Cơ hội cho doanh nghiệp Hải Phòng trong chuỗi cung ứng FDI, nhìn từ Ford Việt Nam

Trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng, bà Hoàng Thị Thanh Tâm, Phó Tổng Giám đốc Ford Việt Nam đã chia sẻ góc nhìn về những điều kiện để doanh nghiệp địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI.

- Là một trong những doanh nghiệp FDI đầu tư sớm và hoạt động lâu năm tại Việt Nam, Ford Việt Nam đánh giá như thế nào về sự phát triển của doanh nghiệp Việt Nam trong những năm gần đây, đặc biệt là năng lực tham gia chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp trong nước?

- Những năm gần đây, doanh nghiệp Việt Nam nói chung, doanh nghiệp Hải Phòng nói riêng đã có bước tiến rõ rệt về năng lực sản xuất, quản trị và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Nhiều doanh nghiệp chủ động đầu tư công nghệ, tự động hóa, hệ thống quản lý chất lượng và đội ngũ kỹ thuật. Đây là nền tảng để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia.

Tuy nhiên, có một sản phẩm đạt yêu cầu mới chỉ là bước đầu. Doanh nghiệp FDI cần đối tác có thể duy trì chất lượng, giao hàng đúng tiến độ và sẵn sàng cải tiến khi yêu cầu thay đổi. Vì vậy, năng lực quản trị quan trọng không kém năng lực sản xuất.

Các tập đoàn quốc tế cũng quan tâm nhiều hơn đến việc hình thành hệ sinh thái sản xuất tại địa phương, phát triển mạng lưới nhà cung cấp trong nước để tăng tính chủ động. Với hơn 30 năm hoạt động tại Việt Nam, Ford kỳ vọng sẽ có thêm nhiều doanh nghiệp trong nước đủ năng lực tham gia vào hệ sinh thái này.

- Hải Phòng đang là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về phát triển công nghiệp và thu hút FDI. Theo Ford Việt Nam, doanh nghiệp Hải Phòng cần phát huy những lợi thế gì và cần đáp ứng những điều kiện nào để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI?

- Hải Phòng hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi với đầy đủ các phương thức vận tải, cảng biển nước sâu, hạ tầng logistics phát triển cùng mạng lưới khu công nghiệp và doanh nghiệp FDI lớn. Đây là nền tảng để hình thành các chuỗi cung ứng sản xuất quy mô lớn.

Khi nhiều tập đoàn quốc tế đầu tư tại một địa phương, cơ hội không chỉ dành cho doanh nghiệp sản xuất linh kiện. Các doanh nghiệp cơ khí, điện tử, khuôn mẫu, bao bì, logistics, bảo trì thiết bị, dịch vụ kỹ thuật cùng nhiều lĩnh vực khác đều có thể tham gia nếu đáp ứng yêu cầu. Khu vực FDI càng phát triển, thị trường đầu vào dành cho doanh nghiệp trong nước càng rộng.

Với Ford, nhà máy đặt tại Hải Phòng tạo thuận lợi trong kết nối với cảng biển, logistics và doanh nghiệp trong khu vực. Tuy nhiên, lợi thế của địa phương không tự động trở thành lợi thế của từng doanh nghiệp. Khoảng cách giữa “có thể sản xuất” và “được lựa chọn làm nhà cung cấp lâu dài” vẫn cần được thu hẹp bằng đầu tư bài bản, quản trị tốt và cải tiến liên tục.

Mỗi doanh nghiệp FDI có yêu cầu riêng, nhưng điểm chung là đều tìm kiếm đối tác có thể đồng hành lâu dài. Điều quan trọng không phải doanh nghiệp lớn hay nhỏ, mà là có tạo được niềm tin để trở thành một mắt xích ổn định trong chuỗi cung ứng hay không.

Doanh nghiệp FDI không chỉ xem xét chất lượng một sản phẩm mà đánh giá cả hệ thống quản trị, từ kiểm soát chất lượng, tổ chức sản xuất, quản lý chi phí, giao hàng đúng hạn đến khả năng cải tiến. Một nhà cung cấp có giá cạnh tranh nhưng thiếu ổn định sẽ khó hình thành quan hệ hợp tác lâu dài.

Trong ngành ô tô, các yêu cầu thường tập trung vào chất lượng có thể kiểm chứng, năng lực công nghệ, hiệu quả vận hành cùng các cam kết về môi trường, lao động và phát triển bền vững. Đây cũng là những tiêu chí ngày càng phổ biến trong nhiều chuỗi cung ứng FDI khác. Khi đáp ứng được các tiêu chuẩn này, doanh nghiệp Hải Phòng không chỉ mở cánh cửa tới một đối tác mà có thể tiếp cận nhiều tập đoàn khác.

- Từ góc độ doanh nghiệp, Ford Việt Nam cho rằng cần có những cơ chế, chính sách hoặc giải pháp gì để tăng cường hơn nữa sự liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam, qua đó tạo điều kiện để nhiều doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng?

- Theo chúng tôi, trước hết, cần tạo thêm cơ hội để hai bên hiểu rõ nhu cầu và năng lực của nhau. Hải Phòng đã tổ chức các hội nghị kết nối, diễn đàn công nghiệp hỗ trợ và chương trình gặp gỡ doanh nghiệp. Đây là hướng đi tích cực, bởi muốn hình thành chuỗi cung ứng, các bên phải trao đổi trực tiếp về sản phẩm, tiêu chuẩn và khả năng hợp tác.

Tuy nhiên, kết nối chỉ là bước đầu. Sau các hội nghị, doanh nghiệp trong nước cần có cơ hội tham gia đánh giá năng lực, thử nghiệm sản phẩm và tiếp cận những đơn hàng phù hợp. Từ các hạng mục nhỏ, doanh nghiệp có thể tích lũy kinh nghiệm, chứng minh chất lượng trước khi mở rộng hợp tác.

Cơ sở dữ liệu về doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cũng cần được hoàn thiện, thể hiện rõ sản phẩm, công nghệ, chứng chỉ, công suất và kinh nghiệm. Khi chính quyền tạo môi trường kết nối, doanh nghiệp FDI chia sẻ nhu cầu và doanh nghiệp trong nước chủ động nâng cao năng lực, sự liên kết sẽ đi vào thực chất hơn.

- Ford Việt Nam có thông điệp hoặc khuyến nghị nào muốn gửi tới cộng đồng doanh nghiệp Hải Phòng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước phát triển cùng khu vực doanh nghiệp FDI?

- Doanh nghiệp Hải Phòng nên nhìn nhận việc tham gia chuỗi cung ứng FDI không chỉ là tìm thêm khách hàng mà còn là cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh. Khi đáp ứng được tiêu chuẩn quốc tế, doanh nghiệp trong nước cũng nâng cao vị thế và mở ra khả năng tiếp cận nhiều thị trường.

Mỗi doanh nghiệp cần xác định rõ thế mạnh, lựa chọn lĩnh vực phù hợp thay vì đầu tư dàn trải. Không nhất thiết phải bắt đầu từ sản phẩm có hàm lượng công nghệ rất cao. Doanh nghiệp có thể khẳng định năng lực từ một chi tiết cơ khí, sản phẩm bao bì, khuôn mẫu hoặc dịch vụ kỹ thuật, sau đó từng bước mở rộng sang các khâu có giá trị gia tăng cao hơn.

Đầu tư cho quản trị, chuyển đổi số, nguồn nhân lực và cải tiến chất lượng cần được xem là đầu tư cho tương lai. Lợi thế về vị trí địa lý hay chi phí chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng chất lượng ổn định và khả năng thực hiện đúng cam kết. Vấn đề quan trọng là biến lợi thế của Hải Phòng thành lợi thế cạnh tranh của từng doanh nghiệp.

- Thời gian tới, Ford Việt Nam có những định hướng hoặc kế hoạch gì nhằm mở rộng hợp tác với các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và doanh nghiệp Hải Phòng nói riêng trong chuỗi cung ứng?

- Các tập đoàn đa quốc gia ngày càng chú trọng xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt và mở rộng mạng lưới nhà cung cấp có năng lực tại địa phương. Điều này giúp rút ngắn thời gian giao hàng, thuận lợi trong phối hợp kỹ thuật và tăng khả năng xử lý những yêu cầu phát sinh.

Ford luôn coi trọng hệ sinh thái đối tác và sẽ tiếp tục tìm kiếm cơ hội hợp tác với những doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu về chất lượng, công nghệ và phát triển bền vững. Nhà máy đặt tại Hải Phòng cũng tạo thuận lợi cho việc kết nối và trao đổi kỹ thuật với doanh nghiệp trong khu vực.

Tuy vậy, cơ hội hợp tác trước hết phải dựa trên năng lực thực chất. Khi ngày càng có nhiều doanh nghiệp Hải Phòng đầu tư bài bản, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và liên tục cải tiến, cơ hội tham gia chuỗi cung ứng của Ford cũng như các doanh nghiệp FDI khác sẽ rộng mở hơn. Điều đó góp phần phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao giá trị gia tăng và xây dựng hệ sinh thái công nghiệp bền vững.

- Trân trọng cảm ơn những trao đổi của bà!

HÀ KIÊN