Ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số phiên bản 1.0

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 1425/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành khung kiến trúc tổng thể quốc gia số (phiên bản 1.0).

Theo Quyết định, khung kiến trúc tổng thể quốc gia số là căn cứ để xây dựng, phát triển, nâng cấp và vận hành hạ tầng số, hệ thống số, hệ thống thông tin, nền tảng số, cơ sở dữ liệu và dịch vụ số của các cơ quan, tổ chức trong toàn bộ hệ thống chính trị; bảo đảm đồng bộ, thống nhất, kết nối, liên thông, chia sẻ, sử dụng chung, kế thừa tối đa các thành phần hiện có phù hợp, tránh đầu tư phân tán, trùng lặp, lãng phí và đáp ứng yêu cầu phát triển, ứng dụng các công nghệ mới trong tương lai.

Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số được xây dựng nhằm khái quát mô hình kiến trúc số tổng thể của quốc gia, xác định những thành phần dùng chung, cơ bản nhất cho các cơ quan trong hệ thống chính trị các cấp; bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu, dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư trong quá trình kết nối, chia sẻ, khai thác dữ liệu số; bảo đảm kết nối, chia sẻ và sử dụng chung tài nguyên, dữ liệu; tránh đầu tư trùng lặp trên quy mô quốc gia.

Khung kiến trúc cũng hướng tới phát triển các nền tảng số, cơ sở dữ liệu dùng chung quốc gia; hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ người dân và doanh nghiệp; thống nhất các khung kiến trúc, kiến trúc hiện có; tiết kiệm chi phí đầu tư; tăng cường minh bạch thông qua dữ liệu mở, nâng cao trách nhiệm giải trình và sự tham gia của xã hội, đồng thời nâng cao mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp.

Theo Quyết định, khung kiến trúc tổng thể quốc gia số được áp dụng trong việc xây dựng, cập nhật, quản lý và tổ chức triển khai khung kiến trúc số của cơ quan Đảng, Quốc hội, MTTQ Việt Nam, Khung kiến trúc Chính phủ số (được triển khai thông qua khung kiến trúc Chính phủ số cấp bộ và khung kiến trúc chính quyền số cấp tỉnh) cùng khung kiến trúc số của các cơ quan, tổ chức khác trong hệ thống chính trị.

Đồng thời, khung kiến trúc là căn cứ cho việc đầu tư, xây dựng, nâng cấp, phát triển, vận hành, kết nối, chia sẻ, khai thác và sử dụng chung hạ tầng số, hệ thống số, hệ thống thông tin, nền tảng số, cơ sở dữ liệu và dịch vụ số theo quy định của pháp luật.

Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số kế thừa đầy đủ các nội dung của 7 nguyên tắc cốt lõi tại Quy định số 05-QĐ/BCĐTW; đồng thời cập nhật, bổ sung để phù hợp với quy định của pháp luật có liên quan và yêu cầu triển khai trong giai đoạn tới.

1. Quản trị trên cơ sở định lượng, đo lường và kiểm chứng được kết quả. Mục tiêu cao nhất và thước đo thành công của từng hợp phần trong Mô hình là tạo ra kết quả thực chất, có thể định lượng, đo lường và kiểm chứng được.
2. Lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành dựa trên dữ liệu theo thời gian thực. Dữ liệu được quản trị thống nhất trên phạm vi quốc gia theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung"; được chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ, khai thác và điều phối theo quy định của pháp luật.
3. Vận hành thông minh và tự động hóa trên cơ sở ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI First). Mô hình được thiết kế theo hướng ưu tiên xem xét, tích hợp trí tuệ nhân tạo và công nghệ tự động hóa vào các quy trình nghiệp vụ phù hợp, trên cơ sở đáp ứng điều kiện pháp lý, dữ liệu, kỹ thuật, an toàn và quản trị rủi ro.
4. Phân cấp, phân quyền mạnh mẽ trên nền tảng số. Trung ương tập trung vào vai trò kiến tạo thể chế, ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, xây dựng và vận hành các nền tảng số dùng chung, đồng thời thực hiện chức năng giám sát việc tổ chức thực hiện dựa trên dữ liệu.
5. Lấy người dùng làm trung tâm với hệ sinh thái dịch vụ hợp nhất. Kiên quyết chấm dứt tình trạng phân mảnh, rời rạc trong trải nghiệm của người dân và doanh nghiệp khi tương tác với cơ quan nhà nước, cổng Dịch vụ công quốc gia và ứng dụng định danh điện tử VNelD phải được phát triển thành hệ sinh thái thống nhất, đồng bộ, liên thông, liền mạch với thiết kế bao trùm, bảo đảm khả năng tiếp cận cho mọi đối tượng, nhất là người yếu thế; tích hợp các tính năng hỗ trợ cần thiết như hướng dẫn bằng giọng nói, hỗ trợ ngôn ngữ dân tộc thiểu số.
6. Bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư là yêu cầu tiên quyết, xuyên suốt. Bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư phải được xác định là yêu cầu tiên quyết, xuyên suốt trong toàn bộ vòng đời của hạ tầng số, hệ thống số, hệ thống thông tin, nền tảng số, cơ sở dữ liệu và dịch vụ số, từ giai đoạn thiết kế, xây dựng, triển khai, vận hành, nâng cấp đến kết thúc sử dụng.
7. Thúc đẩy phát triển dữ liệu mở, nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và đổi mới sáng tạo.

Quyết định cũng nêu rõ các nguyên tắc có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau. Trong đó, bảo đảm an ninh mạng là nền tảng để triển khai các nguyên tắc còn lại.

Trên cơ sở đó, dữ liệu theo thời gian thực kết hợp vận hành thông minh bằng trí tuệ nhân tạo tạo điều kiện nâng cao hiệu quả phân cấp, phân quyền; hướng tới hệ sinh thái dịch vụ lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

Đồng thời, việc phát triển dữ liệu mở góp phần tăng cường minh bạch, trách nhiệm giải trình, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và khai thác hiệu quả giá trị dữ liệu, tạo thành vòng tuần hoàn phát triển liên tục.

PV