Đặt 'thước đo' mới cho trưởng thôn
Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 của Chính phủ tạo cơ sở để các địa phương chuẩn bị nhân sự, đồng thời giúp người dân có căn cứ đánh giá, lựa chọn người phù hợp khi bầu trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố.
Lựa chọn người có uy tín, năng lực
Theo điều 7, Nghị định 185/2026/NĐ-CP, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố phải là công dân Việt Nam cư trú thường xuyên tại xã, phường, đặc khu; từ 21 tuổi trở lên, ưu tiên người trong độ tuổi lao động; có đủ sức khỏe, phẩm chất đạo đức tốt, uy tín trong cộng đồng, được nhân dân tín nhiệm. Bản thân và gia đình phải gương mẫu trong chấp hành chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Ngoài ra, người được lựa chọn cần có kiến thức văn hóa, năng lực, kinh nghiệm và kỹ năng vận động nhân dân; tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ tự quản ở cộng đồng và nhiệm vụ do cấp ủy, chính quyền cấp xã giao. Nghị định cũng khuyến khích lựa chọn người có trình độ chuyên môn phù hợp, có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê và báo cáo.
So với trước đây, tiêu chuẩn trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố được nâng lên theo hướng toàn diện hơn, bổ sung các yêu cầu về công nghệ thông tin, kỹ năng quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
Cụ thể hóa Nghị định số 185 và Hướng dẫn số 03-HD/BTCTW ngày 20/6/2026 của Ban Tổ chức Trung ương, Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng ban hành Kết luận số 294-KL/TU và tiếp tục hoàn thiện tại Công văn số 455-CV/TU ngày 26/6/2026, trong đó quy định rõ trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố phải là đảng viên, có trình độ chuyên môn từ trung cấp trở lên, ưu tiên người có trình độ cao hơn.
Ông Nguyễn Quý Chúc, đảng viên (76 tuổi) ở thôn Phương Xá, xã Nam An Phụ cho rằng Nghị định 185 và các chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy đã tạo cơ sở thống nhất để địa phương lựa chọn đội ngũ cán bộ cơ sở, đồng thời giúp người dân có căn cứ rõ ràng khi đánh giá, lựa chọn người có uy tín, năng lực.
Thử sức ở giai đoạn lâm thời
Bám sát chỉ đạo của Trung ương và thành phố, sau sắp xếp thôn, tổ dân phố, các địa phương khẩn trương kiện toàn tổ chức, chỉ định trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố lâm thời nhằm bảo đảm hoạt động ở khu dân cư diễn ra liên tục.
Tại xã Cẩm Giàng, sau sắp xếp, địa phương chỉ định 9 trưởng thôn lâm thời. Ông Vũ Bá Tiền, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội cho biết việc lựa chọn nhân sự được thực hiện trên cơ sở các tiêu chuẩn của Nghị định 185, Kết luận số 294-KL/TU và Công văn số 455-CV/TU của Ban Thường vụ Thành ủy, trong đó chú trọng các tiêu chí về trình độ chuyên môn, đảng viên và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin.
Theo ông Tiền, các quy định mới giúp địa phương thuận lợi hơn trong việc chỉ định trưởng thôn lâm thời, đồng thời tạo cơ sở rõ ràng để nhân dân lựa chọn nhân sự trong các cuộc bầu cử sắp tới.
Việc lựa chọn cán bộ cơ sở cũng gắn với yêu cầu trẻ hóa đội ngũ. Tại xã Cẩm Giàng, đồng chí Khúc Thị Lan Anh (sinh năm 2002), Trưởng thôn Ngọc Liên, một trong những trưởng thôn trẻ tuổi của thành phố cho biết các tiêu chuẩn của Nghị định 185 là động lực để bản thân tiếp tục rèn luyện, nâng cao năng lực, gần dân, lắng nghe nhân dân và ứng dụng công nghệ thông tin trong công việc.
Tại xã Vĩnh Lại, địa phương đã chỉ định 13 trưởng thôn lâm thời để các thôn sau sắp xếp sớm ổn định hoạt động. Ông Vũ Văn Tĩnh, Trưởng thôn Đỗ Xá cho biết dù có nhiều kinh nghiệm công tác ở cấp xã trước đây, ông vẫn phải thích ứng với những yêu cầu mới. Theo ông, Nghị định 185 tạo cơ sở để lựa chọn những người có uy tín, trách nhiệm và năng lực tổ chức công việc.
Ông Nguyễn Văn Hướng, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lại cho biết các quy định mới giúp địa phương có căn cứ rõ hơn trong chuẩn bị nhân sự. Tuy nhiên, đội ngũ lâm thời không thay thế cho kết quả bầu cử chính thức mà là giai đoạn để tiếp tục đánh giá năng lực thực tiễn, tinh thần trách nhiệm và mức độ gắn bó với nhân dân của những người được giao nhiệm vụ.
Theo tìm hiểu, sau sắp xếp, một số địa phương vẫn gặp khó khăn do thiếu nguồn nhân sự hoặc chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn mới. Để bảo đảm hoạt động thông suốt, nhiều nơi tiếp tục sử dụng bộ máy thôn cũ và tạo điều kiện cho các đồng chí còn thiếu tiêu chí được bổ sung, hoàn thiện.
Ông Đỗ Văn Tiến, Bí thư Đảng ủy xã Gia Phúc cho biết địa phương hiện có 2 thôn thiếu nguồn nhân sự, chưa đáp ứng tiêu chuẩn trình độ chuyên môn từ trung cấp trở lên. Ban Thường vụ Đảng ủy xã quyết định duy trì bộ máy cấp thôn cũ, đồng thời giao chi ủy thôn xây dựng kế hoạch tạo nguồn, từng bước chuẩn hóa và trẻ hóa đội ngũ cấp ủy viên.