Trao đúng việc để người tài tạo giá trị
Nghị quyết 53 mở ra cơ chế để chất xám từ nhiều nơi tham gia vào quá trình phát triển Hải Phòng.
Thu hút nhân tài không chỉ là câu chuyện về lương, thưởng hay các chính sách hỗ trợ. Điều người giỏi cần còn là cơ hội được làm đúng chuyên môn, phát huy sở trường và thấy được giá trị từ công việc mình đảm nhận. Từ cách tiếp cận này, Nghị quyết 53 của HĐND thành phố Hải Phòng mở ra một hướng đáng chú ý: không chỉ thu hút người giỏi mà quan trọng hơn là tạo môi trường để họ phát huy năng lực và đóng góp hiệu quả.
Điểm đáng chú ý của cơ chế này là mở rộng phạm vi thu hút nhân tài. Đối tượng không chỉ là cán bộ, công chức, viên chức mà còn gồm chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt, nhà quản lý, người lao động có trình độ cao đang làm việc trong nhiều lĩnh vực, khu vực, địa bàn khác nhau ở trong và ngoài nước. Một nhà khoa học tại viện nghiên cứu, chuyên gia trong doanh nghiệp hay nhà quản lý giàu kinh nghiệm đều có thể tham gia giải quyết các vấn đề của thành phố nếu nhiệm vụ được xác định cụ thể.
Đây cũng là ý nghĩa của cơ chế “đặt hàng”: thành phố đưa ra "bài toán", còn chuyên gia phát huy năng lực để giải quyết "bài toán" đó thông qua một nhiệm vụ cụ thể. Khi yêu cầu về sản phẩm, tiến độ, trách nhiệm và tiêu chí đánh giá được xác định rõ, người được giao nhiệm vụ có mục tiêu để phấn đấu, còn cơ quan, đơn vị sử dụng có căn cứ để đánh giá kết quả.
Tuy nhiên, cơ chế “đặt hàng” chỉ phát huy hiệu quả khi nhiệm vụ được xác định đúng và đủ rõ để người giỏi có thể phát huy năng lực. Mỗi bài toán cần gắn với mục tiêu, sản phẩm đầu ra, thời hạn và điều kiện triển khai cụ thể. Một sáng kiến dù có giá trị nhưng nếu thiếu môi trường để thử nghiệm, ứng dụng thì khó chuyển thành kết quả trong thực tế. Vì vậy, thu hút nhân tài không chỉ là tìm được người có năng lực mà còn phải tạo được “đất” để năng lực đó được phát huy và cống hiến.
Nghị quyết 53 tạo sức hút bằng những chính sách đãi ngộ cụ thể. Chuyên gia có thể được hưởng từ 30 - 100 triệu đồng/người/tháng, tùy trình độ, năng lực, uy tín và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đối với chuyên gia, nhà khoa học thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp thành phố, nếu đề tài được hội đồng nghiệm thu cấp thành phố đánh giá xuất sắc và được áp dụng rộng rãi trong thực tiễn, sẽ được thưởng bằng 25% tổng kinh phí ngân sách chi trả cho đề tài, tối đa không quá 500 triệu đồng/đề tài. Thành phố cũng hỗ trợ tối đa 50% chi phí thuê nhà, không quá 5 triệu đồng/tháng, trong trường hợp chuyên gia gặp khó khăn về nhà ở và chưa được bố trí nhà công vụ.
Giá trị của việc trọng dụng nhân tài, suy cho cùng, không nằm ở mức kinh phí đã chi mà ở những kết quả được tạo ra từ nguồn lực đó. Một công nghệ được ứng dụng, một đề án đi vào cuộc sống, một điểm nghẽn được tháo gỡ hay một cách làm mới tạo thêm giá trị cho thành phố - đây mới là thước đo thực chất của chính sách thu hút nhân tài.
Đãi ngộ chỉ có ý nghĩa khi được dành đúng cho những người có năng lực thực chất. Nghị quyết đặt ra các tiêu chí về thành tích chuyên môn, công trình nghiên cứu, sáng chế, kinh nghiệm chuyển giao công nghệ, uy tín và khả năng đảm nhận những nhiệm vụ khó. Nếu lựa chọn không kỹ, chính sách thu hút nhân tài rất dễ trở thành ưu đãi đơn thuần, thay vì là sự đầu tư cho những năng lực có thể tạo ra giá trị cho thành phố.
Quyền lợi cũng cần gắn với trách nhiệm. Người được hưởng chính sách phải thực hiện đúng cam kết về thời gian công tác và nhiệm vụ được giao. Trường hợp vi phạm hoặc không hoàn thành nhiệm vụ phải hoàn trả kinh phí hỗ trợ theo quy định. Cách làm này nhằm bảo đảm chính sách được thực hiện đúng mục tiêu: nguồn lực của thành phố được trao cho người có năng lực và được chuyển hóa thành những giá trị thiết thực.
Nghị quyết 53 mở ra cơ chế để chất xám từ nhiều nơi tham gia vào quá trình phát triển Hải Phòng. Khi người có năng lực được đặt đúng bài toán, được trao cơ hội hành động và được đánh giá bằng sản phẩm, chính sách nhân tài mới có thể tạo ra sức bật thực sự. Thước đo cuối cùng của chính sách vì thế không nằm ở số lượng người tài được thu hút mà ở những dấu ấn họ để lại trong từng bài toán phát triển của thành phố.
Khi người giỏi được đặt đúng chỗ, trao đúng việc và có đủ thời gian để cống hiến, nguồn lực chất xám sẽ trở thành động lực đưa Hải Phòng tiến xa hơn.