Định hình tầm vóc mới cho thành phố Hải Phòng
Đồ án Quy hoạch chung thành phố đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, tạo động lực mới để thành phố Hải Phòng bứt phá trong giai đoạn mới.
Chiều 6/8, Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng nghe và cho ý kiến về phương án Quy hoạch chung thành phố đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.
Trong kết luận hội nghị, đồng chí Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Châu yêu cầu tiếp tục rà soát, cập nhật các chủ trương mới của Trung ương; phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của thành phố; nghiên cứu kỹ tác động của biến đổi khí hậu, quy mô dân số, nguồn nhân lực, phân kỳ đầu tư trước khi hoàn thiện hồ sơ trình Bộ Xây dựng thẩm định.
Yêu cầu ấy cho thấy thành phố không chấp nhận một đồ án chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt. Thành phố cần chuẩn bị nền tảng phát triển cho nhiều thập niên tới.
Thời gian qua, thành phố nhiều lần điều chỉnh quy hoạch để phù hợp với từng giai đoạn phát triển. Nhưng chưa lần nào bài toán quy hoạch đặt ra nhiều yêu cầu như hiện nay. Sau hợp nhất, quy mô thành phố thay đổi căn bản, không gian phát triển được mở rộng, dân số tăng lên. Hệ thống cảng biển, công nghiệp, logistics, đô thị, nông nghiệp và các vùng sinh thái được đặt trong một chỉnh thể thống nhất. Một thành phố mới đòi hỏi một cách quy hoạch mới.
Nếu trước đây quy hoạch chủ yếu giải quyết bài toán phát triển từng khu vực, từng ngành thì nay phải tổ chức lại không gian phát triển trên quy mô toàn thành phố. Phương án nghiên cứu với cấu trúc "2 trung tâm - 3 trục động lực - 3 TOD - 4 khu kinh tế - 5 trục cảnh quan" phản ánh rõ định hướng ấy. Mỗi trung tâm, mỗi hành lang phát triển không tồn tại riêng lẻ mà được đặt trong mối liên kết với hệ thống cảng biển, logistics, giao thông và các cực tăng trưởng mới.
Đây là bước chuyển phù hợp với yêu cầu phát triển của thành phố Hải Phòng trong giai đoạn mới. Một đô thị có quy mô gần 4,7 triệu dân không thể tiếp tục phát triển theo tư duy dàn trải hoặc cục bộ địa phương. Quy hoạch phải tạo được sự liên kết giữa khu vực; giữa vùng ven biển với khu vực nội địa; giữa công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp và không gian sinh thái. Khi cấu trúc phát triển được xác lập rõ ràng, nguồn lực đầu tư mới được phân bổ hợp lý, hạ tầng mới phát huy hiệu quả, quỹ đất mới được khai thác đúng giá trị.
Tuy nhiên, quy hoạch chỉ phát huy giá trị khi gắn với khả năng thực hiện. Đây cũng là nội dung được đồng chí Bí thư Thành ủy đặc biệt lưu ý khi yêu cầu nghiên cứu kỹ phân kỳ đầu tư, tốc độ gia tăng dân số, nhu cầu nguồn nhân lực và tác động của biến đổi khí hậu.
Một đồ án quy hoạch có thể đặt ra mục tiêu cao nhưng nếu thiếu lộ trình thực hiện và nguồn lực bảo đảm thì sẽ khó đi vào cuộc sống.
Thực tế cho thấy, nhiều địa phương từng phải điều chỉnh quy hoạch sau một thời gian ngắn do dự báo chưa sát thực tiễn hoặc phát triển thiếu đồng bộ. Thành phố Hải Phòng có điều kiện để tránh những hạn chế đó nếu ngay từ đầu tính toán đầy đủ các yếu tố phát triển dài hạn.
Việc cập nhật các nghị quyết mới của Trung ương cũng nhằm bảo đảm quy hoạch thành phố thống nhất với định hướng phát triển quốc gia, nhất là mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh và đổi mới mô hình tăng trưởng.
Một nội dung khác cần được nhìn nhận đúng mức là yêu cầu cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Thành phố có lợi thế lớn về biển nhưng cũng là địa phương chịu tác động trực tiếp của biến đổi khí hậu. Những hành lang xanh, hệ thống sông, mặt nước, rừng ngập mặn hay không gian ven biển vì thế không chỉ có giá trị cảnh quan mà còn là điều kiện bảo đảm phát triển bền vững. Quy hoạch càng nhìn xa, yêu cầu này càng phải được đặt lên hàng đầu.
Mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố cảng công nghiệp, dịch vụ hiện đại tầm châu Á vào giữa thế kỷ XXI và hướng tới siêu đô thị biển có sức cạnh tranh toàn cầu vào năm 2075 là mục tiêu không nhỏ. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, thành phố cần nhiều hơn những dự án quy mô lớn. Điều quan trọng trước hết là phải có một bản quy hoạch đủ tầm, đủ khả thi và đủ sức dẫn dắt quá trình phát triển.
Cuộc họp Ban Thường vụ Thành ủy ngày 6/8 cho thấy thành phố đang lựa chọn cách tiếp cận thận trọng đối với một quyết định có ý nghĩa lâu dài.
Một đồ án quy hoạch được chuẩn bị kỹ sẽ không chỉ tạo thêm không gian phát triển mà còn tạo niềm tin cho nhà đầu tư, cơ sở để huy động nguồn lực và định hướng cho cả hệ thống chính trị trong tổ chức thực hiện. Đó mới là giá trị lớn nhất của quy hoạch chung thành phố Hải Phòng trong giai đoạn phát triển mới.