Làm gì để giảm doanh nghiệp, hộ kinh doanh ngừng hoạt động?

Sản xuất xanh, tiêu dùng xanh và phát triển bền vững không còn là xu hướng mà trở thành yêu cầu của thị trường. Từ các tập đoàn đa quốc gia đến những thị trường xuất khẩu lớn đều đặt ra tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc, sử dụng hiệu quả tài nguyên, trách nhiệm xã hội và quản trị doanh nghiệp (ESG). Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi tư duy sản xuất, kinh doanh.

Áp lực chuyển đổi không chỉ dành cho các doanh nghiệp. Hộ kinh doanh cũng đứng trước yêu cầu chuẩn hóa quy trình sản xuất, minh bạch nguồn gốc sản phẩm, từng bước ứng dụng công nghệ số trong quản lý và tiêu thụ hàng hóa. Các hợp tác xã muốn nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường cũng phải hướng tới sản xuất sạch, kinh tế tuần hoàn, xây dựng thương hiệu và đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng. Dù quy mô khác nhau, tất cả đều có chung một đích đến là phát triển bền vững.

Những năm gần đây, khu vực kinh tế tư nhân Hải Phòng tiếp tục phát triển với số doanh nghiệp, hộ kinh doanh thành lập mới tăng qua từng năm. Tuy nhiên, số doanh nghiệp, hộ kinh doanh tạm ngừng hoạt động và rút lui khỏi thị trường cũng ở mức cao.

Theo báo cáo của Thuế thành phố trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố có 5.149 doanh nghiệp, tổ chức mới thành lập. Song cũng có đến 3.653 doanh nghiệp, tổ chức làm thủ tục tạm ngừng kinh doanh có thời hạn và hơn 3.000 doanh nghiệp, tổ chức chấm dứt hiệu lực mã số thuế (đồng nghĩa với việc giải thể, phá sản).

Ở khu vực hộ kinh doanh, đơn vị quản lý 226.543 hộ kinh doanh nhưng chỉ có 93.988 hộ đang hoạt động. Những con số này cho thấy khu vực kinh tế tư nhân đang phát triển về quy mô, nhưng sức chống chịu và khả năng thích ứng của nhiều chủ thể còn yếu.

Thực tế cũng cho thấy, để thích ứng yêu cầu của thị trường, nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã đã chủ động chuyển đổi theo hướng xanh, ứng dụng công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm. Song, quá trình này vẫn gặp không ít rào cản như thiếu nguồn lực đầu tư, khó tiếp cận công nghệ, hạn chế về quản trị, thiếu thông tin thị trường và các tiêu chuẩn quốc tế.

Trong bối cảnh đó, hỗ trợ kinh doanh phát triển không thể chỉ dừng ở việc cải cách thủ tục hành chính hay khuyến khích thành lập mới. Điều cần hơn là xây dựng một hệ sinh thái đồng hành cùng doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã trong suốt quá trình phát triển, từ nâng cao năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh đến kết nối thị trường và nguồn lực tài chính.

Mới đây, UBND thành phố ban hành kế hoạch triển khai Quyết định số 926/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn thành phố. Điểm nhấn của chương trình là các giải pháp sẽ được triển khai đồng bộ theo hướng xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ bền vững, giúp các chủ thể kinh doanh tiếp cận tri thức, công nghệ, tài chính xanh và thị trường để nâng cao năng lực cạnh tranh một cách bền vững.

Để chương trình phát huy hiệu quả, việc triển khai cần bám sát nhu cầu thực tế của từng nhóm đối tượng. Doanh nghiệp cần được hỗ trợ đổi mới công nghệ, áp dụng các tiêu chuẩn ESG và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đối với hộ kinh doanh, cần hỗ trợ chuẩn hóa quy trình sản xuất, ứng dụng thương mại điện tử, xây dựng thương hiệu và từng bước nâng cao năng lực quản trị. Trong khi đó, các hợp tác xã cần được tạo điều kiện phát triển vùng nguyên liệu xanh, đẩy mạnh liên kết theo chuỗi giá trị, hoàn thiện tiêu chuẩn chất lượng và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Cùng với các chính sách hỗ trợ, việc phát triển mạng lưới chuyên gia tư vấn, mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng xanh và các nguồn vốn đầu tư sẽ tạo thêm động lực để các chủ thể kinh doanh chuyển đổi theo hướng bền vững.

Tuy nhiên, quan trọng hơn cả vẫn là sự chủ động của mỗi chủ thể kinh doanh trong đổi mới tư duy, đẩy mạnh chuyển đổi xanh trong sản xuất, kinh doanh, chủ động hơn trong tiếp cận các chính sách hỗ trợ.

Khi các chủ thể kinh doanh đủ năng lực thích ứng, đổi mới và phát triển bền vững, chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của kinh tế thành phố sẽ được nâng lên. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thành phố thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026 - 2030 đề ra.

NGUYÊN HÀ