Mạng xã hội làm tăng nguy cơ triệu chứng ADHD ở thanh thiếu niên
Theo một nghiên cứu mới, mạng xã hội có thể làm gia tăng nguy cơ xuất hiện triệu chứng ADHD ở thanh thiếu niên, đặc biệt trong giai đoạn từ 14 đến 16 tuổi.
Một nghiên cứu tại Mỹ theo dõi hơn 11.000 thanh thiếu niên trong 5 năm cho thấy những người gặp khó khăn trong việc kiểm soát sử dụng mạng xã hội có nguy cơ gia tăng các triệu chứng của rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) vào năm tiếp theo.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open ghi nhận, trong những giai đoạn thanh thiếu niên có biểu hiện sử dụng mạng xã hội có vấn đề, như liên tục nghĩ về mạng xã hội hoặc luôn khao khát được trực tuyến, các triệu chứng ADHD thường trở nên rõ rệt hơn ở năm kế tiếp.
Ở chiều ngược lại, mối liên hệ từ ADHD đến việc sử dụng mạng xã hội có vấn đề được ghi nhận yếu hơn và không nhất quán. Đáng chú ý, tác động của mạng xã hội đối với các triệu chứng ADHD thể hiện rõ hơn ở bé trai, trong khi bé gái vốn có triệu chứng ADHD lại dễ gặp khó khăn hơn trong việc kiểm soát sử dụng mạng xã hội.
Theo các nhà nghiên cứu, mối liên hệ này xuất phát từ cách các nền tảng mạng xã hội được thiết kế nhằm duy trì sự tương tác của người dùng. Những tính năng như nút "thích" hay thao tác cuộn vô tận liên tục tạo ra các phần thưởng xã hội, phù hợp với đặc điểm của người mắc ADHD là phản ứng mạnh với phần thưởng tức thời và khó trì hoãn sự thỏa mãn.
Nghiên cứu theo dõi người tham gia từ 12 tuổi đến giữa tuổi vị thành niên. Mối liên hệ giữa mạng xã hội và ADHD được ghi nhận rõ nhất ở giai đoạn 14 - 16 tuổi, khi thanh thiếu niên có nhiều tự do hơn trong việc sử dụng internet nhưng khả năng kiểm soát xung động của não bộ vẫn chưa phát triển hoàn thiện.
Sau khoảng 1 năm sử dụng mạng xã hội với tần suất cao, chính phụ huynh là những người nhận thấy con em mình gặp nhiều vấn đề hơn về khả năng chú ý và kiểm soát hành vi bốc đồng, trong khi bản thân các em thường không nhận ra những thay đổi này.
Dù tác động được ghi nhận ở mức nhỏ và chỉ xuất hiện trong một số giai đoạn nhất định, các nhà khoa học khuyến cáo giới y khoa cần quan tâm hơn đến thói quen sử dụng mạng xã hội khi đánh giá sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên.