Góc nhìn

Giữ chuẩn Nghi thức Đội

MỘC MIÊN 15/08/2026 18:30

Đổi mới hoạt động Đội cần khuyến khích sáng tạo, nhưng Nghi thức Đội phải được thực hiện thống nhất, đúng quy định để giữ gìn tính kỷ luật và giá trị giáo dục.

Trong 2 ngày 8 và 9/8, xã Thanh Miện tổ chức nhiều hoạt động như hội trại, hội chợ quê, các trò chơi dân gian, giáo dục truyền thống và Liên hoan Tiếng hát Hoa phượng đỏ.
Hoạt động hè của thanh thiếu nhi các địa phương ở Hải Phòng.

Những ngày qua, một số hình ảnh thực hiện Nghi thức Đội chưa đúng quy định được chia sẻ trên mạng xã hội, thu hút sự quan tâm của dư luận. Trong đó, có những động tác hành tiến chân cao chân thấp, giật cục, thậm chí lắc hông rất phản cảm, không đúng với yêu cầu thống nhất của Nghi thức Đội đã được vun đắp từ nhiều thế hệ.

Nhìn những hình ảnh này, điều cần bàn không phải là một động tác đẹp hay xấu mà là nghi thức nghiêm trang của Đội thực hiện trong suốt nhiều năm đã bị tùy tiện thay đổi. Theo lý giải của những người trong cuộc là "sáng tạo" nên đã tự ý biến tấu để "làm mới". Thế nhưng họ quên mất một điều khi nghi thức đã được quy định thống nhất toàn quốc thì không được phép làm khác, không được tự ý thêm, bớt hoặc biến tấu. Đó không phải là sáng tạo mà đã làm sai chuẩn mực.

Cái sai trong tình huống trên có thể do hướng dẫn chưa thống nhất, do thói quen lâu ngày hoặc đơn giản là muốn làm mới, tạo không khí sôi nổi hơn. Nếu cách làm chưa đúng cứ lặp lại mà không được nhắc nhở, sửa kịp thời, lâu dần sẽ dễ trở thành bình thường và sẽ lệch chuẩn.

Nghi thức Đội là hệ thống thống nhất về nghi lễ, khẩu lệnh, đội hình, đội ngũ và các động tác của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh được rèn giũa qua nhiều thế hệ. Mỗi động tác tạo nên một đội hình đẹp, rèn luyện cho đội viên tính kỷ luật, ý thức tổ chức, tinh thần trách nhiệm và khả năng phối hợp trong tập thể.

Có thể sáng tạo trong cách tổ chức một hội trại, xây dựng trò chơi, dàn dựng văn nghệ, tổ chức giao lưu hay thiết kế các hoạt động trải nghiệm. Có thể tìm những cách thể hiện mới để nội dung giáo dục đến với thiếu nhi nhẹ nhàng, sinh động hơn. Nhưng với những nội dung thuộc Nghi thức Đội đã được quy định, sáng tạo không thể đồng nghĩa với tự ý thay đổi.

Đằng sau một tiết mục tại liên hoan văn nghệ, một hội trại hay một phần thi Nghi thức Đội là cả quá trình tập luyện của thiếu nhi và sự hướng dẫn của những anh chị phụ trách. Đó có thể là những buổi chiều, buổi tối sân nhà văn hóa sáng đèn, các em tập đi tập lại từng động tác, đội hình, lời hát để có một phần thể hiện chỉn chu.

Hội đồng Đội Trung ương xác định tổ chức Đội khuyến khích sáng tạo trong các hoạt động giáo dục thiếu nhi, nhưng Nghi thức Đội không nằm trong phạm vi được tùy ý biến tấu. Nghi thức là “ngôn ngữ chung” kết nối đội viên ở các địa phương, dù ở miền núi hay đồng bằng, trong trường học hay ngoài nhà trường.

Có thể đổi mới cách tổ chức và giáo dục nhưng không được thay đổi những chuẩn mực của Nghi thức Đội. Đây là điều những người tổ chức hoạt động Đội cần hiểu rõ. Nếu Nghi thức Đội là một chuẩn mực chung thì việc giữ chuẩn không thể chỉ đặt lên vai đội viên. Trách nhiệm trước hết thuộc về những người hướng dẫn các em.

Hội đồng Đội Trung ương nhấn mạnh yêu cầu tăng cường tập huấn, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện Nghi thức Đội tại cơ sở, đồng thời phát huy trách nhiệm của tổ chức Đoàn, Hội đồng Đội và đội ngũ cán bộ phụ trách ở từng cấp.

Ở đâu tổ chức hoạt động Đội, ở đó cần hướng dẫn thiếu nhi sáng tạo nhưng vẫn tôn trọng những quy định chung. Giữ đúng động tác, khẩu lệnh, đội hình để cùng rèn luyện tính kỷ luật, trách nhiệm và tinh thần tập thể, qua đó giữ gìn những giá trị của tổ chức Đội.

Thời điểm này, tại các địa phương ở Hải Phòng, các hội trại hè, liên hoan, giải bóng đá, giải bơi, thi múa hát, thi Nghi thức Đội, duyệt đội hình, đội ngũ... thu hút đông đảo thanh thiếu nhi. Nhiều nội dung được thể hiện sáng tạo, gần gũi với thiếu nhi nhưng không làm sai lệch những giá trị vốn có. Đây chính là cách cần được khuyến khích, làm cho hoạt động Đội phong phú hơn nhưng không đánh đổi những chuẩn mực cần giữ.

Công tác tập huấn nghiệp vụ Đội tại Hải Phòng được tổ chức hằng năm nhằm nâng cao kỹ năng cho đội ngũ cán bộ Đoàn, Đội và cán bộ chuyên trách thiếu nhi. Nội dung có những vấn đề chung về Nghi thức Đội, thực hành chào, tháo thắt khăn quàng, nghi lễ chào cờ cùng các kỹ năng tổ chức sinh hoạt, giao lưu và hoạt động thiếu nhi. Những nội dung tưởng như rất cơ bản ấy lại có ý nghĩa quan trọng. Bởi muốn đội viên thực hiện đúng thì trước hết người hướng dẫn phải hiểu đúng và làm đúng.

Sự việc diễn ra trên mạng xã hội vừa qua là lời cảnh tỉnh cho những người phụ trách hoạt động Đội nói chung. Cùng với tập huấn, cơ sở Đội cần thường xuyên rà soát, kiểm tra, kịp thời uốn nắn những động tác chưa chuẩn.

MỘC MIÊN