Biến đất xen kẹt thành nguồn lực phát triển đô thị

Đây là cơ sở quan trọng để các địa phương hoàn thiện thủ tục, triển khai thu hồi và đấu giá đất theo cơ chế, chính sách đặc thù.

Hiện thực hóa cơ chế đặc thù

Thực tế, nhiều thửa đất xen kẹt trong khu dân cư tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp. Không ít khu đất công bị các hộ liền kề lấn chiếm, tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng. Trước thực trạng đó, UBND thành phố dự kiến đưa 83 khu đất vào danh mục đất nhỏ hẹp. Qua khảo sát sơ bộ, một số khu đất còn vướng quy hoạch hoặc có công trình vi phạm nên được để lại để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ. Bên cạnh đó, nhiều khu đất manh mún, nhỏ lẻ cũng gặp khó khăn trong việc đo đạc, giải phóng mặt bằng và xác định giá đất.

Nghị quyết 226/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù dành cho thành phố Hải Phòng gồm 6 nhóm chính sách lớn với 41 cơ chế. Trong đó, thành phố được thu hồi các thửa đất nhỏ hẹp nằm xen kẹt để tạo quỹ đất đấu giá quyền sử dụng đất, vừa tăng nguồn thu ngân sách, vừa khắc phục tình trạng lãng phí và cải thiện mỹ quan đô thị.

Để cụ thể hóa cơ chế này, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND ngày 26/10/2025, quy định tiêu chí xác định các thửa đất xen kẹt được thu hồi để đấu giá quyền sử dụng đất. Ngày 27/1/2026, UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 27/KH-UBND để triển khai thực hiện.

Tiếp đó, ngày 23/6, HĐND thành phố thông qua danh mục các khu đất nhỏ hẹp do tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đang quản lý, sử dụng, nằm xen kẹt trong khu dân cư để thực hiện điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất và tài sản gắn liền với đất. Đợt 1 có 67 khu đất tại 30 xã, phường, với tổng diện tích 86,01 ha.

Việc thông qua danh mục, kèm theo vị trí và diện tích cụ thể của từng khu đất, là căn cứ để các địa phương tiếp tục hoàn thiện hồ sơ và tổ chức đấu giá theo quy định.

Mở rộng quỹ đất đủ điều kiện đấu giá

Mới đây, người dân tổ dân phố Xi Măng, phường Hồng Bàng đề nghị UBND phường xây dựng lộ trình cải tạo khu đất xen kẹt trước cửa số nhà 86/3 Hùng Duệ Vương nhằm tránh lãng phí, bảo đảm mỹ quan đô thị. Khu đất rộng 42,3 m², trước đây là nhà vệ sinh thùng công cộng, được phá dỡ từ năm 1993, hiện thuộc quỹ đất công do UBND phường quản lý và nằm trong quy hoạch đất ở. UBND phường đang lập danh mục các thửa đất xen kẹt, trong đó có khu đất này, để trình cấp có thẩm quyền xem xét tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất.

Tại phường Phù Liễn cũng có nhiều khu đất nông nghiệp xen kẹt trong khu dân cư, có nguồn gốc đất công và đủ điều kiện xem xét đấu giá theo cơ chế đặc thù, như khu đất tại ngõ 45 đường Lệ Tảo, tổ dân phố Lệ Tảo 3 và khu đất đường Quy Tức, tổ dân phố Kiến Thiết.

Hiện thành phố còn nhiều quỹ đất nông nghiệp diện tích nhỏ, nằm xen kẹt trong khu dân cư, phù hợp quy hoạch đất ở nhưng không đủ quy mô phát triển khu đô thị. Hiệu quả khai thác thấp khiến nhiều khu đất bị bỏ phí. Vì vậy, việc áp dụng cơ chế đấu giá theo Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị quyết số 22/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố là cần thiết để khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.

Để triển khai hiệu quả cơ chế đặc thù, tăng nguồn thu cho ngân sách, UBND thành phố giao các sở, ngành, địa phương tiếp tục rà soát, đề xuất các khu đất đủ điều kiện trình HĐND thành phố bổ sung vào danh mục. UBND các xã, phường chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả rà soát, phạm vi ranh giới, nguồn gốc đất và bảo đảm đáp ứng các tiêu chí theo quy định.

Đối với 67 khu đất đã được HĐND thành phố thông qua, UBND các xã, phường chủ động thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục thu hồi để đấu giá. Đồng thời tiếp tục rà soát, lựa chọn thêm các khu đất đủ điều kiện, báo cáo UBND thành phố trình HĐND thành phố xem xét, bổ sung danh mục, tạo cơ sở triển khai các bước tiếp theo.

BẢO CHÂU