Cảnh giác thủ đoạn vàng giả 'qua mặt' tiệm vàng thật

Đánh vào sơ hở của tiệm vàng

Đầu tháng 7/2026, Công an thành phố Hải Phòng triệt phá đường dây lừa đảo bán vàng giả hoạt động trên nhiều tỉnh, thành phố, khởi tố các đối tượng về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo thông tin từ Công an thành phố, ngày 31/5/2026, một phụ nữ mang ba món trang sức gồm dây chuyền, vòng tay và nhẫn đến bán tại cửa hàng vàng bạc trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

Sau khi kiểm tra bằng phương pháp thông thường, cửa hàng xác định đây là vàng 18K và thanh toán hơn 149 triệu đồng. Chỉ đến cuối ngày, khi thử lại bằng phương pháp nung, toàn bộ số trang sức chuyển màu đen, chủ cửa hàng mới phát hiện là vàng giả và trình báo cơ quan công an.

Từ tin báo này, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố xác lập chuyên án, làm rõ đường dây do hai đối tượng người Trung Quốc cấu kết với các đối tượng trong nước tổ chức thực hiện. Khi khám xét, lực lượng chức năng thu giữ khoảng 1,32 kg vàng giả cùng nhiều tang vật phục vụ hoạt động phạm tội. Bước đầu, các đối tượng khai nhận đã thực hiện nhiều vụ lừa đảo tại Hải Phòng và một số địa phương như Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa...

Qua điều tra cho thấy các đối tượng nghiên cứu rất kỹ quy trình giao dịch của các cửa hàng vàng. Số trang sức giả được chế tạo từ hợp kim đồng và volfram, phủ lớp vàng mỏng bên ngoài nên rất khó phân biệt bằng mắt thường. Khi giao dịch, chúng luôn tạo tâm lý tin tưởng bằng việc đeo trang sức trên người, lấy lý do bán tài sản cá nhân hoặc cần tiền gấp.

Đặc biệt, các đối tượng chỉ chấp nhận để cửa hàng kiểm tra bằng máy quang phổ hoặc thử axit, nhưng kiên quyết từ chối việc cắt hoặc nung sản phẩm. Nếu chủ cửa hàng yêu cầu kiểm tra kỹ hơn, chúng lập tức hủy giao dịch. Bên cạnh đó, việc sử dụng giấy tờ tùy thân giả và chỉ nhận tiền mặt khiến công tác truy vết sau khi gây án gặp nhiều khó khăn.

Theo cơ quan công an, chính sự chủ quan hoặc bỏ qua một số khâu kiểm định của cơ sở kinh doanh đã tạo điều kiện để các đối tượng thực hiện hành vi lừa đảo. Trong bối cảnh giá vàng liên tục biến động, giá trị mỗi giao dịch ngày càng lớn, chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến cửa hàng thiệt hại hàng trăm triệu đồng.

Hải Phòng có hơn 300 tổ chức, doanh nghiệp sản xuất, gia công và kinh doanh vàng; 5 doanh nghiệp FDI sản xuất vàng bạc trang sức xuất khẩu; 15 ngân hàng thương mại và 3 doanh nghiệp được phép kinh doanh vàng miếng. Quy mô thị trường ngày càng mở rộng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý cũng như ý thức tự bảo vệ của mỗi cơ sở kinh doanh.

Quan tâm quản lý thị trường vàng

Không chỉ tập trung đấu tranh, xử lý các đối tượng phạm tội, lực lượng Công an thành phố đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phòng ngừa từ cơ sở.

Thời gian qua, Phòng An ninh kinh tế Công an thành phố thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện nghiêm các quy định về kinh doanh vàng, ngoại hối, hóa đơn điện tử; xây dựng phương án bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động kinh doanh; đồng thời cập nhật các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm để doanh nghiệp chủ động phòng ngừa.

Tại xã, phường, đặc khu, công tác tuyên truyền được triển khai đến từng cửa hàng kinh doanh vàng. Trung tá Nguyễn Văn Hải, Phó Trưởng Công an xã Tuệ Tĩnh, phụ trách công tác phòng chống tội phạm cho biết đơn vị đã tổ chức nhiều đợt tuyên truyền pháp luật và yêu cầu các cơ sở kinh doanh ký cam kết chấp hành nghiêm quy định của pháp luật trong hoạt động mua bán, kinh doanh vàng đúng quy định. Nội dung tập trung giúp các chủ cửa hàng nhận diện những thủ đoạn mới của tội phạm, không tiếp tay cho hoạt động buôn lậu, kinh doanh trái phép, đồng thời kịp thời cung cấp thông tin cho lực lượng công an khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Công an nhiều xã, phường, đặc khu hướng dẫn các chủ cơ sở kinh doanh các biện pháp phòng ngừa từ cơ sở, thực hiện nghiêm quy trình giao dịch như cần kiểm tra sản phẩm bằng nhiều phương pháp, xác minh đầy đủ thông tin người bán, lưu giữ hình ảnh camera, giấy tờ tùy thân và ưu tiên thanh toán không dùng tiền mặt để phục vụ công tác xác minh khi cần thiết. Cùng với đó, chủ doanh nghiệp cần thường xuyên tập huấn cho nhân viên kỹ năng nhận diện vàng giả, xây dựng quy trình xử lý các giao dịch bất thường nhằm hạn chế thấp nhất rủi ro.

Tuy nhiên, trách nhiệm của doanh nghiệp không chỉ dừng ở việc phòng ngừa các hành vi lừa đảo từ bên ngoài. Là chủ thể trực tiếp đưa sản phẩm đến người tiêu dùng, mỗi cơ sở kinh doanh còn phải tuân thủ nghiêm các quy định về chất lượng hàng hóa, nguồn gốc xuất xứ, đo lường và công khai thông tin sản phẩm; tuyệt đối không kinh doanh, tiêu thụ vàng không rõ nguồn gốc, vàng kém chất lượng hoặc không bảo đảm tiêu chuẩn theo quy định. Đây không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là trách nhiệm đối với quyền lợi của khách hàng và uy tín của chính doanh nghiệp.

Ông Đinh Văn Cung, Đại diện Công ty TNHH Vàng Thành Long, phường An Biên cho biết trong quá trình kinh doanh, chúng tôi luôn cố gắng chấp hành tốt các quy định pháp luật về kinh doanh vàng, bảo đảm nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng vàng khi tới tay người tiêu dùng. Đồng thời, cam kết không tiêu thụ vàng không rõ nguồn gốc.

Để bảo đảm thị trường vàng phát triển lành mạnh, các cơ quan quản lý nhà nước tăng cường công tác kiểm tra, giám sát. Đầu năm 2026, Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng (Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng) đã kiểm tra việc chấp hành các quy định về quản lý đo lường trong kinh doanh vàng và quản lý chất lượng vàng, trang sức, mỹ nghệ trên thị trường thành phố, kiểm tra các loại cân sử dụng trong hoạt động mua bán vàng. Kết quả kiểm tra chưa phát hiện các đơn vị vi phạm, song cũng nâng cao trách nhiệm của các cơ sở kinh doanh trong thực hiện nghiêm các quy định pháp luật.

Theo bà Hoàng Thị Hồng Ngọc, Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (sửa đổi), có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, quy định rõ doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm do mình kinh doanh; bảo đảm nguồn gốc, khả năng truy xuất, chủ động thu hồi hàng hóa không đạt chất lượng, bồi thường thiệt hại nếu gây ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và chịu các chi phí thử nghiệm, giám định đối với sản phẩm vi phạm. Cùng với công tác thanh tra, kiểm tra thường xuyên của cơ quan chức năng, những quy định này góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Vụ án lừa bán vàng giả vừa được khám phá cho thấy, bảo đảm an toàn cho thị trường vàng không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn đòi hỏi sự chủ động từ mỗi doanh nghiệp kinh doanh vàng.

Khi các cơ sở thực hiện nghiêm quy trình kiểm định, tuân thủ quy định về chất lượng, nguồn gốc hàng hóa và kịp thời phối hợp với cơ quan chức năng trong phát hiện, tố giác tội phạm, cùng với việc tăng cường thanh tra, kiểm tra của các cơ quan quản lý nhà nước, những "kẽ hở" để tội phạm lợi dụng sẽ từng bước được thu hẹp, góp phần xây dựng thị trường vàng minh bạch, an toàn, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và giữ vững trật tự, an toàn xã hội.

TUỆ MINH