Giữ 'lửa' nhân lực cấp xã
Hải Phòng ban hành nhiều chính sách tạo động lực giúp đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã yên tâm công tác khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Thêm việc, thêm trách nhiệm
Qua hơn 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn thành phố cho thấy những hiệu quả rõ rệt bước đầu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều xã, phường vẫn đang lúng túng trước thẩm quyền mới, thiếu hụt nhân lực chuyên môn. Đặc biệt việc phân cấp, phân quyền ngày càng được đẩy mạnh, trong khi đội ngũ cán bộ vẫn mỏng, thiếu hụt cả về số lượng lẫn chuyên môn.
18 giờ 30, điện tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Đông Hải vẫn sáng. Sau khi hoàn tất việc tiếp nhận hồ sơ của người dân, nhiều công chức tiếp tục số hóa hồ sơ, cập nhật dữ liệu lên hệ thống và xử lý những thủ tục còn tồn trong ngày. Anh Phạm Thanh Nguyện, công chức tư pháp - hộ tịch phường Đông Hải cho biết, mỗi ngày trung tâm tiếp hơn 200 lượt công dân, riêng lĩnh vực tư pháp - hộ tịch khoảng 100 lượt. Khối lượng hồ sơ lớn khiến hầu hết công chức thường xuyên làm ngoài giờ. Cùng với yêu cầu rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nhiều người phải ở lại làm thêm để bảo đảm hồ sơ được xử lý nhanh nhất.
Ngoài tiếp nhận hồ sơ trực tiếp, công chức bộ phận "một cửa" còn hướng dẫn người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến; số hóa hồ sơ, cập nhật dữ liệu trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và tổng hợp báo cáo phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành. Trong khi đó, số lượng hồ sơ ở các lĩnh vực đất đai, tư pháp, xây dựng, đầu tư, chính sách xã hội ngày càng tăng.
Tại xã Kiến Thụy, quy mô địa bàn quản lý và dân số đều tăng sau sắp xếp. Trong khi đó, địa phương vẫn thiếu 2 biên chế so với số được tạm giao năm 2026, khiến nhiều cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực. Theo ông Nguyễn Đức Hướng, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Kiến Thụy, cán bộ cấp xã hiện không chỉ quản lý địa bàn mà còn phải đáp ứng yêu cầu về công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số và thực hiện nhiều nhiệm vụ chuyên môn trước đây thuộc cấp huyện.
Thực tế hơn 1 năm triển khai mô hình mới cho thấy, yêu cầu đối với cán bộ, công chức cấp xã ngày càng cao, một người phải đảm nhận 3 - 4 nhiệm vụ và kiêm nhiệm nhiều công việc khác nhau. Nguyên nhân do thiếu biên chế, thiếu cán bộ, công chức có trình độ chuyên môn theo đúng vị trí việc làm.
Áp lực công việc lớn, nhiệm vụ nhiều song thu nhập của phần lớn cán bộ, công chức còn chưa tương xứng. Tại hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều địa phương kiến nghị cần sớm có cơ chế phù hợp để "giữ chân" đội ngũ cán bộ có năng lực, kinh nghiệm, nhất là ở các lĩnh vực như tài chính, đầu tư, xây dựng, chuyển đổi số và cải cách hành chính...
Động lực từ những chính sách mới
Để tạo động lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, Hải Phòng đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực như chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng, nguồn nhân lực chất lượng cao thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; chính sách hỗ trợ đi lại đối với cán bộ, công chức; chính sách quy định mức chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức...
Đáng chú ý, tại kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 vừa qua, HĐND thành phố đã ban hành nghị quyết hỗ trợ công chức, viên chức làm việc tại bộ phận "một cửa" các cấp. Theo đó, công chức làm việc tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố được hỗ trợ 2 triệu đồng/người/tháng; tại trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã được hỗ trợ 1,2 triệu đồng/người/tháng; đồng thời, được hỗ trợ trang phục 3 triệu đồng/người/năm.
Anh Phạm Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Kim Thành cho biết, sau khi không còn cấp huyện, cấp xã được phân cấp thêm hàng trăm nhiệm vụ, trong đó lĩnh vực cải cách hành chính chiếm khối lượng rất lớn. Trong khi nhiều địa phương chưa đủ biên chế, công chức bộ phận "một cửa" thường xuyên phải làm thêm giờ để bảo đảm tiến độ giải quyết hồ sơ, nhất là ở những xã, phường có lượng giao dịch lớn. Vì vậy, chính sách hỗ trợ không chỉ góp phần tăng thu nhập mà còn là sự ghi nhận đối với áp lực và trách nhiệm của đội ngũ trực tiếp phục vụ người dân, đó chính là động lực để mỗi cán bộ, công chức, viên chức không ngừng nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Theo tính toán, Hải Phòng có hơn 2.100 công chức, viên chức làm việc tại bộ phận "một cửa". Khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã được phân cấp, ủy quyền thêm nhiều nhiệm vụ, trong đó lĩnh vực cải cách hành chính chiếm khối lượng lớn. Áp lực công việc tăng trong khi nhiều địa phương chưa đủ biên chế khiến công chức bộ phận "một cửa" thường xuyên làm thêm giờ, nhất là tại các xã, phường có lượng giao dịch lớn.
Theo ông Trần Văn Thiện, Phó Chánh Văn phòng UBND thành phố, việc ban hành chính sách hỗ trợ rất cần thiết. Ngoài khối lượng công việc lớn, công chức bộ phận "một cửa" thường xuyên làm thêm giờ, làm việc vào thứ bảy, chủ nhật, thậm chí xuống tận thôn, tổ dân phố, hộ gia đình để hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính.
Hơn 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cho thấy, cấp xã đang trở thành "mắt xích" quan trọng quyết định chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính. Vì vậy, cùng với việc nâng cao năng lực đội ngũ, xây dựng, ban hành chính sách để "giữ chân" và tạo động lực cho cán bộ, công chức cấp xã sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới.