Brazil bước vào cuộc đua giữa hai cực chính trị

Hai xu hướng chính trị trái ngược nhau

Chiến dịch lần này đánh dấu nỗ lực tranh cử nhiệm kỳ thứ tư mang tính lịch sử của ông Lula da Silva (Đảng Công nhân - PT).

Ở tuổi 80, ông Lula da Silva là chính khách lão luyện, đại diện cho cánh tả với các chính sách tập trung vào tái thiết xã hội, bảo vệ rừng Amazon, tăng phúc lợi và giảm nghèo.

Trong khi đó, cựu Tổng thống Jair Bolsonaro bị cấm tranh cử và chịu án phạt pháp lý, mở đường cho con trai ông là Thượng nghị sĩ Flavio Bolsonaro (Đảng Tự do - PL), 45 tuổi, tiếp nối “Chủ nghĩa Bolsonaro” - lực lượng cánh hữu bảo thủ đề cao các giá trị gia đình truyền thống, tự do kinh tế, lập trường cứng rắn với tội phạm và duy trì ảnh hưởng trong giới chủ doanh nghiệp nông nghiệp cùng cộng đồng Do Thái/Tin Lành.

Bước vào cuộc đua, lợi thế của Tổng thống Lula da Silva là vị thế đương nhiệm, giúp ông chủ động trong điều hành chính sách, cùng uy tín quốc tế được phục hồi sau nhiều nỗ lực ngoại giao.

Tuy nhiên, ông phải đối mặt với thách thức về tuổi tác, tăng trưởng kinh tế chậm lại và sự phản đối từ tầng lớp trung lưu, khu vực phía Nam giàu có. Việc duy trì liên minh đa dạng từ cánh tả đến trung hữu cũng đòi hỏi nhiều thỏa hiệp, có thể làm giảm tính đột phá của các chính sách.

Về phía Thượng nghị sĩ Flavio Bolsonaro, lợi thế lớn là được thừa hưởng lực lượng cử tri trung thành từ cha, cùng sự hỗ trợ mạnh mẽ về tài chính và truyền thông của các tập đoàn nông nghiệp và giới truyền thông bảo thủ.

Tuy nhiên, ông phải tìm cách thoát khỏi “cái bóng” của cha để thu hút cử tri trung dung, vốn mệt mỏi với tình trạng bế tắc và căng thẳng chính trị. Ông cũng đối mặt với các cuộc điều tra pháp lý và tranh cãi trong nội bộ cánh hữu.

Phép thử lớn đối với nền dân chủ Brazil

Cử tri tại nền kinh tế lớn nhất khu vực Mỹ Latin sẽ bỏ phiếu vào ngày 4/10 tới. Hai ứng cử viên dẫn đầu đều lựa chọn những căn cứ địa chính trị quen thuộc để tổ chức các cuộc mít-tinh mở màn chiến dịch.

Tại thành phố Sao Bernardo do Campo (bang Sao Paulo) ngày 16/8, Tổng thống Lula da Silva phát biểu trước khoảng 40.000 người ủng hộ, đặc biệt nhấn mạnh vai trò của phụ nữ - lực lượng chiếm 53% trong tổng số 158 triệu cử tri Brazil và đóng góp quan trọng vào chiến thắng sít sao của ông năm 2022.

Trong khi đó, tại bãi biển Copacabana ở thành phố Rio de Janeiro, Thượng nghị sĩ Flavio Bolsonaro phát động chiến dịch trước khoảng 9.000 người. Ông cam kết đưa Brazil thoát khỏi tham nhũng, bạo lực, giá lương thực tăng cao và nợ công leo thang; đồng thời bảo vệ phụ nữ, xử lý nghiêm các hành vi xâm hại phụ nữ và trẻ em nhằm gia tăng sự ủng hộ của cử tri nữ.

Theo khảo sát mới đây của công ty thăm dò Quaest, ông Lula da Silva hiện nhận được 43% tỷ lệ ủng hộ, trong khi ông Flavio Bolsonaro đạt 40%.

Việc khởi động chiến dịch tranh cử cho thấy chính trường Brazil vẫn bị phân cực sâu sắc, với hai cánh tư tưởng khó hòa giải. Sự suy yếu của các lực lượng trung dung truyền thống khiến bầu không khí chính trị tiếp tục căng thẳng và đối đầu.

Nhiều nhà quan sát quốc tế nhận định, cuộc vận động ngày 16/8 không chỉ mở màn cho cuộc đua đến ngày bầu cử mà còn là phép thử lớn đối với nền dân chủ Brazil. Kết quả sẽ quyết định Brazil tiếp tục con đường hội nhập, chú trọng các chính sách xã hội dưới thời Tổng thống Lula da Silva hay trở lại dòng chảy chủ nghĩa dân túy bảo thủ của gia tộc Bolsonaro.