Siết chặt an ninh bưu chính

Cảnh báo từ thực tiễn giao nhận

Trên địa bàn Hải Phòng, trong công tác đấu tranh với vi phạm qua đường bưu chính ghi nhận nhiều vụ việc phức tạp. Nổi cộm là vụ Công an quận Lê Chân (cũ) triệt phá đường dây vận chuyển ma túy qua dịch vụ chuyển phát nhanh năm 2025. Các đối tượng cất giấu ma túy vào các kiện hàng hóa thông thường, thực hiện giao gửi tại văn phòng chuyển phát ở số 899 đường Nguyễn Văn Linh (phường Nghĩa Xá) để vận chuyển về Thái Bình tiêu thụ. Lực lượng chức năng đã bắt giữ 3 đối tượng gồm Vũ Thị Thảo, Nguyễn Kim Hùng và Đặng Quang Chính, thu giữ 20 gam Methamphetamine.

Sự bùng nổ của giao dịch trực tuyến khiến dịch vụ bưu chính và chuyển phát nhanh đóng vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, quy trình tiếp nhận, vận chuyển vốn thuận tiện cũng bị các đối tượng xấu lợi dụng để vận chuyển hàng giả, hàng lậu, chất cấm hoặc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Bày tỏ sự lo lắng trước thực trạng này, bà Trần Thị Mai, người dân sinh sống tại địa bàn phường Đồ Sơn cho biết: “Gia đình tôi thường xuyên nhận bưu kiện đặt mua qua mạng.

Mặc dù thuận tiện nhưng mỗi khi nghe thông tin về các vụ việc lợi dụng bưu chính để gửi chất cấm hoặc chiêu trò giả danh bưu tá gọi điện báo có đơn hàng, yêu cầu chuyển tiền cước trước để lừa đảo, người tiêu dùng rất lo lắng. Việc chính quyền và lực lượng chức năng siết chặt kiểm tra ngay từ khâu tiếp nhận là rất cần thiết để bảo vệ quyền lợi người dân”.

Mới đây, Phòng Quản lý Xuất nhập cảnh (Công an thành phố Hải Phòng) cũng liên tục cảnh báo thủ đoạn lừa đảo liên quan đến việc nhận hộ chiếu qua đường bưu điện. Các đối tượng lừa đảo thường giả danh nhân viên bưu điện, cán bộ cơ quan công an gọi điện cho công dân, thông báo về việc "hộ chiếu đang được gửi", "hộ chiếu bị lỗi", hoặc "cần xác minh thông tin bổ sung"... Sau đó, chúng sẽ gửi đường link lạ và hướng dẫn công dân truy cập vào link đã gửi để "kiểm tra tình trạng đơn gửi" hoặc “kiểm tra tình trạng hồ sơ” hoặc “theo dõi quy trình cấp hộ chiếu”.

Khi công dân bấm vào các đường link này, thiết bị có thể bị cài mã độc, dẫn đến việc bị đánh cắp thông tin cá nhân, mã OTP ngân hàng và chiếm đoạt tài sản trong tài khoản. Bên cạnh đó, hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức bưu chính cũng diễn biến tinh vi. Điển hình như thủ đoạn gửi các kiện hàng COD (giao hàng thu tiền) chứa vật phẩm giá trị thấp hoặc không do người dân đặt mua nhằm chiếm đoạt tiền. Ngoài ra, các đối tượng còn gửi giấy mời, thông báo giả mạo có dấu đỏ của cơ quan tư pháp qua đường bưu điện nhằm gây áp lực tâm lý, buộc nạn nhân liên hệ và chuyển tiền.

Hoàn thiện hành lang pháp lý

Trước nguy cơ tiềm ẩn gây mất an ninh bưu chính, UBND thành phố Hải Phòng đã ban hành Công văn số 565/UBND-VX ngày 27/3/2026 chỉ đạo tăng cường công tác bảo đảm an ninh bưu chính trong tình hình mới. Trên cơ sở đó, các địa phương như phường Chu Văn An, Đồ Sơn... đã thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành: Công an cơ sở giữ vai trò nòng cốt nắm tình hình, trực tiếp kiểm tra, hướng dẫn các điểm bưu chính; Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị giám sát hoạt động vận chuyển; Phòng Văn hóa - Xã hội tuyên truyền các quy định pháp luật và cảnh báo các phương thức lừa đảo qua đường bưu chính đến người dân thông qua hệ thống truyền thanh và các tổ dân phố.

Là đơn vị trực tiếp vận hành dịch vụ, các doanh nghiệp bưu chính giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm an toàn bưu gửi. Thực hiện chỉ đạo của thành phố, Bưu điện Hải Phòng đã rà soát, thắt chặt quy trình nghiệp vụ. Ông Phạm Ngọc Tú, Phó Giám đốc Trung tâm Kinh doanh Bưu điện Hải Phòng cho biết, đơn vị quán quán triệt nhân viên chấp hành nghiêm quy định định danh người gửi, kiểm tra thực tế hàng hóa trước khi gói bọc. Đối với kiện hàng có dấu hiệu nghi vấn hoặc thuộc danh mục cấm, đơn vị kiên quyết từ chối tiếp nhận và phối hợp báo ngay cho cơ quan công an để xử lý; đồng thời khuyến cáo người dân tuyệt đối không chuyển tiền cước hoặc thông tin tài khoản cho các đối tượng lạ giả danh nhân viên bưu điện gọi điện đến.

Những kinh nghiệm và bài học rút ra từ thực tiễn Hải Phòng cũng như nhiều địa phương trên cả nước chính là cơ sở thực tế quan trọng đóng góp vào việc hoàn thiện hành lang pháp lý ở cấp vĩ mô. Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi, bổ sung) được bố cục gồm 9 chương và 62 điều. Trong đó, Chương VII quy định về công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm (gồm 6 điều, từ điều 53 đến điều 58). Cụ thể, sửa đổi, hoàn thiện các trường hợp người sử dụng dịch vụ bưu chính có quyền khiếu nại, kiến nghị, phản ánh, bao gồm: Về chất lượng dịch vụ, giá cước; việc bảo đảm an toàn bưu gửi; về thời gian toàn trình bưu gửi… không đúng với niêm yết, công bố hoặc cam kết của doanh nghiệp (điều 54). Bổ sung quy định về thanh tra, kiểm tra hoạt động bưu chính; trách nhiệm của doanh nghiệp bưu chính trong việc cung cấp thông tin, dữ liệu phục vụ công tác kiểm tra, giám sát (điều 53).

Đặc biệt, dự thảo luật chuyển đổi tư duy quản lý sang phương thức quản lý bưu gửi theo mức độ rủi ro dựa trên thông tin định danh người gửi, đặc điểm bưu gửi và hành trình vận chuyển. Việc tập trung nguồn lực kiểm tra đối với các trường hợp nguy cơ cao vừa góp phần bảo đảm an ninh, vừa tránh gây phiền hà cho các giao dịch thông thường. Khi Luật Bưu chính (sửa đổi, bổ sung) được ban hành, sẽ tạo động lực quan trọng, thúc đẩy thị trường bưu chính - thương mại điện tử phát triển an toàn, bền vững.

MINH CHÂU