Để trẻ em xóm chài Ngọc Sơn không lỡ giấc mơ đến trường
Từ những phận đời lênh đênh sông nước, trẻ em xóm chài Ngọc Sơn, phường Phù Liễn (Hải Phòng) nay được đến trường.
Trẻ em xóm chài không còn lo mù chữ
Những ngày đầu tháng 8, nắng nóng kéo dài khiến cuộc sống của người dân xóm chài Ngọc Sơn, phường Phù Liễn thêm vất vả. Sau nhiều giờ mưu sinh trên sông nước, trở về những căn nhà lợp tôn, họ tiếp tục phải chịu cảnh oi bức, ngột ngạt.
Bà Đào Thị Mý, người dân xóm chài Ngọc Sơn cho biết người dân nơi đây phần lớn ở xã Kim Thành, thường xuyên đánh bắt tôm cá ở khu vực sông Lạch Tray. Trước đây, người dân lênh đênh trên sông nước, con cháu sinh ra đều trên thuyền không có cơ hội học hành. Lớn lên lại theo nghề đánh bắt tôm cá của bố mẹ…
"Không biết chữ thiệt thòi nhiều thứ lắm. Nhưng gần đây, chính quyền địa phương tạo điều kiện thuận lợi nên chúng tôi được neo đậu ở vùng bãi ven sông thuộc Tổ dân phố Hoàng Quốc Việt, cuộc sống dần ổn định. Từ khi có chỗ ở trên bờ, trẻ em xóm chài có nhiều cơ hội được học hành hơn ông bà, cha mẹ", bà Mý nói.
Mặc dù tạm thời ổn định cuộc sống nhưng khó khăn vẫn đeo bám người dân xóm chài bởi gần đây nguồn lợi thủy sản cạn kiệt, thu nhập từ nghề sông nước rất bấp bênh, nhiều người bỏ nghề để kiếm việc làm trên bờ. Vất vả là vậy, song điều đáng mừng là người dân xóm chài dần thay đổi nhận thức, không còn phó thác số phận cho sông nước, hay hoàn cảnh khó khăn mà để mặc các con không không được đến trường, đến lớp.
Theo ông Bùi Văn Thọ, Trưởng xóm chài Ngọc Sơn, xóm chài hiện nay có 27 hộ dân với hơn 100 nhân khẩu. Mặc dù còn khó khăn nhưng các gia đình ở xóm chài đều cố gắng chăm lo cho các con được đến trường như bao bạn bè cùng trang lứa. Cả xóm có 16 học sinh đang theo học tại các trường.
Việc học của trẻ em xóm chài có tiến bộ rõ nét. Trước đây, các em phần lớn chỉ học hết THCS là đi học nghề hoặc tiếp tục theo bố mẹ lênh đênh sông nước đánh bắt tôm cá. Từ năm 2025 đến nay, xóm có 7 em đã học đến THPT. Có gia đình còn có con tốt nghiệp đại học.
Chuẩn bị vào năm học mới 2026 - 2027, mặc dù gia đình nghèo, đông con nhưng chị Trần Thị Thảo luôn nỗ lực làm việc để lo cho các con năm học mới này sẽ tiếp tục được đến trường cùng các bạn.
Chị Thảo cho biết gia đình chị có 3 con đang học mẫu giáo, THCS và THPT. Chi phí cho việc học của các con mỗi tháng 4 - 5 triệu đồng nhưng chị cố gắng chi tiêu tằn tiện, đồng thời tranh thủ sự hỗ trợ, giúp đỡ của những nhà hảo tâm để lo cho các con đi học. Chuẩn bị cho năm học mới, chị Thảo tiết kiệm được một khoản chi phí để đóng học đầu năm cho các con, đồng thời nhờ các bạn tình nguyện viên xin sách cũ để các con học.
Cộng đồng chung tay
Chứng kiến vất vả, khó khăn của người dân xóm chài Ngọc Sơn, chính quyền phường Phù Liễn và các lực lượng tình nguyện chung tay chia sẻ, hỗ trợ để trẻ em xóm chài có cơ hội học hành. Phường chỉ đạo các trường học trên địa bàn tạo điều kiện cho trẻ em xóm chài được đến trường. Một số trường còn có chính sách miễn giảm học phí cho trẻ em xóm chài. Vào các dịp lễ, Tết, các trường học có quà động viên các em vươn lên trong học tập.
Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ngọc Sơn Bùi Thị Phi Nga cho biết những năm qua, nhà trường luôn mở rộng cánh cửa đón các em học sinh ở xóm chài đến học bằng tất cả tình yêu thương của các thầy, cô giáo, sự sẻ chia của học sinh toàn trường.
Đầu năm học 2025 - 2026, khi biết xóm chài gặp hỏa hoạn, thiêu rụi nhà ở của một số gia đình có học sinh đang học tại trường, Ban giám hiệu nhà trường phát động học sinh quyên góp, ủng hộ gia đình các em học sinh hơn 100 triệu đồng…
Các nhóm thiện nguyện kiên trì giúp các em tiến bộ trong học tập. Chị Phạm Thị Mến, giảng viên khoa ngoại ngữ, Trường Đại học Hải Phòng, cố vấn dự án Help to Fly cho biết suốt nhiều năm qua, nhóm tình nguyện viên của dự án đều đến xóm chài để tổ chức các hoạt động dạy tiếng Anh miễn phí và tổ chức các hoạt động thiện nguyện.
Thời gian đầu, phần lớn trẻ em xóm chài còn ngại học ngoại ngữ nhưng nhờ các anh chị tình nguyện viên kèm cặp nhiệt tình, hiện nay một số em trong xóm chài đã đạt điểm 8, 9 môn tiếng Anh.
Còn nhóm tình nguyện viên khoa Toán, Trường Đại học Hải Phòng lại tận tình giúp các em học sinh xóm chài học các môn văn hóa. Em Hoàng Cẩm Ly, sinh viên khoa Toán, Trường Đại học Hải Phòng cho biết khi các bạn sinh viên đến xóm chài, ban đầu các em học sinh chưa hợp tác nhưng chúng em đến từng nhà vận động. Trong quá trình kèm cặp cho các em môn văn hóa, các sinh viên tình nguyện vừa dạy, vừa dỗ nhưng sau đó một thời gian, các em quen dần với sinh viên và chịu khó học tập, tiếp thu bài tốt hơn…
Bí thư chi bộ Tổ dân phố Hoàng Quốc Việt Nguyễn Xuân Chính cho biết địa phương luôn khuyến khích, vận động, các tổ chức, cá nhân có hảo tâm hỗ trợ người dân xóm chài. Học sinh trong xóm có thành tích học tập tốt được biểu dương, khen thưởng như con em của các gia đình trong tổ dân phố.
Tiếng trống trường năm học mới sắp vang lên, những trẻ em xóm chài Ngọc Sơn giờ đây không còn e dè hay mặc cảm về cuộc sống khó khăn, vất vả của gia đình mà tự tin, hân hoan đón chào năm học mới sắp đến để hòa chung niềm vui đến trường với các bạn cùng trang lứa. Có tri thức và đạo đức được rèn rũa từ nhà trường, tương lai của các em sẽ ngời sáng hơn…