Giá trị của sự đồng thuận
Khi chủ trương hợp lòng dân, cách làm công khai, minh bạch và quyền lợi chính đáng của người dân được tôn trọng, sự đồng thuận sẽ trở thành nguồn lực quan trọng.
Những con đường được mở rộng từ phần đất người dân tự nguyện hiến cho thấy khi chủ trương hợp lòng dân, được thực hiện công khai, trách nhiệm, sự đồng thuận có thể trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển.
Tại nhiều địa phương ở Hải Phòng, người dân đã tự nguyện lùi cổng, tháo dỡ tường rào, công trình phụ và bàn giao một phần đất để mở rộng đường giao thông.
Đơn cử, tại phường Kinh Môn, hơn 50 hộ dân đồng thuận hiến đất để cải tạo, nâng cấp các tuyến đường khu dân cư. Hay xã Tân An, 115 hộ hiến hơn 1.500 m² đất, tháo dỡ hơn 1.500 m tường rào cùng nhiều công trình phụ... để làm đường...
Đó là những câu chuyện rất đáng trân trọng. Đất đai là tài sản gắn với cuộc sống và sinh kế của mỗi gia đình. Việc hiến một phần đất không chỉ thể hiện tinh thần vì cộng đồng mà chính gia đình và người dân địa phương cũng là những người được hưởng lợi từ công trình hoàn thành.
Cụm từ "giải phóng mặt bằng 0 đồng" dễ gây ấn tượng bởi khoản kinh phí bồi thường được tiết kiệm. Nhưng nếu chỉ nhìn vào số tiền ngân sách không phải chi trả thì chưa thấy hết ý nghĩa của câu chuyện. Điều đáng quý hơn chính là sự đồng lòng giữa người dân với cấp ủy, chính quyền địa phương trong quá trình triển khai một chủ trương vì lợi ích chung.
Sự đồng lòng ấy không tự nhiên mà có. Người dân chỉ sẵn sàng hiến đất khi hiểu rõ mục tiêu, lợi ích của công trình và việc triển khai bảo đảm công bằng, minh bạch. Thực tế cho thấy, trước khi có mặt bằng sạch là quá trình cán bộ cơ sở đến từng hộ dân tuyên truyền, giải thích, lắng nghe và tháo gỡ những băn khoăn. Chính sự kiên trì đối thoại đã tạo nên tiếng nói chung.
Điều đó cho thấy, muốn người dân đồng hành, trước hết phải tôn trọng quyền được biết, được bàn và được nêu ý kiến của người dân. Thông tin về phạm vi hiến đất, phương án thực hiện và trách nhiệm của các bên cần được công khai, minh bạch. Khi người dân được giải thích đầy đủ, cán bộ, đảng viên gương mẫu đi đầu và những kiến nghị chính đáng được tiếp thu, sự ủng hộ sẽ được củng cố bằng niềm tin chứ không chỉ qua những lời vận động.
Khi người dân sẵn sàng hiến một phần đất của mình để thực hiện dự án, điều được tạo nên không chỉ là mặt bằng cho một công trình mà còn là niềm tin đối với chủ trương và cách tổ chức thực hiện. Đó là nguồn lực vô hình không thể quy đổi trực tiếp thành tiền nhưng có thể rút ngắn thời gian thực hiện, giảm những vướng mắc phát sinh và giúp công trình sớm phát huy hiệu quả. Quan trọng hơn, quá trình cùng bàn bạc, chung sức còn góp phần gắn kết cộng đồng và tạo sự thống nhất ở cơ sở.
Hải Phòng đang triển khai nhiều công trình hạ tầng, chỉnh trang đô thị, xây dựng nông thôn mới và các dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Mỗi công trình đều cần nguồn vốn đầu tư, nhưng cũng rất cần sự đồng hành của người dân. Khi chủ trương được chuẩn bị kỹ, thông tin minh bạch, quyền lợi chính đáng được bảo đảm và người dân được tham gia từ sớm, việc tổ chức thực hiện sẽ thuận lợi hơn.
Kỳ họp thứ 3 HĐND thành phố khóa XVII vừa kết thúc với nhiều nghị quyết quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư công và đời sống dân sinh. Để những quyết sách ấy sớm đi vào cuộc sống, bên cạnh nguồn lực tài chính, cơ chế và năng lực tổ chức thực hiện, rất cần sự đồng thuận từ cơ sở. Mọi chủ trương chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi nhận được sự hưởng ứng của người dân.
Nguồn lực vật chất có thể được đo đếm bằng vốn đầu tư, khối lượng công trình hay tiến độ thực hiện. Còn sự đồng thuận tuy khó lượng hóa nhưng lại tác động trực tiếp đến hiệu quả của mỗi dự án.
Khi người dân tin tưởng và cùng chung sức, nhiều chi phí xã hội sẽ được giảm bớt, việc triển khai thuận lợi hơn và các nguồn lực khác cũng được sử dụng hiệu quả hơn. Đó là giá trị không dễ nhìn thấy ngay, nhưng có ý nghĩa lâu dài đối với quá trình phát triển của thành phố.
Tuy nhiên, sau khi người dân bàn giao đất, các thủ tục liên quan cũng cần được giải quyết kịp thời để sự đóng góp ấy được trân trọng bằng những việc làm cụ thể, từ hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ đến giải quyết các quyền lợi phát sinh theo quy định.
Một con đường rộng hơn là kết quả có thể nhìn thấy. Điều quý hơn là niềm tin của người dân và sự đồng lòng được vun đắp trong suốt quá trình thực hiện. Khi chủ trương hợp lòng dân, cách làm công khai, minh bạch và quyền lợi chính đáng của người dân được tôn trọng, sự đồng thuận sẽ trở thành nguồn lực quan trọng, góp phần đưa các công trình, dự án của thành phố được triển khai thuận lợi và tạo thêm động lực cho phát triển.