Rõ trách nhiệm địa phương về phân loại chất thải rắn
Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng yêu cầu người đứng đầu cấp xã, phường, đặc khu chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn.
Kết quả triển khai chưa đồng đều
Luật Bảo vệ môi trường quy định, từ ngày 1/1/2025, người dân phải thực hiện phân loại CTR sinh hoạt tại nguồn. Thực hiện quy định này, UBND thành phố và sở, ngành liên quan ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, chỉ đạo thực hiện. Gần nhất, ngày 26/1/2026, UBND thành phố có Công văn số 150/UBND-NNMT chấn chỉnh việc thực hiện phân loại CTR sinh hoạt tại nguồn.
Theo đó, UBND thành phố yêu cầu UBND các xã, phường, đặc khu thực hiện đầy đủ trách nhiệm trong công tác quản lý CTR sinh hoạt. Từ ngày 1/4/2026, các đơn vị thu gom, vận chuyển và xử lý CTR sinh hoạt trên địa bàn thành phố sẽ kiên quyết từ chối thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt không được phân loại đúng quy định, đồng thời thông báo cho cơ quan chức năng để kiểm tra, xử lý theo pháp luật.
Tuy nhiên, việc triển khai tại các địa phương còn chưa đồng bộ. Trong tháng 6/2026, UBND xã Nam Sách liên tiếp ban hành 3 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các trường hợp không phân loại CTR sinh hoạt tại nguồn tại thôn Nhân Lễ; do vi phạm Khoản 1, Điều 26 Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 7/7/2022 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Trong khi đó, tại nhiều địa phương, công tác phân loại CTR sinh hoạt mới đang ở giai đoạn tuyên truyền, hướng dẫn. Đơn vị thu gom, vận chuyển đảm nhận việc thu gom và phân loại rác.
Bên cạnh đó, trong quá trình thực hiện cũng có phát sinh vướng mắc. Ngày 14/5/2026, UBND phường Hồng Bàng có thông báo số 562/TB-UBND về việc bắt buộc phân loại CTR sinh hoạt tại nguồn từ ngày 15/5/2026. Theo phản ánh của ông Nguyễn Duy Hưng, Tổ dân phố Phan Bội Châu, khi công nhân môi trường đô thị kiên quyết từ chối thu gom rác sai quy định, nhiều hộ lén vứt rác trộm vào ban đêm gây tồn đọng, hôi thối trong ngõ sâu.
Trong khi đó, camera an ninh tại cơ sở có chất lượng hình ảnh rất mờ, khó nhận diện khuôn mặt để xử phạt. Để ngăn chặn tình trạng này, phường phải đầu tư lắp đặt bổ sung camera tại khu vực có nguy cơ phát sinh đổ trộm rác thải.
Địa phương quyết liệt hơn
Ngày 14/7, Thành ủy ban hành Chỉ thị 16 về tăng cường phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn đã chỉ rõ thực trạng: tỷ lệ CTR được phân loại tại nguồn còn thấp, chưa được tổ chức đồng bộ từ phân loại đến thu gom, xử lý. Nguyên nhân là do hạ tầng trang thiết bị hạn chế, đơn vị thu gom vẫn gộp chung nhiều loại rác, nhất là khu vực ngoại thành.
Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu: Đảng ủy xã, phương, đặc khu lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nghiêm Luật Bảo vệ môi trường; xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu, phân công từng cơ quan, đơn vị, đưa nhiệm vụ thực hiện phân loại CTR tại nguồn vào tiêu chí đánh giá việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị của các cấp ủy, địa phương và người đứng đầu. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả quản lý, phân loại CTR sinh hoạt tại nguồn.
Xã Kiến Hưng có tổng cộng gần 9.000 hộ, mỗi ngày phát sinh khoảng 7,2 tấn rác thải sinh hoạt. Hiện tại, Công ty TNHH Xây dựng môi trường đô thị Kiến Thụy đảm nhận việc thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt của xã Kiến Hưng tới khu vực xử lý tập trung Đình Vũ.
Ông Phạm Văn Định, Chủ tịch UBND xã Kiến Hưng cho biết, địa phương thành lập tổ công tác của Đảng ủy, UBND xã, đồng thời kiểm tra, nhắc nhở từng thôn khu dân cư.
Đối với những trường hợp cố tình, chây ỳ không thực hiện phân loại CTR tại nguồn, địa phương hoàn thiện hồ sơ xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường theo quy định. Đồng thời, xã làm việc với đơn vị xử lý từ chối thu gom CTR nếu không thực hiện phân loại tại nguồn.
Để việc thực hiện Chỉ thị 16 đạt hiệu quả cao, ông Lê Ngọc Biên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng cho biết, các phòng, ban, xí nghiệp trực thuộc công ty chủ động phối hợp sát sao với hệ thống chính trị cơ sở để cùng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đồng hành trong việc kiểm tra, đôn đốc và nâng cao hiệu quả phân loại CTR tại các khu dân cư; tăng tỷ lệ khối lượng rác được phân loại thành công tại nguồn lên mức cao hơn.
Công ty cũng siết chặt kỷ luật, kỷ cương vận hành toàn hệ thống, yêu cầu cán bộ, đảng viên và đội ngũ công nhân trực tiếp tuyệt đối tuân thủ nghiêm ngặt quy trình thu gom đúng giờ, đúng tuyến và vận chuyển đúng chủng loại rác đã phân loại, không để xảy ra tình trạng tái trộn lẫn rác trên đường vận chuyển; tiếp tục đổi mới hình thức tuyên truyền và phối hợp, tối ưu hóa hạ tầng kỹ thuật và xử lý.