Đồng hành, tiếp sức phụ nữ di cư trở về quê hương

Đa dạng hình thức hỗ trợ

Phụ nữ chiếm tỷ lệ đáng kể trong dòng chảy di cư quốc tế của Việt Nam. Bên cạnh những người thành công, không ít phụ nữ trở về trong hoàn cảnh khó khăn sau những cuộc hôn nhân đổ vỡ, mất việc làm hoặc trở thành nạn nhân của bạo lực, lừa đảo, mua bán người. Khi trở về quê hương, họ tiếp tục đối diện khó khăn về giấy tờ pháp lý, việc làm, thu nhập, chăm sóc sức khỏe, tâm lý, nuôi dạy con và hòa nhập cộng đồng.

Từ thực tế đó, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam với sự hỗ trợ của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA) và sự đồng hành của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) triển khai dự án “Tăng cường năng lực của Việt Nam nhằm hỗ trợ tái hòa nhập bền vững cho phụ nữ di cư hồi hương và gia đình họ”.

Nổi bật là mô hình “Văn phòng dịch vụ một điểm đến OSSO” nhằm cung cấp các dịch vụ hỗ trợ toàn diện cho phụ nữ di cư hồi hương và gia đình họ. Từ năm 2020 đến nay, dự án hỗ trợ hơn 2.500 phụ nữ di cư hồi hương và trẻ em trên cả nước, thực hiện gần 10.000 lượt tư vấn thông qua mạng lưới các Văn phòng OSSO.

Tại Hải Phòng, Văn phòng Dịch vụ một điểm đến OSSO trở thành địa chỉ tin cậy của nhiều phụ nữ trở về sau thời gian sinh sống ở nước ngoài. Văn phòng tư vấn 686 lượt cho 202 phụ nữ di cư hồi hương và gia đình, tập trung vào các lĩnh vực pháp luật, tâm lý, chăm sóc sức khỏe, nuôi dạy con, giới thiệu việc làm, hỗ trợ vay vốn và các vấn đề an sinh khác.

Không dừng lại ở hoạt động tư vấn, Văn phòng OSSO Hải Phòng còn tổ chức 18 chương trình truyền thông về di cư an toàn, hỗ trợ tái hòa nhập cho hơn 2.000 phụ nữ và người dân; phối hợp phát hành 4.000 tờ rơi, tăng cường truyền thông trên báo chí, mạng xã hội giúp nhiều phụ nữ biết đến các dịch vụ hỗ trợ.

Chị B.T.T, ở xã Kiến Hải là một trong những trường hợp được hỗ trợ. Vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, năm 2008, chị kết hôn với chồng Hàn Quốc qua môi giới với hy vọng đổi đời. Thế nhưng, cuộc sống nơi xứ người không như mong đợi, chị thường xuyên bị chồng nghiện rượu đánh đập, chửi bới, giam lỏng trong nhà.

Năm 2010, chị trở về nước mà không có giấy tờ tùy thân, không việc làm, sức khỏe và tinh thần suy sụp. Với sự hỗ trợ kết nối của Văn phòng OSSO Hải Phòng, chị T. được hỗ trợ làm căn cước công dân, hoàn tất thủ tục ly hôn, được khám sức khỏe, cấp thuốc miễn phí và ổn định cuộc sống.

Cùng với dự án trên, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cũng phối hợp với Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), Cơ quan Di cư của Liên hợp quốc tại Việt Nam triển khai dự án “Truyền thông phòng, chống mua bán người và thúc đẩy di cư an toàn” tại 4 tỉnh, thành phố, trong đó có Hải Phòng. Giai đoạn 2023 - 2025, dự án tổ chức gần 20 hội thảo, tập huấn và truyền thông đến hơn 5.000 học sinh và cha mẹ, thanh niên, phụ nữ có nhu cầu di cư nhằm mục đích kết hôn, tìm kiếm việc làm.

Các buổi truyền thông được tổ chức dưới nhiều hình thức sinh động như trò chơi, tình huống, phóng sự ngắn, trao đổi trực tiếp, giúp người tham dự hiểu rõ hơn về Luật Phòng, chống mua bán người, nhận diện các thủ đoạn lừa đảo cùng những chính sách hỗ trợ dành cho phụ nữ kết hôn có yếu tố nước ngoài và phụ nữ di cư hồi hương.

Nổi bật là 2 cuộc thi vẽ tranh và thuyết trình về di cư an toàn và phòng, chống mua bán người thuộc khuôn khổ dự án thu hút hàng trăm bài dự thi của học sinh, sinh viên thành phố. Đoạt giải Nhất cuộc thi thuyết trình, em Đào Thu Hà, sinh viên Học viện Ngân hàng cho biết, cuộc thi giúp em hiểu rõ hơn thế nào là di cư an toàn, nhận diện được những rủi ro có thể gặp phải và trang bị thêm kiến thức, kỹ năng để bảo vệ bản thân cũng như tuyên truyền đến bạn bè, người thân.

Mở rộng mạng lưới, nâng cao hiệu quả hỗ trợ

Đầu tháng 7/2026, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp với KOICA và IOM chính thức khởi động giai đoạn 2 Dự án “Tăng cường mạng lưới dịch vụ hỗ trợ tái hòa nhập hiệu quả cho phụ nữ di cư và con cái của họ tại Việt Nam”. Điểm mới của giai đoạn này là mở rộng đối tượng thụ hưởng đến phụ nữ di cư hồi hương, chuẩn bị di cư và gia đình họ (di cư kết hôn, lao động, học tập…).

Thành phố Hải Phòng cùng với các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Cần Thơ, Quảng Trị là 4 địa phương được lựa chọn triển khai giai đoạn 2 dự án. Điều đó khẳng định hiệu quả hoạt động của mô hình Văn phòng OSSO cũng như sự chủ động của Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố trong công tác hỗ trợ phụ nữ di cư.

Theo bà Phạm Thị Thúy Hải, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố, thời gian tới, Văn phòng OSSO Hải Phòng sẽ đẩy mạnh truyền thông để tiếp cận đúng đối tượng thông qua hệ thống Hội các cấp, kết hợp giữa hình thức trực tiếp với các nền tảng số như Zalo, Facebook nhằm giúp phụ nữ di cư, hồi hương tiếp cận nhanh hơn với thông tin và các dịch vụ hỗ trợ.

Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố sẽ tiếp tục củng cố cơ chế phối hợp với các sở, ngành liên quan và các tổ chức quốc tế nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của Văn phòng OSSO; tăng cường hỗ trợ pháp lý, bảo vệ phụ nữ, trẻ em và kết nối hỗ trợ đồng bộ, để mỗi phụ nữ và gia đình họ khi trở về đều có thể tiếp cận đầy đủ các dịch vụ cần thiết.

Trong giai đoạn mới, Văn phòng OSSO Hải Phòng cũng đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới cộng tác viên; nâng cao năng lực đội ngũ tư vấn viên về pháp luật, tâm lý và công tác xã hội; tăng cường kết nối để hỗ trợ đào tạo nghề, giới thiệu việc làm.

Đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong tư vấn, theo dõi quá trình hỗ trợ và tăng cường truyền thông về di cư an toàn, phòng, chống mua bán người, góp phần giúp phụ nữ và gia đình họ di cư an toàn, hồi hương thuận lợi, ổn định cuộc sống.

NGUYÊN NGUYÊN