Sớm có phương án sử dụng vỉa hè vì kinh tế, vì sinh kế

HĐND thành phố Hải Phòng đã ban hành Nghị quyết số 30/NQ-HĐND về chất vấn tại Kỳ họp thứ 3 (kỳ họp thường lệ giữa năm 2026) HĐND thành phố khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Tại nghị quyết này, HĐND thành phố đề nghị nghiên cứu, tham mưu thành phố cho phép sử dụng tạm thời một phần hè phố ở các khu vực phù hợp vào mục đích kinh doanh, dịch vụ để phát triển kinh tế đêm, du lịch ẩm thực (foodtour), tạo sinh kế cho một bộ phận người dân đô thị; trường hợp cần thiết báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét bổ sung, điều chỉnh Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội để thí điểm mô hình triển khai phù hợp trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

Trước đó, trong phiên chất vấn tại Kỳ họp thứ 3 HĐND thành phố diễn ra sáng 28/7, đại biểu HĐND tham gia chất vấn, lãnh đạo Sở Xây dựng trả lời chất vấn và chủ toạ kỳ họp cùng đồng tình, nhấn mạnh việc bảo đảm trật tự vỉa hè đã mang lại những chuyển biến tích cực về cảnh quan đô thị, trả lại vỉa hè cho người đi bộ, góp phần bảo đảm an toàn giao thông. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy cuộc sống của một bộ phận người dân kinh doanh dựa vào vỉa hè bị ảnh hưởng.

Giám đốc Sở Xây dựng cho biết sẽ nghiên cứu, tham mưu thành phố phương án sử dụng vỉa hè trong thời gian tới. Đại biểu HĐND và chủ toạ kỳ họp nhấn mạnh việc này cần làm khẩn trương vì đây là vấn đề đang trực tiếp ảnh hưởng đến nhiều hộ dân, là vấn đề an sinh xã hội cấp thiết. Việc này đúng ra nên được tham mưu, xem xét, quyết định trước khi ban hành và thực hiện Chỉ thị 17 từ cuối năm 2025.

Khi thành phố thực hiện nghiêm Chỉ thị 17, trật tự đường hè đã có những chuyển biến tích cực. Nhiều con đường, tuyến phố thông thoáng trở lại. Người đi bộ được đi lại tự do, an toàn trên vỉa hè thay vì phải đi xuống lòng đường đầy hiểm nguy rình rập.

Tuy nhiên, ở một số tuyến phố, không khí buôn bán cũng có phần trầm hơn so với trước. Đằng sau sự thay đổi đó là những hộ kinh doanh nhỏ lẻ phải tạm dừng hoặc chuyển địa điểm, trong khi không ít gia đình vẫn đang loay hoay tìm cách thích ứng với điều kiện mới. Một số hàng quán phải thuê mặt bằng nên chi phí tăng lên, hoặc những địa chỉ quen thuộc, thuận tiện trước đây đã chuyển đi nơi khác, thậm chí không còn hoạt động cũng làm nhiều người tiêu dùng thấy bất tiện.

Trong khi văn hoá ẩm thực, hàng quán vỉa hè vốn đã gắn bó với người dân, du khách từ lâu đời và gần gũi, phù hợp với nhiều người cả về giá cả, chất lượng, trải nghiệm…

Tại một số quốc gia trên thế giới hay ngay tại một số tỉnh, thành phố ở nước ta, việc sử dụng vỉa hè được quy định cụ thể, quy hoạch phù hợp để khai thác kinh tế, phục vụ đời sống người dân, tạo kế sinh nhai cho nhiều hộ buôn bán nhỏ lẻ.

Hải Phòng, một thành phố năng động, hiện đại, vừa có chiều sâu văn hoá với nhiều nét độc đáo cũng cần học hỏi, nghiên cứu, áp dụng mô hình này. Thành phố càng sớm ban hành quy định cụ thể việc sử dụng vỉa hè, người dân, nhất là các gia đình có thu nhập chủ yếu từ buôn bán trên vỉa hè càng phấn khởi.

Việc này cần thực hiện khẩn trương, nhưng cũng cần thật kỹ lưỡng, vừa bảo đảm phát triển kinh tế - xã hội, vừa lo cho sinh kế người dân song cũng phải bảo đảm trật tự giao thông. Nhiều cử tri mong muốn thành phố xem xét quy định cụ thể các vị trí được kinh doanh trên vỉa hè nhưng phải đăng ký và chịu sự quản lý của chính quyền địa phương, chỉ hoạt động trong khung giờ, phạm vi nhất định, không ảnh hưởng tiêu cực đến an toàn giao thông, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường tại khu vực đó…

Có thể hình thành các “tuyến phố vỉa hè” - nơi chính quyền địa phương tạo điều kiện về mặt bằng, gian hàng và thu hút các tiểu thương buôn bán nhỏ lẻ, không có vị trí cố định về buôn bán, kinh doanh.

Làm được như vậy, việc bảo đảm trật tự đường hè mới trọn vẹn ý nghĩa, vừa mở lối cho trật tự đô thị, vừa không khép lại sinh kế và ảnh hưởng đến cuộc sống của một bộ phận người dân. Nghị quyết về hoạt động chất vấn tại kỳ họp HĐND thành phố đã ban hành về nội dung này là một căn cứ để các cấp có trách nhiệm, thẩm quyền khẩn trương vào cuộc, triển khai thực hiện và cử tri, nhân dân, đại biểu HĐND thành phố theo dõi, giám sát, sớm gỡ khó một điều mà cử tri, nhân dân đang mong mỏi.

PHONG TUYẾT