Khách nước ngoài nói gì về chọi trâu Đồ Sơn?

Kinh ngạc trước tín ngưỡng biển và tinh thần cộng đồng

Mỗi dịp mùng 9/8 âm lịch, Đồ Sơn (Hải Phòng) lại trở thành tâm điểm của hàng vạn du khách tụ hội. Giữa tiếng trống hội ngũ liên dồn dập và tiếng reo hò làm rung chuyển khán đài, những "ông trâu" lực lưỡng lao vào nhau với những đòn đánh hiểm hóc. Là một trong những lễ hội lâu đời và gây tranh cãi bậc nhất Việt Nam, Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn không chỉ thu hút người dân nội địa mà còn gây tò mò với nhiều du khách nước ngoài. Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn 2026 cũng không ngoại lệ.

Đối với nhiều du khách quốc tế am hiểu văn hóa, chọi trâu Đồ Sơn không đơn thuần là một cuộc thi đấu giữa hai sinh thể, mà là một nghi lễ tâm linh gắn liền với đời sống của người dân vùng biển. Sự kỹ lưỡng của công tác chuẩn bị, quy mô hoành tráng, tính cộng đồng bền chặt và những câu chuyện truyền thuyết đằng sau lễ hội là yếu tố kích thích mạnh mẽ trí tò mò của họ.

Anh Mark Reynolds (42 tuổi, nhà nghiên cứu văn hóa đến từ Anh) chia sẻ sau khi trực tiếp theo dõi các hiệp đấu vòng loại Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn 2026 từ khán đài: “Trước khi đến Hải Phòng, tôi từng nghĩ đây chỉ là một phiên bản khác của Lễ hội đấu bò tót ở Tây Ban Nha. Nhưng khi trực tiếp chứng kiến nghi thức rước trâu và nghe người dân địa phương giải thích, tôi mới hiểu đây là một hình thức tạ ơn thần biển của ngư dân. Người ta không chọi trâu để giải trí thuần túy. Mỗi ông trâu đại diện cho cả một làng, được chăm sóc tỉ mỉ hàng năm trời như một thành viên trong gia đình. Tinh thần cộng đồng và sự tôn kính tâm linh của người dân ở đây thực sự làm tôi choáng ngợp”.

Đồng quan điểm đó, ông Jean-Luc Dupont (55 tuổi, du khách Pháp) lại ấn tượng bởi không khí lễ hội ngập tràn màu sắc truyền thống. “Sự cuồng nhiệt trên khán đài là điều tôi hiếm thấy ở các lễ hội châu Âu hiện đại. Bàn tay của nghệ nhân chăm sóc trâu, tiếng trống hội trận mạc, cờ hoa rợp trời... tất cả tạo nên một không khí di sản sinh động. Khách du lịch chúng tôi tìm kiếm những trải nghiệm nguyên bản như thế này khi đến Việt Nam — nơi văn hóa cổ xưa vẫn nồng nàn trong hơi thở cuộc sống hiện đại”, ông Dupont nhấn mạnh.

Nhiều du khách nước ngoài cũng tỏ ra ngạc nhiên khi biết rằng nghi thức tế thần và tục ăn thịt trâu chọi sau trận đấu là tục lệ cảm ơn thành hoàng làng biển, mong cầu mang lại may mắn, bình an cho những chuyến đi biển khơi xa. Dưới góc nhìn nhân học, việc chia sẻ lộc thần giúp họ thấu hiểu hơn về mối liên kết chặt chẽ giữa con người, thiên nhiên và tín ngưỡng bản địa.

Cần cung cấp thông tin sâu rộng

Ở chiều ngược lại, không thể phủ nhận rằng tính chất nảy lửa của các trận đấu cùng số phận cuối cùng của những "ông trâu" lại tạo ra rào cản tâm lý lớn đối với một bộ phận không nhỏ du khách quốc tế - đặc biệt là những người đến từ các quốc gia phương Tây vốn coi trọng vấn đề quyền động vật.

Anh Elena Rostova (29 tuổi, du khách đến từ Đức) chia sẻ với sự ngập ngừng: "Tôi hiểu đây là truyền thống lâu đời của địa phương và tôi tôn trọng sự khác biệt văn hóa. Tuy nhiên, với thế hệ trẻ như chúng tôi, những trò giải trí sử dụng động vật đang dần trở nên khó chấp nhận”.

Nhiều năm qua, bên cạnh sự thu hút hiếm có, sự xung đột giữa giá trị bảo tồn di sản truyền thống và chuẩn mực phúc lợi động vật hiện đại là bài toán mà chọi trâu Đồ Sơn phải đối mặt trong mắt bạn bè quốc tế. Một số chuyên gia du lịch nước ngoài cho rằng, nếu không có sự điều chỉnh linh hoạt trong khâu tổ chức hoặc truyền thông khéo léo để du khách hiểu rõ bản chất nghi lễ, lễ hội có thể vô tình tạo ra hình ảnh tiêu cực về sự bạo lực đối với những người lần đầu trải nghiệm.

Chị Johnathan Miller (38 tuổi, một blogger du lịch tự do người Úc) đưa ra góc nhìn dung hòa: “Tôi nghĩ giải pháp không phải là cấm đoán hay loại bỏ hoàn toàn, vì đó là lịch sử của Đồ Sơn. Tuy nhiên, Ban tổ chức nên có những tài liệu hướng dẫn hoặc thuyết minh tiếng Anh chuẩn xác, giải thích sâu sắc về giá trị lịch sử để du khách quốc tế không chỉ nhìn thấy tính máu me bề nổi. Đồng thời, việc bảo đảm an toàn cho cả trâu và người tham gia cần được thắt chặt hơn nữa”.

Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn trong mắt du khách nước ngoài vừa mang nét đẹp tâm linh biển cả, vừa thấp thoáng những băn khoăn của thời đại mới. Chính sự giao thoa giữa ngưỡng mộ và tranh luận ấy đã chứng minh sức hút không thể phủ nhận của một di sản: nó buộc người ta phải suy ngẫm, đối thoại và tìm kiếm điểm cân bằng giữa việc gìn giữ bản sắc dân tộc với hòa nhập văn hóa nhân loại.

THU HƯƠNG