Hải Phòng tăng tốc xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo tầm quốc tế

Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất

Những năm qua, Hải Phòng phát huy hiệu quả vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng tại vùng duyên hải Bắc Bộ để thúc đẩy thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng, công nghiệp, cảng biển, logistics và cải thiện môi trường đầu tư, qua đó khẳng định vai trò là một trong những cực tăng trưởng của cả nước.

Sau khi mở rộng không gian phát triển, Hải Phòng tiếp tục duy trì vị trí trong nhóm dẫn đầu cả nước về cải cách hành chính, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo cấp địa phương. Thành phố cũng liên tục duy trì 11 năm tăng trưởng ở mức hai con số.

Trong chuỗi cung ứng toàn cầu, Hải Phòng nổi bật với năng lực logistics. Hệ thống cảng biển nước sâu Lạch Huyện cùng các bến container hiện đại giúp thành phố đảm nhiệm vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động liên tục của các chuỗi sản xuất công nghệ xuyên quốc gia.

Đến nay, Hải Phòng có 1.868 dự án FDI đến từ 42 quốc gia và vùng lãnh thổ với tổng vốn đăng ký hơn 54 tỷ USD. Thành phố là điểm đến của nhiều tập đoàn công nghệ lớn như LG với tổng vốn đầu tư 10,59 tỷ USD, cùng các doanh nghiệp GE Vernova, Pegatron, Kyocera, Bridgestone... Tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghiệp công nghệ cao trong ngành chế biến, chế tạo đã tăng lên 68%.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng, trên cơ sở các chương trình, đề án của Trung ương và thành phố, hoạt động khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo thời gian qua đã từng bước hình thành, phát triển và lan tỏa rộng hơn trong cộng đồng doanh nghiệp cũng như các tổ chức nghiên cứu.

Thành phố đã đưa vào vận hành Cổng thông tin hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; xây dựng mạng lưới hỗ trợ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo với đầu mối là Trung tâm Đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ Hải Phòng thuộc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng; đồng thời tổ chức hơn 100 chương trình đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho hàng nghìn tổ chức, cá nhân khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ Hải Phòng Nguyễn Thị Cẩm Hương cho biết, trong giai đoạn 2017 - 2026, Trung tâm đã hỗ trợ hàng trăm doanh nghiệp khởi nghiệp, bảo trợ thành công 14 doanh nghiệp phát triển thành doanh nghiệp khoa học và công nghệ.

Bên cạnh đó, nhiều hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp được thành phố triển khai hiệu quả. Techfest Hải Phòng 2025 đã trở thành diễn đàn quy tụ hàng nghìn đại biểu và chuyên gia công nghệ gặp gỡ, kết nối. Mô hình "Hải Phòng - Cafe Khởi nghiệp sáng tạo" với gần 50 chương trình được tổ chức đã tạo không gian kết nối giữa doanh nhân, nhà nghiên cứu và cộng đồng khởi nghiệp.

Hải Phòng cũng tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo thông qua các chương trình nghiên cứu thị trường, kết nối tại Hoa Kỳ, Canada, Pháp, Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản..., hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tiếp cận công nghệ, tìm kiếm đối tác và kêu gọi vốn đầu tư.

Năm 2025, Hải Phòng đạt 58,09 điểm Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), xếp thứ 4 cả nước. Thành phố hiện có khoảng 200 startup đổi mới sáng tạo, hơn 75 doanh nghiệp khoa học và công nghệ cùng trên 1.400 doanh nghiệp công nghệ số.

Đặc biệt, năm 2026, Hải Phòng lần đầu lọt top 1.000 Hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu của StartupBlink, xếp hạng 765. Dấu mốc này cho thấy thành phố bắt đầu được cộng đồng quốc tế nhận diện không chỉ là trung tâm công nghiệp, cảng biển mà còn là địa phương có hệ sinh thái khởi nghiệp, năng lực kết nối công nghệ và môi trường hỗ trợ đổi mới sáng tạo.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng Nguyễn Cao Thắng cho biết, dấu mốc này là kết quả của một chiến lược phát triển bền bỉ, quá trình chuyển mình mạnh mẽ và định hướng xây dựng phong trào đổi mới sáng tạo theo chiều sâu, lấy hiệu quả thương mại hóa công nghệ làm thước đo.

Tạo nền tảng hướng tới trung tâm đổi mới sáng tạo quốc tế

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hải Phòng xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải thực sự trở thành nền tảng, động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trong giai đoạn mới.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hoàng Minh Cường cho biết, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được thành phố xác định là phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo theo hướng thực chất.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố, việc phát triển Công viên Khoa học và đổi mới sáng tạo; xây dựng cơ chế kết nối giữa viện nghiên cứu, trường học, doanh nghiệp và nhà đầu tư; thúc đẩy chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu; phát triển quỹ đầu tư mạo hiểm và mở rộng hợp tác quốc tế là những giải pháp mang ý nghĩa nền tảng.

Với phương châm lấy đổi mới sáng tạo làm động lực cốt lõi để bứt phá, Hải Phòng đang chủ động xây dựng tầng năng lực phát triển mới, tập trung vào khởi nghiệp sáng tạo, chuyển giao công nghệ, phát triển doanh nghiệp số và nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển (R&D).

Đề án "Hải Phòng - Thành phố Đổi mới sáng tạo", được phê duyệt tháng 4/2026, đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa Hải Phòng trở thành một trong những trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, lọt top 300 thành phố có chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo toàn cầu, đồng thời duy trì Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương và Chỉ số chuyển đổi số trong nhóm dẫn đầu cả nước.

Song song việc đầu tư hạ tầng đổi mới sáng tạo, Hải Phòng định hướng tạo đột phá về cơ chế, chính sách thông qua mô hình Sandbox. Thành phố sẽ tiên phong áp dụng các khung pháp lý thử nghiệm đối với công nghệ và mô hình kinh doanh mới nhằm thu hút doanh nghiệp công nghệ; đồng thời xây dựng các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tài chính và thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm để hỗ trợ các startup có tiềm năng tăng trưởng nhanh.

Thành phố cũng sẽ đưa giáo dục khởi nghiệp sáng tạo vào trường học; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn. Mục tiêu đến năm 2030 là hỗ trợ phát triển ít nhất 400 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Cụ thể hóa Nghị quyết số 226/2025/QH15 và các nghị quyết chuyên đề của Hội đồng nhân dân thành phố, Hải Phòng đã triển khai ưu đãi thuế trong 5 năm đối với ngành chip bán dẫn và AI; thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm từ ngân sách; đồng thời vận hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox).

Cùng với đó, việc hợp tác chiến lược với Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST) thông qua mô hình Khu KIST - Haiphong Techhub đang trở thành cầu nối trực tiếp đưa tri thức quốc tế vào doanh nghiệp địa phương.

Hiện thành phố đang tập trung chuẩn bị Techfest Hải Phòng 2026 với quy mô hơn 3.000 đại biểu đến từ 6 quốc gia. Sự kiện được kỳ vọng trở thành cầu nối thực chất giữa nghiên cứu với thị trường, giữa nhu cầu của doanh nghiệp với các giải pháp của startup; đồng thời công bố Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo cấp tỉnh, góp phần hoàn thiện mạng lưới đổi mới sáng tạo của thành phố.

Những cơ chế mới cùng việc thành lập khu kinh tế chuyên biệt, khu thương mại tự do được xác định là những điều kiện quan trọng để Hải Phòng tăng tốc hiện thực hóa mục tiêu lọt top 200 thành phố đổi mới sáng tạo toàn cầu và trở thành trung tâm quốc tế về nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ biển vào năm 2030.

TT (tổng hợp)