Xem xét phân cấp tuyển dụng giáo viên về cấp xã
Sau 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều xã, phường ở Hải Phòng đề nghị tiếp tục được phân quyền tuyển dụng giáo viên để chủ động bổ sung nhân lực trước năm học mới.
Chủ động giải bài toán thiếu giáo viên
Từ tháng 7 đến hết tháng 12/2025, khi chính quyền địa phương 2 cấp bắt đầu vận hành và Phòng Giáo dục và Đào tạo cấp huyện không còn, thẩm quyền tuyển dụng giáo viên các trường công lập từ mầm non đến THCS được giao cho UBND cấp xã. Ngay trong lần đầu được phân cấp, nhiều địa phương đã chủ động tuyển dụng theo quy mô dân số, số lượng học sinh, biến động đội ngũ giáo viên và nhu cầu của từng trường, kịp thời bổ sung nhân lực đúng nơi, đúng môn học còn thiếu.
Chị Lê Thị Tân, phụ trách lĩnh vực giáo dục của Phòng Văn hóa - Xã hội phường Thiên Hương cho biết, việc trao quyền cho cấp xã không chỉ tạo điều kiện thuận lợi trong bố trí nhân lực theo nhu cầu thực tế mà còn thể hiện rõ xu hướng tăng cường tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong quản lý giáo dục.
Ngay trong năm đầu thực hiện, địa phương tuyển dụng được 23 biên chế giáo viên, gồm 8 giáo viên tiểu học, 8 giáo viên THCS và 7 giáo viên mầm non, góp phần giải quyết kịp thời tình trạng thiếu giáo viên tại các trường trên địa bàn.
Cùng thời gian này, phường Nhị Chiểu tuyển dụng 10 giáo viên cho các trường công lập trên địa bàn. Trong đó, Trường Tiểu học Phú Thứ được bổ sung 2 giáo viên. Theo cô giáo Nguyễn Thị Lệ Thủy, Hiệu trưởng nhà trường, cả 2 giáo viên đều giảng dạy những môn có số tiết lớn, góp phần bù đắp tình trạng thiếu giáo viên của trường.
Ngoài ra, nhiều địa phương cũng tuyển dụng, giải quyết cơ bản việc thiếu giáo viên như: phường Lê Chân tuyển dụng 34 giáo viên, Lưu Kiếm tuyển dụng 31 giáo viên, Thủy Nguyên tuyển dụng 55 giáo viên, Hòa Bình tuyển dụng 39 giáo viên...
Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2026, theo Thông tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện Nghị quyết số 248/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, thẩm quyền tuyển dụng giáo viên được giao cho Sở Giáo dục và Đào tạo thay vì UBND cấp xã trước đó.
Khi có nhu cầu, UBND cấp xã phải rà soát, đề xuất sở tổ chức tuyển dụng tập trung trên phạm vi toàn thành phố. Vì vậy, nhiều địa phương phải tạm dừng tuyển dụng để chờ hướng dẫn và chỉ tiêu, trong khi các trường vẫn chịu áp lực thiếu giáo viên, nhất là trước thềm năm học mới sắp tới.
Phân cấp mạnh cho cấp xã
Vướng mắc trên được nhiều địa phương phản ánh tại hội nghị sơ kết 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp vào tháng 6 vừa qua. Vì thế, một trong những kiến nghị nổi bật là tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho cấp xã, trong đó có thẩm quyền tuyển dụng giáo viên.
Tại phường Dương Kinh, địa phương đề xuất Sở Giáo dục và Đào tạo tuyển dụng 12 giáo viên còn thiếu. Đồng chí Phùng Văn Thanh, Bí thư Đảng ủy phường đề xuất thành phố và Trung ương xem xét phân cấp thẩm quyền tuyển dụng giáo viên cho UBND cấp xã. Bởi chính quyền cấp xã nắm rõ nhất quy mô dân số, số lượng học sinh, tốc độ phát triển các khu dân cư cũng như nhu cầu nhân lực của từng trường học. Nếu được giao quyền tuyển dụng, UBND cấp xã sẽ giải quyết nhanh tình trạng thiếu hoặc thừa giáo viên cục bộ, đồng thời giảm bớt các khâu trung gian, nâng cao hiệu quả quản lý.
Cùng quan điểm, chị Lê Thị Tân, phụ trách lĩnh vực giáo dục của Phòng Văn hóa - Xã hội phường Thiên Hương cho biết, địa phương hiện còn thiếu 15 biên chế giáo viên. Dù đã đề xuất Sở Giáo dục và Đào tạo tuyển dụng 23 giáo viên, nhưng chỉ được phê duyệt tuyển 3 giáo viên THCS, 4 giáo viên mầm non, còn lại là nhân viên, nên nếu sau khi tuyển dụng xong, vẫn thiếu 8 giáo viên.
Trong khi đó, năm học mới, Trường Tiểu học Lâm Động tăng thêm 2 lớp nhưng chỉ được bổ sung 1 nhân viên, không có thêm giáo viên.
Theo chị Tân, việc Sở Giáo dục và Đào tạo phải tổ chức tuyển dụng cho 114 xã, phường, đặc khu cùng lúc sẽ gặp nhiều khó khăn. Nếu phân cấp cho cấp xã tuyển dụng trên cơ sở được Sở Giáo dục và Đào tạo phê duyệt chủ trương, Sở Nội vụ đồng ý, địa phương sẽ chủ động hơn, đáp ứng sát nhu cầu thực tế, phù hợp với tinh thần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền của chính quyền địa phương 2 cấp.
Vì vậy, từ thực tiễn sơ kết 1 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, tháng 6 vừa qua, Thành ủy Hải Phòng có báo cáo đề nghị Quốc hội xem xét sửa đổi Nghị quyết số 248/2025/QH15 theo hướng giao UBND cấp xã thực hiện nhiệm vụ tuyển dụng, tiếp nhận viên chức giáo viên tại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học và THCS thuộc phạm vi quản lý.
Nếu được chấp thuận, cấp xã sẽ chủ động tuyển dụng giáo viên đúng nhu cầu, đúng thời điểm, góp phần bảo đảm đủ giáo viên trước mỗi năm học. Tuy nhiên, việc phân cấp cần đi đôi với kiểm tra, giám sát, hướng dẫn của ngành giáo dục và nội vụ để bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định, qua đó phát huy hiệu quả phân cấp, phân quyền trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.