Tăng sức răn đe để chặn đứng tội phạm
Luật Phòng, chống mua bán người (sửa đổi) là dấu mốc quan trọng trong bảo vệ quyền con người, đồng thời đặt ra yêu cầu tăng hiệu quả thực thi và sức răn đe pháp luật trước tội phạm mua bán người.
Vẫn diễn biến phức tạp
Sau hơn một năm Luật Phòng, chống mua bán người (sửa đổi) có hiệu lực, nhiều quy định mới đã tạo chuyển biến tích cực trong công tác phòng, chống loại tội phạm này. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tội phạm mua bán người vẫn diễn biến phức tạp, với phương thức hoạt động ngày càng tinh vi.
Theo thống kê của Bộ Công an, 6 tháng đầu năm, lực lượng chức năng toàn quốc điều tra 65 vụ với 155 bị can về tội mua bán người, 55 vụ với 168 bị can về tội mua bán người dưới 16 tuổi. Lực lượng Cảnh sát hình sự khởi tố mới 30 vụ với 114 đối tượng phạm tội mua bán người. Tòa án Nhân dân các cấp đã thụ lý 101 vụ với 379 bị cáo về các tội mua bán người và các tội liên quan; đã xét xử 53 vụ/172 bị cáo. Những con số này cho thấy tội phạm mua bán người vẫn diễn biến phức tạp trên toàn quốc.
Tại Hải Phòng, thông tin từ Phòng Cảnh sát hình sự (Công an thành phố), từ đầu năm đến nay trên địa bàn thành phố không để xảy ra vụ mua bán người. Điều đó phản ánh hiệu quả của công tác phòng ngừa, đấu tranh với loại tội phạm này của các lực lượng chức năng thành phố.
Hoàn thiện cơ sở pháp lý vững chắc
Những kết quả trên là tín hiệu tích cực của Hải Phòng, song không đồng nghĩa với việc có thể chủ quan. Trong bối cảnh tội phạm mua bán người ngày càng gắn với các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia, yêu cầu đặt ra là tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, cơ sở pháp lý vững chắc để đấu tranh với loại tội phạm này.
Tại Việt Nam, nòng cốt là Luật Phòng, chống mua bán người quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm như mua bán, vận chuyển, chứa chấp người nhằm mục đích bóc lột; đồng thời xác định trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc phòng ngừa, phát hiện, xử lý tội phạm và bảo vệ nạn nhân.
Bên cạnh đó, Bộ luật Hình sự sửa đổi đã quy định cụ thể các tội danh liên quan. Theo điều 150 về tội mua bán người, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 5 năm đến 10 năm, và trong các trường hợp nghiêm trọng có thể bị phạt đến 20 năm tù hoặc tù chung thân. Điều 151 về tội mua bán người dưới 16 tuổi quy định mức phạt từ 7 năm đến 12 năm tù, trường hợp đặc biệt nghiêm trọng có thể bị phạt tù chung thân hoặc tử hình. Ngoài ra, các văn bản dưới luật đã cụ thể hóa các quy định về xác định, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.
Luật sư Nguyễn Thị Thùy, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư thành phố Hải Phòng cho biết, Luật Phòng, chống mua bán người (sửa đổi) đã tạo hành lang pháp lý quan trọng trong bảo vệ nạn nhân và nâng cao hiệu quả đấu tranh với loại tội phạm này. Tuy nhiên, trước thực tế tội phạm ngày càng lợi dụng không gian mạng, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số để lừa đảo, pháp luật cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng tính răn đe.
Trung tá Phạm Văn Dân, Phó trưởng Phòng Cảnh sát hình sự (Công an thành phố Hải Phòng) thông tin, tội phạm mua bán người vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Trong thời gian tới, lực lượng Cảnh sát hình sự sẽ tiếp tục bám sát địa bàn, chủ động nhận diện các nguy cơ, triển khai quyết liệt các biện pháp phòng ngừa đấu tranh không để hình thành các đường dây ổ nhóm mua bán người, góp phần giữ vững an ninh trật tự, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân trên địa bàn thành phố Hải Phòng.