Đề xuất giữ lại 2.452 nhà văn hóa phục vụ sinh hoạt cộng đồng
Qua rà soát, các địa phương đề xuất giữ lại tối đa 2.452 nhà văn hóa hiện có; đồng thời, cần bổ sung trang thiết bị cho 1.241 cơ sở, sửa chữa 924 cơ sở xuống cấp.
Chất vấn Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại Kỳ họp thứ 3 HĐND thành phố khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031, sáng 28/7, đại biểu Trịnh Ngọc Ánh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đại Sơn cho biết qua giám sát của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố và tổng hợp ý kiến cử tri, nhiều thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở trên địa bàn thành phố đã xuống cấp, quy mô, công năng không còn đáp ứng yêu cầu phát triển hiện nay.
Đặc biệt, sau khi sáp nhập thôn, tổ dân phố, không gian tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao và sinh hoạt cộng đồng tại một số nơi càng trở nên hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu của người dân.
Đề nghị Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch đánh giá thực trạng, làm rõ những nguyên nhân chủ yếu khiến hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu; đồng thời cho biết các cơ chế, chính sách và giải pháp sở sẽ tham mưu thành phố nhằm đầu tư, nâng cấp, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống này sau sáp nhập.
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Thành Trung cho biết nhiều năm qua, hệ thống nhà văn hóa, khu thể thao cơ sở đã phát huy vai trò quan trọng trong tổ chức các hoạt động chính trị, văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao và sinh hoạt cộng đồng; góp phần nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân và thực hiện phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.
Tuy nhiên, sau khi thực hiện sáp nhập thôn, tổ dân phố và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, những khó khăn, hạn chế của hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở bộc lộ rõ hơn.
Nhiều nhà văn hóa được đầu tư từ nhiều năm trước có quy mô nhỏ, cơ sở vật chất xuống cấp, trang thiết bị thiếu đồng bộ; diện tích sử dụng không còn phù hợp với quy mô dân số sau sáp nhập và chưa đáp ứng yêu cầu tổ chức các hoạt động cộng đồng trong điều kiện mới.
Việc phân bố thiết chế giữa các địa phương chưa đồng đều. Một số địa bàn còn thiếu không gian sinh hoạt văn hóa, thể thao; nguồn lực đầu tư còn hạn chế, trong khi nhu cầu hưởng thụ văn hóa và rèn luyện thể chất của nhân dân ngày càng cao.
Sở đã phối hợp các sở, ngành, địa phương rà soát toàn bộ hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn; hướng dẫn các địa phương đánh giá hiện trạng, đề xuất phương án sắp xếp, xử lý và khai thác sau sáp nhập.
Các địa phương đề xuất giữ lại tối đa 2.452 nhà văn hóa hiện có để chuyển đổi thành các điểm sinh hoạt cộng đồng, tránh lãng phí và phục vụ người dân sau sáp nhập thôn, tổ dân phố.
Ưu tiên bố trí ngân sách để cải tạo, nâng cấp, bổ sung trang thiết bị cho 1.241 cơ sở chưa bảo đảm trang thiết bị và sửa chữa 924 cơ sở đang xuống cấp, nhằm bảo đảm an toàn sinh hoạt cho người dân. Đề xuất chuyển đổi 12 trong tổng số 281 trụ sở dôi dư đủ điều kiện để bố trí thành các thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở.
Trên cơ sở kết quả rà soát toàn diện hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao theo mô hình đơn vị hành chính mới, sở sẽ tham mưu ban hành kế hoạch tổng thể đầu tư, nâng cấp hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở giai đoạn 2026 - 2030; xác định rõ danh mục ưu tiên, lộ trình thực hiện và nguồn lực đầu tư. Mục tiêu là bảo đảm mỗi xã, phường và mỗi thôn, tổ dân phố sau sắp xếp đều có không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng phù hợp với quy mô dân số và cơ bản đáp ứng yêu cầu tại cơ sở.
Đơn vị sẽ phối hợp với các sở, ngành, địa phương tham mưu bố trí nguồn vốn đầu tư công theo thứ tự ưu tiên đối với những địa bàn còn khó khăn, các công trình xuống cấp nghiêm trọng. Đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức và nhân dân tham gia đầu tư, nâng cấp, khai thác các thiết chế văn hóa, thể thao theo quy định.
Tham mưu hoàn thiện cơ chế quản lý, khai thác thiết chế theo hướng đa chức năng, sử dụng linh hoạt, hiệu quả; gắn hoạt động của nhà văn hóa với văn hóa, văn nghệ, thể thao, học tập cộng đồng, chuyển đổi số và xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở.
Tiếp tục tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ làm công tác văn hóa cơ sở, đổi mới nội dung, phương thức tổ chức hoạt động để thu hút nhân dân tham gia.
Điều hành nội dung chất vấn đối với Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đồng chí Lê Văn Hiệu, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố nhấn mạnh thiết chế văn hóa là nơi phục vụ đời sống tinh thần của người dân. Thành phố hướng tới phát triển văn minh, hạnh phúc thì đời sống văn hóa của nhân dân cũng phải được nâng lên.
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần tiếp thu đầy đủ ý kiến của đại biểu và cử tri, nghiên cứu giải pháp tổng thể, căn cơ hơn. Qua đó tham mưu cho thành phố xây dựng cơ chế, chính sách thu hút nguồn lực đầu tư, nâng cấp và bảo đảm các điều kiện phục vụ sinh hoạt văn hóa, thể thao của người dân.
Tiếp tục phối hợp các địa phương nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao, hướng tới bảo đảm người dân tại các khu vực đều có địa điểm sinh hoạt khang trang, sạch đẹp.