy trì năng lực chiến đấu của quân đội Ukraine trong bối cảnh xung đột kéo dài.

Trần Ngọc Thu Thảo