‘Con cò ngủ đứng’ và thế giới trong trẻo của trẻ thơ

Đưa điều bình dị vào thế giới thơ

Ngày 1/8, tại chương trình "Bàn tròn văn chương" số 32, Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hải Phòng giới thiệu tập thơ mới nhất của tác giả nữ Nguyễn Thị Thanh Hải. Đây là tập thơ thứ 7 của chị, gồm 57 bài thơ ngắn viết cho thiếu nhi. Toàn bộ tập thơ được hoàn thành trong khoảng 6 tháng, mỗi bài đều mang màu sắc riêng, được khơi nguồn từ những câu hỏi ngây ngô của trẻ em và chính những đứa cháu trong gia đình tác giả.

Tập thơ “Con cò ngủ đứng” bắt đầu từ những điều rất đỗi quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày. Một con cò, chú bò, con chuồn chuồn, chiếc bàn chải đánh răng, cửa sổ hay thùng rác... đều trở thành nhân vật trong thế giới thơ giàu trí tưởng tượng của trẻ nhỏ.

Với nhà thơ Nguyễn Thị Thanh Hải, trẻ nhỏ luôn có cách nhìn thế giới rất khác người lớn. Các em không chỉ quan sát mà còn luôn đặt ra những câu hỏi "vì sao" về mọi điều xung quanh. Chính những câu hỏi ấy đã trở thành chất liệu để nhà thơ sáng tạo nên những bài thơ ngắn gọn, dễ nhớ nhưng giàu hình ảnh và cảm xúc.

Tên tập thơ cũng chính là tên của một bài thơ trong sách. Từ hình ảnh con cò quen thuộc trong đời sống nông thôn Việt Nam, tác giả đưa ra một lời giải thích rất hồn nhiên theo cách nghĩ của trẻ nhỏ: con cò ngủ đứng vì nếu co cả hai chân lại sẽ ngã. Cách lý giải ngộ nghĩnh ấy khơi gợi trí tưởng tượng, giúp trẻ thêm yêu thiên nhiên.

Đọc “Con cò ngủ đứng”, người đọc dễ dàng bắt gặp những sự vật tưởng chừng vô tri nhưng đều có linh hồn. Thùng rác biết "ăn", cái bóng trở thành người bạn chạy thi với bé, đàn kiến vàng thông minh biết nối nhau bắc cầu, còn quả ớt chỉ thiên nhỏ bé lại đầy tự tin vì mình là loại cay nhất. Những hình ảnh ấy tạo nên một thế giới vừa gần gũi vừa mới lạ, nơi mọi vật đều biết trò chuyện cùng trẻ thơ.

Tập thơ còn nhẹ nhàng gieo vào tâm hồn trẻ những bài học về tình yêu thương gia đình. Đó là em bé loay hoay giúp bà xỏ kim khi mắt bà đã mờ, là niềm háo hức đóng vai bác sĩ để khám bệnh cho ông bà, sự bỡ ngỡ khi lần đầu làm chị. Mỗi câu chuyện đều được kể bằng giọng điệu hồn nhiên, để lại những thông điệp đẹp về lòng hiếu thảo, sự sẻ chia và tình thân.

Tại buổi ra mắt, nhà thơ Nguyễn Thị Thanh Hải cho biết thơ thiếu nhi đến với chị khá tự nhiên. Sau nhiều năm sáng tác cho người lớn, chị nhận ra rằng những câu hỏi tưởng như rất đơn giản của trẻ em lại mở ra một thế giới đầy cảm hứng.

"Tôi có nhiều thời gian ở bên các cháu và thường xuyên nghe các con hỏi những điều rất ngộ nghĩnh về cuộc sống. Mỗi câu hỏi đều khiến tôi bất ngờ vì cách nhìn của trẻ rất trong sáng. Tôi chỉ cố gắng ghi lại thế giới ấy bằng ngôn ngữ thơ, để các em thấy những điều bình thường quanh mình cũng thật đáng yêu", nhà thơ Thanh Hải tâm sự.

“Con cò ngủ đứng” mang một nét rất tự nhiên, giản dị ấy khiến tập thơ dễ đọc, dễ nhớ và dễ chạm đến cảm xúc của cả trẻ nhỏ lẫn người lớn.

Gìn giữ sự hồn nhiên

Tác giả Nguyễn Thị Thanh Hải chia sẻ, viết cho thiếu nhi ban đầu tưởng chừng là thử thách khó, nhưng khi thực sự bước vào thế giới của các em, đặt bút viết thì lại giàu cảm xúc.

"Điều khó nhất là phải quên mình là người lớn. Nếu nhìn cuộc sống bằng suy nghĩ của người lớn thì sẽ rất khó chạm được đến trẻ em. Tôi luôn cố gắng lắng nghe các cháu, quan sát cách các con nói, cách các con đặt câu hỏi để giữ được sự hồn nhiên trong từng bài thơ”, chị nói.

Sau 9 năm là hội viên Hội Nhà văn Hải Phòng, nhà thơ Nguyễn Thị Thanh Hải đã xuất bản 7 tập thơ với nhiều phong cách khác nhau. “Con cò ngủ đứng” là dấu mốc mới khi chị dành trọn tình cảm cho thiếu nhi. Dù viết về đối tượng nhỏ tuổi, tập thơ vẫn giữ được nét dung dị, giàu chất dân gian và tình yêu quê hương vốn đã trở thành dấu ấn trong thơ của chị.

Sự ra đời của tập thơ cũng góp thêm một sắc màu cho đời sống văn học Hải Phòng. Thông qua chương trình “Bàn tròn văn chương”, tác phẩm không chỉ được giới thiệu đến bạn đọc mà còn mở ra những trao đổi về vai trò của văn học thiếu nhi trong việc nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ.

“Con cò ngủ đứng” không chỉ là một tập thơ dành cho các em nhỏ. Đó còn là chiếc cầu nối để người lớn tìm lại ký ức tuổi thơ, tìm lại cách nhìn cuộc sống bằng sự tò mò và trong trẻo. Từ những câu chuyện rất bình thường, Nguyễn Thị Thanh Hải đã tạo nên một thế giới thơ gần gũi, nơi mỗi trang sách đều khơi gợi niềm yêu mến thiên nhiên, gia đình và những điều giản dị quanh mình.

PHƯƠNG LINH