Trường tư trước yêu cầu quản trị chuyên nghiệp

Thông tư số 48/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường tiểu học, trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học loại hình tư thục có hiệu lực từ ngày 8/8/2026.

Hoàn thiện hành lang pháp lý

Thông tư số 48/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo thay thế Thông tư số 40/2021/TT-BGDĐT với nhiều điểm mới. Thông tư số 48 tiếp tục kế thừa các quy định về tổ chức và hoạt động của trường phổ thông tư thục, đồng thời hoàn thiện theo hướng làm rõ hơn vai trò, trách nhiệm của các chủ thể trong nhà trường.

Nếu Thông tư 40 chủ yếu quy định khung về tổ chức, hoạt động, cơ cấu quản lý, điều kiện bảo đảm chất lượng của trường phổ thông tư thục, thì Thông tư 48 nhấn mạnh hơn yêu cầu quản trị nhà trường, sự phân định trách nhiệm giữa các chủ thể và việc thực hiện quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình.

Theo quy định mới, nhà đầu tư thực hiện quyền của chủ sở hữu; Hội đồng trường thực hiện chức năng quản trị, quyết định các vấn đề quan trọng về định hướng phát triển; hiệu trưởng chịu trách nhiệm tổ chức, điều hành hoạt động giáo dục.

Theo ông Đỗ Duy Hưng, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng, việc ban hành Thông tư 48 thay thế là bước điều chỉnh phù hợp với sự phát triển của giáo dục tư thục hiện nay. Đặc biệt là sự xuất hiện ngày càng nhiều trường liên cấp, tổ hợp giáo dục quy mô lớn, đặt ra yêu cầu các trường phổ thông tư thục phải nâng cao năng lực quản trị, xây dựng cơ chế vận hành chuyên nghiệp, minh bạch, phù hợp với yêu cầu phát triển mới.

Tại Hải Phòng, toàn thành phố hiện có trên 50 trường phổ thông tư thục. Cùng với đó, xu hướng đầu tư vào giáo dục ngoài công lập đang có những chuyển biến mới với sự xuất hiện của các dự án như Tổ hợp Giáo dục FPT Hải Phòng, Tổ hợp Giáo dục Bắc sông Cấm (EQuest). Sự phát triển về số lượng, quy mô và mô hình hoạt động đặt ra yêu cầu các trường tư thục phải nâng cao năng lực quản trị, xây dựng cơ chế vận hành phù hợp.

Một điểm được quan tâm trong Thông tư 48 so với Thông tư 40 là yêu cầu quản trị nhà trường được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ hơn giữa định hướng phát triển và tổ chức thực hiện. Đây là yếu tố quan trọng đối với các trường tư thục, khi sự phát triển bền vững không chỉ phụ thuộc vào nguồn lực đầu tư mà còn ở chiến lược giáo dục, đội ngũ và văn hóa nhà trường.

Ông Phạm Quốc Khánh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường THCS và THPT Marie Curie Hải Dương (phường Lê Thanh Nghị) cho biết việc hoàn thiện quy định về quản trị trường tư thục là cần thiết, giúp các nhà trường có cơ sở xây dựng mô hình hoạt động chuyên nghiệp hơn.

Trường THCS và THPT Marie Curie Hải Dương đang thực hiện triết lý giáo dục hướng đến 5 giá trị cốt lõi: “Tôn trọng, Trách nhiệm, Yêu thương, Hợp tác, Sáng tạo”, với mục tiêu đào tạo những học sinh có phẩm chất, kiến thức, kỹ năng đáp ứng yêu cầu hội nhập, trở thành công dân toàn cầu. Vì vậy, quản trị nhà trường hiệu quả sẽ giúp kết nối tốt hơn giữa định hướng phát triển, nguồn lực đầu tư và hoạt động giáo dục, từ đó tạo môi trường để giáo viên phát huy năng lực, học sinh được phát triển toàn diện theo mục tiêu mà nhà trường hướng tới.

Với các trường tư thục, khi quy mô ngày càng mở rộng, việc xây dựng cơ chế quản trị rõ ràng, chuyên nghiệp là điều kiện quan trọng để duy trì chất lượng giáo dục và phát triển bền vững.

Phát huy vai trò hiệu trưởng

Bên cạnh việc làm rõ cơ chế quản trị, Thông tư 48 tiếp tục xác định trách nhiệm của hiệu trưởng trong tổ chức, điều hành hoạt động giáo dục. Quy định này phù hợp với yêu cầu thực tiễn khi người đứng đầu nhà trường ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc triển khai mục tiêu giáo dục.

Theo ông Nguyễn Hoàng Thông, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Sao Mai (phường Tân Hưng), Thông tư 48 tạo thêm cơ sở để các trường tư thục nâng cao tính chủ động trong tổ chức hoạt động, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực quản lý, điều hành của hiệu trưởng. Trong bối cảnh giáo dục đổi mới, hiệu trưởng không chỉ quản lý công việc thông thường hằng ngày mà còn phải là người dẫn dắt sự thay đổi, xây dựng môi trường để giáo viên sáng tạo, học sinh được phát triển năng lực.

“Đổi mới sáng tạo không chỉ nằm ở phương pháp dạy học mà còn trong cách quản lý đội ngũ, tổ chức hoạt động giáo dục và xây dựng văn hóa nhà trường. Người đứng đầu phải biết kết nối đội ngũ, khuyến khích giáo viên đổi mới để nâng cao chất lượng giáo dục”, ông Thông nói.

Bên cạnh các quy định về tổ chức, quản trị, Thông tư 48 cũng hướng tới việc nâng cao trách nhiệm của trường phổ thông tư thục đối với người học và xã hội.

So với Thông tư 40, quy định mới nhấn mạnh hơn yêu cầu thực hiện quyền tự chủ gắn với trách nhiệm, bảo đảm công khai, minh bạch trong hoạt động của nhà trường, trong đó có các nội dung liên quan đến tài chính, tài sản.

Đáng chú ý, Thông tư 48 quy định trường phổ thông tư thục có thể tổ chức hoạt động giáo dục ngoài kế hoạch thời gian năm học nhưng phải bảo đảm các yêu cầu theo quy định và không được thu học phí đối với thời gian này. Đối với cấp tiểu học, hoạt động phải bảo đảm tính tự nguyện, có sự đồng thuận của cha mẹ học sinh, không dạy trước chương trình, không gây quá tải.

Với những điểm mới được hoàn thiện, Thông tư 48 tạo thêm hành lang pháp lý để trường phổ thông tư thục nâng cao năng lực quản trị, phát triển chuyên nghiệp hơn, đồng thời hướng tới mục tiêu quan trọng nhất là nâng cao chất lượng giáo dục và bảo đảm quyền lợi của người học.

THẾ ANH