Nâng hiệu quả quản lý thuế từ ứng dụng công nghệ số

Qua đó, từng bước đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả phục vụ người nộp thuế.

Xây dựng các công cụ, ứng dụng số

Theo Trưởng Thuế thành phố Hải Phòng Nguyễn Tiến Trường, chuyển đổi số trong ngành thuế không còn đơn thuần là đưa công nghệ vào các khâu nghiệp vụ mà hướng tới thay đổi phương thức quản lý. Trong đó, dữ liệu trở thành nền tảng để cơ quan Thuế nhận diện rủi ro, nâng cao chất lượng quản lý và đưa ra quyết định chính xác hơn.

Năm 2026, đơn vị xây dựng kế hoạch chuyển đổi số với 24 nhiệm vụ thuộc 7 lĩnh vực, tập trung vào các công cụ, ứng dụng phục vụ quản lý và người nộp thuế. Đến nay, 16 nhiệm vụ đã hoàn thành, trong đó 14 công cụ, ứng dụng được xây dựng, bàn giao và đưa vào khai thác.

Đáng chú ý, Thuế thành phố Hải Phòng là đơn vị tiên phong nghiên cứu, triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phân tích báo cáo tài chính, hỗ trợ nhận diện rủi ro và dấu hiệu bất thường phục vụ kiểm tra thuế. Trưởng phòng Kiểm tra số 1 Thuế thành phố Hải Phòng Nguyễn Thị Hồng Việt cho biết, nếu trước đây phân tích báo cáo tài chính mất nhiều giờ và phụ thuộc vào kinh nghiệm của công chức thì nay ứng dụng chỉ mất khoảng 2 phút.

Cùng với đó, ứng dụng kiểm tra thuế toàn trình giúp rút thời gian khai thác, tổng hợp thông tin cho một cuộc kiểm tra từ 8 - 16 giờ xuống còn khoảng 1 giờ, giảm hơn 90% so với cách làm thủ công. Nhờ đó, công chức kiểm tra có thêm thời gian phân tích dữ liệu, đánh giá bản chất giao dịch và xác định đúng trọng tâm.

Bên cạnh các ứng dụng phục vụ kiểm tra, Thuế thành phố Hải Phòng triển khai nhiều công cụ hỗ trợ quản lý và người nộp thuế như tra cứu doanh nghiệp, hộ kinh doanh có dấu hiệu rủi ro; gửi thông báo nợ tự động; hỗ trợ xử phạt vi phạm hành chính về thuế... Đơn vị cũng đẩy mạnh sử dụng eTax Mobile, làm sạch, số hóa và kết nối dữ liệu đất đai với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư phục vụ quản lý thuế.

Ông Trần Việt Ký, Giám đốc điều hành Công ty CP Giao nhận Kho vận Hải Dương cho biết việc ứng dụng công nghệ và duy trì các kênh trao đổi trực tuyến giúp doanh nghiệp cập nhật chính sách, xử lý số liệu, thanh toán, quyết toán thuận tiện hơn. Chị Nguyễn Thị Oanh, hộ kinh doanh tại phường Kiến An cho rằng kê khai, tra cứu và nộp thuế trên nền tảng điện tử giúp tiết kiệm thời gian đi lại, chủ động theo dõi nghĩa vụ thuế và hạn chế sai sót.

Đẩy mạnh ứng dụng phục vụ người nộp thuế

Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm của Thuế thành phố Hải Phòng, Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành đánh giá Thuế thành phố Hải Phòng là một trong những đơn vị đi đầu, có nhiều cách làm đổi mới, sáng tạo. Một số ứng dụng do đơn vị nghiên cứu, triển khai đã được áp dụng rộng rãi trong toàn ngành.

Cục trưởng Cục Thuế cho rằng công nghệ không chỉ giúp cơ quan Thuế quản lý chính xác, kịp thời, minh bạch hơn mà còn phải giúp người dân, doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi. Vì vậy, chuyển đổi số cần cải cách mạnh mẽ phương thức tương tác giữa cơ quan thuế và người nộp thuế, lấy người nộp thuế làm trung tâm.

Theo đó, Thuế thành phố Hải Phòng cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và khai thác hiệu quả dữ liệu để hỗ trợ người nộp thuế từ xa. Ngành thuế tập trung triển khai các giải pháp hỗ trợ kê khai thông qua chương trình tờ khai điền sẵn, hoàn thuế tự động đối với thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng; từng bước chuyển đổi toàn diện sang mô hình quản trị nội bộ dựa trên dữ liệu. Bên cạnh đó, chủ động nghiên cứu, phát triển các ứng dụng công nghệ mới và tổ chức các hoạt động, sân chơi sáng kiến nhằm chia sẻ, nhân rộng các giải pháp hiệu quả trong toàn ngành.

Chủ tịch UBND thành phố Đỗ Thành Trung cũng đề nghị Thuế thành phố Hải Phòng tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ hiện đại để tối ưu quy trình nghiệp vụ, nâng cao năng suất lao động, giảm tải cho người dân, doanh nghiệp và đội ngũ cán bộ, công chức ngành Thuế. Thành phố luôn ủng hộ ngành thuế tiên phong thí điểm, áp dụng các giải pháp công nghệ mới.

Thực tế cho thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác chuyển đổi số của Thuế thành phố Hải Phòng vẫn còn một số khó khăn. Dữ liệu người nộp thuế tại một số địa bàn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về tính chính xác, đầy đủ, cập nhật và đồng bộ; vẫn còn tình trạng sai lệch thông tin định danh, địa chỉ, ngành nghề hoặc trạng thái hoạt động. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Thuế với các cơ sở dữ liệu quốc gia, bộ, ngành và địa phương có thời điểm chưa kịp thời; công tác chuẩn hóa dữ liệu vẫn còn phụ thuộc nhiều vào xử lý thủ công.

Trong thời gian tới, Thuế thành phố Hải Phòng xác định tiếp tục tập trung làm sạch và nâng cao chất lượng dữ liệu người nộp thuế, kiểm soát chặt chẽ dữ liệu ngay từ khâu phát sinh nhằm hạn chế sai sót, thiếu hụt và trùng lặp thông tin. Tăng cường ứng dụng phân tích dữ liệu để phát hiện, cảnh báo sớm các rủi ro liên quan đến hóa đơn điện tử, kê khai và hoàn thuế; từng bước xây dựng văn hóa quản trị dựa trên dữ liệu trong toàn ngành. Mỗi công chức không chỉ là người tạo lập mà còn chịu trách nhiệm về chất lượng dữ liệu, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế và chất lượng phục vụ người nộp thuế.

HÀ MINH