Tinh gọn hệ thống MTTQ và các đoàn thể, kiến tạo động lực phát triển Hải Phòng - Bài 2: Chủ động tham góp, vì sự phát triển chung

Thẳng thắn nhận diện các hạn chế

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Hải Phòng xác định rõ trách nhiệm tiên phong với tầm nhìn, mục tiêu và khát vọng vươn tầm khu vực.

Theo đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố, Hải Phòng có trọng trách rất lớn, rất quan trọng và phải nỗ lực cao góp phần hiện thực hóa các mục tiêu Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc làm việc với Thành ủy Hải Phòng ngày 16/3/2026.

Đó là: xây dựng Hải Phòng trở thành một siêu đô thị biển có sức cạnh tranh toàn cầu, trung tâm giao thương logistics và kinh tế biển của khu vực Đông Á, góp phần quan trọng cùng cả nước hiện thực hóa 2 mục tiêu chiến lược 100 năm. Đồng thời, Hải Phòng đang đảm nhiệm vai trò là địa phương có mức tăng trưởng GRDP cao nhất cả nước trong năm 2026 là 13% trở lên và giai đoạn 2026 - 2030 từ 13 - 14%.

Mục tiêu đó đặt ra yêu cầu rất lớn đối với toàn bộ hệ thống chính trị thành phố, trong đó có hệ thống MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ trong đổi mới phương thức hoạt động để phát huy sức mạnh của toàn dân, đóng góp quan trọng vào sự phát triển chung của thành phố.

Bên cạnh đó, theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Nguyễn Đức Tuấn, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác định định hướng quan trọng về việc tổ chức, sắp xếp lại MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội theo hướng thống nhất, hiệu quả, phát huy sức mạnh của nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thời gian qua, MTTQ Việt Nam cùng các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ trên địa bàn đã không ngừng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; triển khai hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động với nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo; công tác giám sát, phản biện xã hội ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất hơn.

Tuy nhiên, hoạt động của hệ thống MTTQ và các tổ chức thành viên vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, như: công tác thông tin, tuyên truyền ở một số nơi có thời điểm chưa kịp thời; việc đổi mới nội dung, phương thức hoạt động chưa rõ nét; công tác xây dựng tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ còn gặp khó khăn…

Mạnh dạn tham góp ý kiến

Trước thực tiễn đó, nhiều hội nghị, hội thảo đóng góp ý kiến đã được tổ chức tại Hải Phòng nhằm trao đổi, làm rõ và tìm hướng đi thiết thực, hiệu quả để giải quyết những hạn chế, tháo gỡ vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống Mặt trận trong bối cảnh mới.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ 11, nhiệm kỳ 2026 - 2031 và sơ kết công tác Mặt trận 6 tháng đầu năm, định hướng kết quả 6 tháng cuối năm 2026 của Cụm thi đua các thành phố trực thuộc Trung ương vừa diễn ra tại Hải Phòng, đồng chí Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nhấn mạnh nhiều nội dung.

“Từ thực tiễn công tác MTTQ trong thời gian khoảng 1 năm vận hành theo mô hình mới, kinh nghiệm từ thực tiễn của cán bộ Mặt trận tại cơ sở là nội dung đáng quan tâm để các đại biểu cùng thống nhất các giải pháp, mang tính đột phá nhằm phát huy tốt nhất vai trò liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện; tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; thể hiện ý chí, nguyện vọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tăng cường đồng thuận xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt động đối ngoại nhân dân của MTTQ Việt Nam… Từ đó, đổi mới mạnh mẽ hoạt động của MTTQ, các tổ chức chính trị- xã hội và các tổ chức thành viên để trong mô hình mới, tổ chức có thể tinh gọn hơn, nhưng sức tập hợp phải rộng hơn; bộ máy có thể ít tầng nấc hơn, nhưng hoạt động phải gần dân hơn", đồng chí Hà Thị Nga nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Lê Ích Mộc Nguyễn Bá Quế, theo mô hình mới, Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã được bố trí từ 8 - 10 đồng chí, trong đó Ban Thường trực có từ 5 - 6 đồng chí, còn lại 3-4 chuyên viên tham mưu, giúp việc. Hiện chỉ có đồng chí Chủ tịch Ủy ban MTTQ là định biên, các đồng chí phó chủ tịch đều do chủ tịch các hội, đoàn thể kiêm nhiệm, chưa có phó chủ tịch chuyên trách. Sau khi kết thúc hoạt động của đội ngũ người hoạt động không chuyên trách cấp xã (từ ngày 31/5/2026), khối lượng công việc tăng nhiều, gây khó khăn trong nắm bắt tình hình cơ sở, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, giám sát và phản biện xã hội. Việc phân định chức năng, nhiệm vụ giữa MTTQ với các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc vẫn còn một số điểm chưa cụ thể, rõ ràng.

Đồng chí Nguyễn Bá Quế đề xuất thành phố quan tâm bổ sung biên chế chuyên viên tham mưu, giúp việc cho MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội cấp xã và áp dụng chế độ phụ cấp công vụ đối với cán bộ, công chức MTTQ và các đoàn thể cấp xã tương đương với khối lượng công việc đảm nhận hiện nay.

Đồng chí Nguyễn Văn Quảng, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hải An đề xuất thành phố và Trung ương cần xem xét bố trí 1 đồng chí phó chủ tịch Ủy ban MTTQ cấp xã là cán bộ chuyên trách; đồng thời hoàn thiện mô hình, bố trí định biên hoặc chế độ phụ cấp đối với cán bộ các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ.

Đóng góp ý kiến với Trung ương MTTQ Việt Nam, đồng chí Phạm Văn Lập, Phó Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam thành phố nêu rõ: Hiện nay, các tổ chức chính trị - xã hội do Ban Thường trực Uỷ ban MTTQ Việt Nam thành phố giao nhiệm vụ, nhưng các tổ chức này cũng chịu sự lãnh đạo của cơ quan Trung ương (theo ngành dọc) nên cần có kế hoạch, báo cáo, xin ý kiến kịp thời bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, thống nhất.

Bên cạnh đó, liên quan thẩm quyền đánh giá, Ban Thường trực Uỷ ban MTTQ Việt Nam thành phố đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, nhưng thẩm quyền đánh giá đối với cá nhân, người đứng đầu lại do tập thể đó đánh giá, điều này chưa tạo được sự đồng bộ, cần điều chỉnh để sát thực tế và phát huy được tính hiệu quả trong phân quyền và trao quyền. Mặt khác, Trung ương MTTQ Việt Nam nên áp dụng nghiên cứu việc chấm điểm thi đua (KPI) nhưng không giới hạn về tỷ lệ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ để tạo động lực thi đua trong đội ngũ.

HOÀNG HUẾ - TUYẾT MAI

Kỳ sau: Tiếp tục tinh gọn

.