Nguồn nhân lực tạo lợi thế cạnh tranh mới cho Hải Phòng
Thực tế tại Hải Phòng cho thấy nhiều doanh nghiệp FDI đã thay đổi cách tiếp cận trong phát triển nhân lực.
Khu Thương mại tự do và các khu kinh tế mới mở ra không gian phát triển chưa từng có cho Hải Phòng. Tuy nhiên, để chuyển hóa lợi thế về thể chế thành năng lực cạnh tranh thực sự, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở hạ tầng hay dòng vốn đầu tư mà còn ở nguồn nhân lực chất lượng cao.
Cạnh tranh bằng con người
Khu Thương mại tự do, Khu kinh tế chuyên biệt cùng hàng loạt khu công nghiệp mới đang mở ra giai đoạn phát triển mới của Hải Phòng. Nếu trước đây, lợi thế cạnh tranh của thành phố chủ yếu đến từ vị trí địa lý, hạ tầng cảng biển, giao thông và chính sách ưu đãi đầu tư thì nay, khi hướng tới thu hút các ngành công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, sản xuất thông minh và nghiên cứu - phát triển (R&D), nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành yếu tố quyết định.
Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong cạnh tranh giữa các trung tâm công nghiệp. Nhà đầu tư không chỉ tìm kiếm địa điểm có hạ tầng đồng bộ, thủ tục thuận lợi mà còn đánh giá khả năng tuyển dụng, đào tạo và giữ chân lao động có trình độ. Với các ngành công nghệ cao, con người không còn là yếu tố đầu vào đơn thuần mà là nền tảng tạo nên năng suất, chất lượng sản phẩm và năng lực đổi mới sáng tạo.
Thực tế tại Hải Phòng cho thấy nhiều doanh nghiệp FDI đã thay đổi cách tiếp cận trong phát triển nhân lực. Nếu trước đây, lợi thế tuyển dụng chủ yếu dựa vào thu nhập thì nay môi trường làm việc, cơ hội phát triển nghề nghiệp, đào tạo và văn hóa doanh nghiệp ngày càng giữ vai trò quan trọng trong thu hút nhân tài.
LITEON Việt Nam là một ví dụ. Sau hơn một thập kỷ phát triển tại khu công nghiệp VSIP Hải Phòng, doanh nghiệp hiện có hơn 9.500 lao động và liên tục mở rộng sản xuất. Cùng với đầu tư công nghệ, LITEON xây dựng hệ thống đào tạo nội bộ, phát triển đội ngũ kế cận, chú trọng môi trường làm việc, chính sách phúc lợi và cơ hội thăng tiến.
Những nỗ lực đó giúp LITEON ba năm liên tiếp được HR Asia vinh danh là "Nơi làm việc tốt nhất châu Á", đồng thời được ghi nhận ở hạng mục "Môi trường làm việc tốt nhất Việt Nam" tại The Best of Vietnam 2026. Những giải thưởng này phản ánh xu hướng cạnh tranh mới của doanh nghiệp công nghệ cao: muốn phát triển bền vững phải xây dựng môi trường đủ sức thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng.
Chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới
Theo Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, năm 2026, các khu công nghiệp, khu kinh tế cần khoảng 120.000 lao động, riêng 6 tháng cuối năm cần khoảng 55.000 lao động. Trong khi đó, nguồn cung mới chỉ đáp ứng khoảng 49% nhu cầu tuyển dụng. Trong bối cảnh thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 13%/năm trở lên, bảo đảm nguồn nhân lực trở thành điều kiện quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển.
Trước yêu cầu đó, Hải Phòng đang từng bước hình thành chuỗi liên kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp thay vì chỉ tập trung tuyển dụng.
Một trong những mô hình tiêu biểu là sự hợp tác giữa Công ty CP SHINEC (chủ đầu tư khu công nghiệp sinh thái Nam Cầu Kiền), Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng và Haitian Education. Theo thỏa thuận, các bên phối hợp xây dựng chương trình đào tạo gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp; tổ chức tham quan, kiến tập, thực tập ngay tại khu công nghiệp, nhà máy và ưu tiên tuyển dụng sinh viên đáp ứng yêu cầu công việc.
Theo ông Phạm Hồng Điệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP SHINEC, sự phát triển của các ngành cơ khí, điện, tự động hóa và sản xuất thông minh kéo theo nhu cầu lớn về nhân lực kỹ thuật. Vì vậy, SHINEC chủ động kết nối cơ sở đào tạo với doanh nghiệp, giúp chương trình học bám sát nhu cầu tuyển dụng và công nghệ sản xuất, đồng thời tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận sớm môi trường làm việc thực tế.
Đây cũng là hướng đi Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng đang triển khai trên quy mô rộng hơn. Từ đầu năm đến nay, đơn vị tổ chức các chương trình xúc tiến lao động tại Sơn La, Thanh Hóa, Nghệ An; phối hợp với ngành giáo dục định hướng nghề nghiệp cho gần 3.000 học sinh, sinh viên với sự tham gia của hơn 200 doanh nghiệp và gần 30 cơ sở giáo dục; đồng thời ký kết 14 biên bản ghi nhớ hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp. Trong tháng 8, Ban Quản lý tiếp tục kết nối thực tập cho 157 sinh viên, góp phần hình thành nguồn nhân lực ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Theo đồng chí Phạm Văn Thép, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, nguồn bổ sung lao động thời gian tới sẽ tập trung vào 2 nhóm là lao động ngoại tỉnh và học sinh, sinh viên chuẩn bị tốt nghiệp. Vì vậy, cùng với xúc tiến lao động tại các địa phương, Ban sẽ tiếp tục đẩy mạnh kết nối giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp; tăng cường truyền thông về cơ hội việc làm, chế độ đãi ngộ; đồng thời phối hợp rà soát nhu cầu về nhà ở, phương tiện giao thông, trường học, dịch vụ gửi trẻ để tham mưu xây dựng cơ chế, chính sách thu hút và giữ chân người lao động gắn bó lâu dài với các khu công nghiệp, khu kinh tế.