Ngành y tế nỗ lực giải bài toán 'kép'
Ngành y tế Hải Phòng đang đứng trước áp lực 'kép', giảm quá tải khám chữa bệnh, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng phục vụ.
Áp lực từ tuyến cơ sở đến tuyến chuyên sâu
6 tháng đầu năm 2026, toàn ngành y tế thành phố đã khám bệnh cho hơn 2,8 triệu lượt người, điều trị nội trú gần 363.600 lượt người và thực hiện hơn 67.300 ca phẫu thuật, tăng 3,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, gần 3.000 ca phẫu thuật đặc biệt, tăng 27,3%. Số lượng người đến khám và điều trị tăng cao khiến áp lực đối với ngành y tế ngày càng lớn.
Tại Trạm Y tế xã Hà Đông, đơn vị hiện có 1 trạm chính và 2 điểm trạm, phụ trách chăm sóc sức khỏe cho hơn 33.000 người dân trên địa bàn. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, trong khi chỉ có 25 cán bộ, nhân viên y tế làm việc tại 3 cơ sở. Theo quy định, số nhân lực này vẫn còn thiếu, nên có thời điểm trạm gặp nhiều áp lực trong công tác khám, chữa bệnh.
Khó khăn còn nằm ở đặc điểm bệnh tật của người dân trên địa bàn, chủ yếu là các bệnh rối loạn chuyển hóa, tiểu đường, huyết áp, mỡ máu và các bệnh nội tim mạch. Trong khi đó, về cận lâm sàng, trạm hiện chỉ có xét nghiệm đường máu mao mạch. Việc chỉ dựa vào khám lâm sàng khiến công tác chẩn đoán, xác định tình trạng bệnh còn hạn chế.
Tại Trung tâm Y tế Thủy Nguyên, mỗi ngày đơn vị tiếp nhận trung bình 600 - 900 lượt khám ngoại trú và hơn 400 người bệnh điều trị nội trú. Các bệnh thường gặp chủ yếu là tim mạch, hô hấp và bệnh mạn tính ở người cao tuổi. Từ năm 2026, trung tâm thực hiện thêm nhiệm vụ y tế dự phòng, đồng thời hỗ trợ chuyên môn cho 8 trạm y tế, khiến khối lượng công việc tăng lên đáng kể.
Bác sĩ chuyên khoa II Lê Khắc Tùng, Giám đốc Trung tâm Y tế Thủy Nguyên cho biết, thời gian qua, đội ngũ y, bác sĩ của trung tâm luôn nỗ lực trong công tác khám và điều trị cho người bệnh trên địa bàn. Tuy nhiên, số lượng người bệnh ngày càng tăng, trong khi mô hình bệnh tật có nhiều thay đổi, nên áp lực đối với đội ngũ y tế cũng ngày càng lớn.
Trên địa bàn có nhiều cơ sở y tế, người dân cũng có xu hướng lựa chọn các cơ sở gần nhà, góp phần giảm tải cho trung tâm. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra bài toán về nguồn thu và cải thiện thu nhập cho nhân viên y tế, trong bối cảnh công việc nhiều áp lực, nhằm giữ chân các bác sĩ giỏi gắn bó với đơn vị.
Tại Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Hải Dương, số lượng người bệnh ngày càng tăng trong khi nhân lực còn thiếu và mỏng, gây không ít khó khăn cho công tác khám, điều trị.
Trong 6 tháng đầu năm, bệnh viện đã khám và điều trị cho gần 7.000 lượt người, đạt gần 70% kế hoạch năm. Số người bệnh điều trị ngoại trú là 1.932 người; quản lý điều trị ngoại trú 3.616 người, trong đó có 1.715 người mắc tâm thần phân liệt, số còn lại mắc động kinh. Tổng số ngày điều trị bình quân là 22 ngày/bệnh nhân, giảm sâu so với tỷ lệ chung trong điều trị bệnh nhân tâm thần.
Theo bác sĩ Nguyễn Việt Hòa, Giám đốc bệnh viện, hiện đơn vị có 195 nhân viên y tế, trong đó có 33 bác sĩ, gồm 1 bác sĩ chuyên khoa II và 13 bác sĩ chuyên khoa I. Khó khăn lớn nhất hiện nay là thiếu bác sĩ, trong khi số lượng người bệnh tăng nhanh, dẫn đến tình trạng thiếu cả giường bệnh.
Song hành mục tiêu chuyển đổi số
Những năm gần đây, Hải Phòng đã dành nhiều nguồn lực đầu tư cho các bệnh viện, trung tâm y tế, từng bước ứng dụng bệnh án điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, khám chữa bệnh từ xa và kết nối dữ liệu y tế.
Đến hết tháng 6/2026, toàn thành phố đã có hơn 2,5 triệu người kích hoạt Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID, đạt 57% dân số, đứng thứ hai toàn quốc và dẫn đầu cả nước về tỷ lệ cài đặt trong giai đoạn cao điểm. 100% cơ sở khám chữa bệnh bảo hiểm y tế đã triển khai khám chữa bệnh bằng căn cước công dân gắn chip và VNeID. Thành phố cũng đưa vào vận hành 62 KIOSK thông minh với hơn 200.000 lượt đăng ký khám, góp phần giảm thời gian chờ đợi và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Tuy nhiên, thực tế triển khai công tác chuyển đổi số trong ngành y tế còn gặp rất nhiều khó khăn cả ở tuyến y tế cơ sở cho đến chuyên sâu. Quá trình chuyển đổi số trong ngành y tế không chỉ là câu chuyện đầu tư công nghệ, đó còn là thách thức về nguồn nhân lực chất lượng cao, khả năng đồng bộ dữ liệu giữa các tuyến điều trị, hệ thống liên thông giữa các cơ sở y tế cũng như thay đổi tư duy quản lý và phương thức phục vụ.
Tại trụ sở chính Trạm Y tế xã Hà Đông hiện có 5 máy tính được trang bị từ 5 năm trước. Dù vẫn hoạt động, các máy thường xuyên phải sửa chữa, tốc độ xử lý thông tin chậm, gây khó khăn cho việc nhập dữ liệu khám, chữa bệnh và làm chậm tiến độ gửi thông tin lên hệ thống bảo hiểm. Tình trạng này càng rõ vào những đợt khám sức khỏe định kỳ, khám miễn phí.
Bác sĩ Đào Văn Ngân, phụ trách điểm trạm chính Trạm Y tế xã Hà Đông cho biết, khó khăn của trạm không chỉ nằm ở trang thiết bị mà còn ở việc sử dụng các phần mềm chuyên dụng để cập nhật dữ liệu, do cán bộ đều làm việc kiêm nhiệm. Vào những đợt cao điểm khám bệnh, sàng lọc sức khỏe cho người dân, để kịp tiến độ cập nhật dữ liệu, trạm phải bố trí thêm lực lượng hỗ trợ, ảnh hưởng đến hoạt động khám bệnh.
Vì vậy, trạm mong muốn được đầu tư, trang bị máy tính mới và hỗ trợ tập huấn sử dụng các phần mềm phục vụ nhiệm vụ chuyên môn, giúp việc cập nhật dữ liệu thuận lợi hơn. Về chuyên môn, Trạm cũng đề xuất ngành cấp trên và địa phương quan tâm đầu tư máy siêu âm, máy điện tim… để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.
Trong khi đó, dù không gặp khó khăn về thiết bị, Khoa Phẫu thuật sọ não - cột sống (Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp) lại gặp vướng mắc trong việc nhập dữ liệu. Hiện các thủ tục hành chính vẫn còn nhiều khâu, nhiều bước, khiến việc nhập liệu mất nhiều thời gian và nhân lực.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Đặng Việt Sơn, Trưởng Khoa Phẫu thuật sọ não - cột sống (Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp), những khó khăn, hạn chế không chỉ tồn tại ở từng khoa, từng cơ sở y tế mà còn nằm ở sự thiếu liên thông giữa các cơ sở. Điều này khiến việc quản lý người bệnh vẫn còn rời rạc, chưa tối ưu.
Thực tiễn cho thấy, áp lực đối với ngành y tế rất lớn, nhưng đây cũng là cơ hội để “bứt phá”. Cốt lõi là lấy chuyển đổi số và dữ liệu số làm “hạ tầng mềm”, góp phần nâng cao hiệu quả khám, chữa bệnh.
Để giải bài toán số lượng người bệnh ngày càng tăng, cần tháo gỡ “nút thắt” về nhân lực y tế, đồng thời quan tâm đầu tư cho tuyến y tế cơ sở, nhất là trang thiết bị, máy móc và cơ sở vật chất. Song song với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số. Khi hạ tầng số được hoàn thiện, dữ liệu y tế được kết nối đồng bộ và các cơ sở khám, chữa bệnh tiếp tục được đầu tư hiện đại, người dân sẽ được tiếp cận các dịch vụ y tế nhanh chóng, thuận tiện hơn.
Để thực hiện mục tiêu này, trong 6 tháng cuối năm 2026, ngành y tế tập trung đẩy nhanh tiến độ hoàn thành bệnh án điện tử tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh theo chỉ đạo của Chính phủ; tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, kết nối và khai thác hiệu quả dữ liệu y tế, từng bước xây dựng hệ sinh thái y tế số đồng bộ, hiện đại.